تشدید درگیری عربستان و امارات بر سر «حضرموت» یمن

در حالی که ملت یمن خود را در درجه اول نگران حمایت و پشتیبانی از ملت فلسطین، مشارکت در دفاع از غزه و ایستادگی در برابر حملات هوایی آمریکا می‌دانند، یک نبرد دوجانبه میان عربستان و امارات در جنوب یمن بر سر استان «حضرموت» جریان دارد که بهای آن را مردم این منطقه می‌پردازند که در میان رقابت رقبای منطقه‌ای که منابع کشور و ثروت‌های آن را هدر می‌دهند، به طور بی‌سابقه فقیر و بی‌بضاعت می‌شوند.

کد خبر: ۷۹۰۸۸۹

تاریخ: ۲۵ فروردين ۱۴۰۴ - ۱۲:۰۶

به گزارش ایران اکونومیست، در واقع می‌توان گفت اهداف این نبرد تقسیم نفوذ، بهره‌برداری از ثروت‌های یمن، چپاول منابع آن، بهره‌برداری از موقعیت جغرافیایی آن و تقدیم آن به آمریکا و دیگر کشورهای غربی در ