زنجیره معیوب تولید تا فروش گندم در جنوب کرمان

گندم‌کاران جنوب کرمان از جمله شهرستان قلعه‌گنج می گویند بعد از اینکه مشکلات مختلف شامل قطع برق، کمبود کود یارانه‌ای و بذر نامرغوب را پشت سر گذاشتند حالا با مشکل دیگری مواجه شده اند،گندم آنها توسط مراکز خرید پذیرش و قبول نمی شود و علت، رطوبت بالا عنوان می شود. این در حالی است که مسئولان جهاد کشاورزی پاسخ می دهند اگر به آموزش ها عمل می کردند، مشکلات کمتری داشتند.

کد خبر: ۷۹۱۰۶۷

تاریخ: ۲۵ فروردين ۱۴۰۴ - ۱۶:۲۱

به گزارش ایران اکونومیست مسئولان جهاد کشاورزی تاکید دارند برای جلوگیری از کپک زدگی گندم در انبارها، ناچارند استانداردهای مربوط به درصد رطوبت را رعایت کنند.

با شروع فصل برداشت گندم در قلعه گنج و فعال شدن تنها مرکز خرید گندم در این شهرستان بسیاری از آنها شروع به درو محصول کرده اند و اما گویا این مرکز خرید گندم اعلام کرده به دلیل رطوبت بالای محصول قادر به تحویل بخشی از این محصولات نیست.

کشاورزانی که محصول خود را به مرکز خرید برده اند حالا باید با هزینه ای اضافه آن را برگردانند و صبر کنند تا محصول خشک شود یا رطوبت آن کاهش یابد اما در این فاصله پرندگان گندم ها را می خورند. مسئولان جهاد کشاورزی نیز می گویند اگر دوره زمانی کاشت و برداشت رعایت شود و گندم در زمان مناسب برداشت شود میزان رطوبت مناسب خواهد بود.

رییس اداره تعاونی جهاد کشاورزی قلعه گنج با بیان اینکه حجم ذخیره این مرکز خرید ۲۵ هزار تن است افزود: از میزان گندمی که از کشاورزان در این مرکز خرید تحویل می گیریم چند کیلو از بار کشاورز جدا می شود و از این چند کیلوگرم به میزان ۱۰۰ گرم جدا و سپس الک می شود که خرده گندم و میزان ناخالصی که پس از الک جدا شده را روی ترازوی کوچکی وزن می کنند؛ به طور مثال مقدار ۱.۱ ناخالصی بیشتر باشد میزان افت محصول سنجیده و یاداشت می شود.

عیسی پیری ادامه داد: سپس این اطلاعات به سامانه پهنه بندی داده می شود که بر اساس سامانه پهنه بندی از قبل میزان سطح زیر کشت و کود دریافتی کشاورز در این سامانه ثبت شده و بر اساس این اطلاعات نیز میزان افت بار، افت ناخالص و افت مفید بار سنجیده و لحاظ می شود.

مساله درصد رطوبت گندم

رییس مرکز خرید گندم بخش چاه دادخدا قلعه گنج نیز گفت: از روز هفدهم فروردین این مرکز خرید را راه اندازی کردیم و در حال تحویل و تخلیه بار گندم کشاورزان هستیم.

ایوب امیری افزود: تاکنون مقادیر مختلفی گندم تخلیه کرده ایم اما چند کامیون گندم به علت اینکه رطوبت داشتند تخلیه نشدند، میزان رطوبت بار گندم توسط دستگاه مورد ارزیابی قرار گرفت و دارای ۱۵ تا ۱۷ درصد رطوبت بود که بار برگردانده شد و بار گندم بالای ۱۲ درصد رطوبت تخلیه نمی شود.

یکی از کشاورزان گندمکار روستای بندچاه رضا در بخش چاه دادخدا قلعه گنج نیز اظهار کرد: اگر مراکز خرید گندم های ما را با رطوبت بالای ۱۲ تا ۱۳ و ۱۴ درصد تحویل نگیرند گندمی که روی زمین مانده از خوشه ریزش می کند و پرنده ها آنها را می خورند و گندم پرت می شود(از بین می رود).

میرجان کرمی ادامه داد: اگر محصول از درِ(جلو) مرکز تخلیه برگردانده شود باید ۲ کرایه به کامیون بپردازیم و ۲ بار کرایه بارگیری نیز بدهیم که این مساله هزینه های اضافی روی دست کشاورز می گذارد.

وی اضافه کرد: اگر به ما اجازه دهند ما گندم خودمان را با همین وضعیت دارای رطوبت ۱۵ درصد در مرکز خرید شهرستان رودان از توابع استان هرمزگان تحویل و تخلیه می کنیم، چون آنجا با این رطوبت هیچ گونه مشکلی ندارند و آن را می پذیرند اما اینجا اگر ۱۲ درصد رطوبت ۱۳ درصد بشود دیگر آن را نمی پذیرند.

رودان در استان هرمزگان محصول گندم ندارد اما مرکز خرید گندم در این شهرستان با مشوق های مختلف سعی در جذب گندم تولید جنوب کرمان دارد که مسئولان این منطقه با این امر مخالفت می کنند چون یارانه ها و کود مورد استفاده از سهمیه شهرستان های جنوب کرمان بوده است.

بذر نامناسب برای جنوب کرمان

یعقوب کرمیان یکی دیگر از کشاورزان گندم کار قلعه گنجی نیز به ایران اکونومیست گفت: بذر چمران ۲ که تعاون روستایی در بین گندمکاران توزیع کرده نامرغوب و با مناطق جنوب کرمان ناسازگار است.

وی افزود: به عنوان مثال الان خوشه های این گندم بلند است و باید خوشه گندم تغییر رنگ دهد و زرد شود اما این خوشه هنوز سبز سبز است.

ظرفیت ۲۵ هزار تنی تنها مرکز خرید گندم قلعه گنج

فرماندار قلعه گنج هم به ایران اکونومیست بیان کرد: کل شهرستان دارای یک مرکز خرید گندم است که آن هم در ساختمان جهاد کشاورزی مرکز بخش چاه دادخدا با ظرفیت ذخیره ۲۵ هزار تن گندم و در فاصله ۴۵ کیلومتری از مرکز شهرستان قرار دارد.

مجید احمدی افزود: یک مرکز خرید دیگر هم توسط یکی از سرمایه گذاران بومی در روستای چهل منی از توابع بخش سرخ قلعه در حال احداث است که شامل سوله ذخیره گندم، باسکول و ساختمان آزمایشگاه می شود و تاکنون ۵۰ میلیارد ریال بدون تسهیلات و با آورده شخصی هزینه کرده است که احتمال می رود حدود ۱۲۰ میلیارد ریال هزینه داشته باشد و بعید می دانیم به برداشت گندم سال زراعی ۱۴۰۳ و ۱۴۰۴ برسد.

بیشتر بخوانید

نگرانی گندمکاران قلعه‌گنج از قطع بی‌موقع موتورپمپ‌ها

آفت برگخوار پاییزه در مزارع گندم کرمان کنترل شده است

۵۰ درصد گندم‌زارهای قلعه‌گنج در معرض سیل قرار دارد

پرداخت مطالبات گندم‌کاران کرمان به بیش از ۹۹ درصد رسید

۲۳ هزار هکتار سطح زیر کشت گندم

حسین حیدری مدیر جهاد کشاورزی قلعه گنج هم اظهار کرد: سطح زیر کشت مزارع گندم در شهرستان ۲۳ هزار هکتار است که حدود ۱۲ هزارهکتار در بخش سرخ قلعه و روستاهای حاشیه هلیل رود و هشت هزار هکتار در بخش چاه دادخدا و مابقی در بخش مرکزی قلعه گنج و روستاهای تابعه مثل چاه عید، تمگران، زر، محمدآباد، چاه باغ، شمزان و دشت خرگوشکی قرار دارد.

کمبود کود یارانه‌ای

یکی از گندمکاران روستای پیرحاجی از توابع بخش سرخ قلعه قلعه گنج هم بیان کرد: ۷۰ هکتار گندم زیر کشت دارم و در کشت امسال در تامین و تهیه کود خیلی با مشکل مواجه بودیم.

احمد میرانی ادامه داد: کود ته پاش را هر کیسه ۳۰ میلیون ریال و کود سفید را هر کیسه ۱۲ میلیون ریال از بازار آزاد و شهرستان های رودبارجنوب تهیه کردیم چون کود یارانه ای واقعا کم بود.

وی با بیان اینکه مساله دوم قطع برق کشاورزی بود که در آبدهی محصول واقعا ما را دچار مشکل کرده بود افزود: حدود پنج ساعت موتور پمپ برقی کشاورزی ما خاموش بود و در آبیاری نمی توانستیم با این سطح زیرکشت برنامه ریزی داشته باشیم، آن هم برای محصول گندم که نیاز شدید به آب دارد.

احتمال افزایش ۲۵ درصدی کرایه حمل گندم

بهنام برخان از کشاورزان گندمکار روستای گجک بخش سرخ قلعه نیز گفت: بذر سیروان که ما امسال کاشتیم در هر هکتار به صورت کشت قطره ای یا نوارتیپ ۱۲ تن بازدهی دارد و معمولا کشت های قطره ای و نوارتیپ بازدهی بهتر و بیشتری نسبت به کشت های غرقابی دارند؛ لذا بیشتر کشاورزان به طرف کشت های نوارتیپ روی آورده اند.

وی افزود: کرایه حمل هر کمپرسی گندم از روستاهای گجک و چهل منی تا مرکز خرید گندم کهنوج در فاصله ۴۰ کیلومتری دقیقا هنوز مشخص نیست، سال گذشته ۷۰ میلیون ریال بوده و امسال می گویند شاید ۲۵ درصد افزایش یابد.

برخان ادامه داد: پس از واریز وجه کشاورزان و پس از مشخص شدن نرخنامه، کرایه حساب می شود.

هزینه کمباین برای هر هکتار ۳۰ میلیون ریال

احمد حسنی از دیگر کشاورزان بخش چاه دادخدا نیز بیان کرد: من بذر گندم "برات" کاشتم و امسال چندان رضایتی ندارم اما برخی کشاورزان همجوار که کاشته اند در هر یک هکتار پنج تن گندم برداشت کرده اند.

وی افزود: هزینه کمباین برای هر هکتار ۳۰ میلیون ریال است یا هر ساعت ۲۵ میلیون ریال و می گویند بر اساس تعرفه استان فارس محاسبه می کنند، چون اکثریت کمباین ها از استان فارس به اینجا می آیند.

مراکز خرید افزایش یافته اما در قلعه گنج کمبود وجود دارد

مدیر امور زراعت سازمان جهاد کشاورزی جنوب کرمان هم گفت: مراکز خرید در جنوب کرمان قبلا ۹ مورد بوده که به ۱۲ مرکز افزایش یافته است.

رضا یونس‌زاده اضافه کرد: هرچه هوا گرم تر می شود رطوبت بالا نخواهیم داشت مگر کشاورز خود با رطوبت بالا گندم را برداشت کند.

وی تصریح کرد: مراکز خرید برای اینکه گندم ها کپک نزند طبق دستورالعمل فقط گندم تا رطوبت ۱۲ درصد را قبول می کنند.

یونس‌زاده بیان کرد: ۴۶ هزار هکتار سطح زیر کشت گندم کل جنوب کرمان است که ۱۰ درصد نسبت به سال زراعی گذشته افزایش یافته و بیشترین میزان کشت در قلعه گنج و سپس رودبارجنوب قرار دارد.

وی با اذعان به اینکه قلعه گنج با وجود اینکه بیشترین سطح تولید را دارد اما تنها از یک مرکز خرید برخوردار است ادامه داد: یک مرکز خرید دیگر در قلعه گنج در حال ساخت است و بخش خصوصی اگر به این حوزه ورود کند استقبال می کنیم.

پاسخ به انتقادها درباره بذر

یونس زاده در مورد گلایه برخی کشاورزان در مورد نوع بذرها بویژه بذر اتحادیه تعاون روستایی نیز گفت: اتحادیه تعاون روستایی مرکز تولید بذر دارد و فقط بذر مهرگان را تولید می کند.

برخی کشاورزان به آموزش‌ها توجهی نکردند

وی تاکید کرد: مشکلات گندم هفت روز تا ۱۰ روز بعد از کاشت نمود پیدا می کند و طول دوره رشد دارد که باید به رسیدگی فیزیولوژیکی برسد تا زرد شود.

یونس زاده افزود: دامنه زمانی کاشت مناسب گندم در جنوب کرمان از ۱۵ آبان تا ۱۵ آذر و نهایت پایان آذر است، اما دیده ایم که برخی اواخر دی هم کشت می کنند و زمان مناسب را رعایت نمی کنند.

وی تصریح کرد: همه اینها با وجود کلاس های آموزشی متعدد و اطلاع رسانی بوده که جهاد کشاورزی برگزار کرده است.

مدیر امور زراعت سازمان جهاد کشاورزی جنوب کرمان با تایید مشکل در تامین کود یارانه ای گفت: به دلیل تعطیلی پتروشیمی ها میزان تولید کود کاهش یافته بود و با وجود پیگیری توسط بسیاری از دستگاه ها و نمایندگان مجلس توانستیم تنها ۶۰ درصد کود ازته را تامین کنیم که در کاهش عملکرد گندم تاثیر داشته است و گندم نیاز مبرمی به کود ازته یا اوره دارد.

۸۷۹ کشاورز آموزش دیدند

مدیر هماهنگی ترویج کشاورزی جهاد کشاورزی جنوب کرمان هم به ایران اکونومیست گفت: ۳۴ دوره آموزشی در زمینه زراعت گندم شامل آماده سازی بستر کاشت، روش های نوین آبیاری، تغذیه و عوامل خسارت‌زای گندم با آموزش ۸۷۹ نفر و عملکرد ۲ هزار و ۱۶۰ نفر روز تا پایان اسفند سال ۱۴۰۳ انجام شد.

مهدی میجانی افزود: غیر از کلاس های آموزشی سه کاروان الگوی کشت با محوریت گندم در هشت شهرستان همزمان در یک روز برگزار شد و کاروان هواشناسی با محوریت محصولات استراتژیک مثل گندم در ایستگاه هواشناسی جیرفت و کهنوج برگزار شد که حدود۷۵۰ نفر بهره بردار در این کاروان ها شرکت کردند.

وی ادامه داد: همچنین کاروان تعاونی های تولید با محوریت محصول گندم در هشت شهرستان برگزار شد که حدود۴۵۰ نفر شرکت کننده از کشاورزان حضور داشتند.

به گزارش ایران اکونومیست هرچند برخی از مشکلات گندم کاران همچون کمبود کود، قطعی طولانی برق و کمبود مرکز خرید خارج از عهده آنها است اما به نظر می رسد برخی از مشکلات این کشاورزان به دلیل کم توجهی به آموزش ها و انتخاب بذر نامناسب، کاشت و برداشت در زمان نامناسب بوده که بی توجهی به آموزش ها توسط برخی کشاورزان باید ریشه یابی و حل شود.

خبرنگاران: امید بهمنی و ادیب جرگه حیدری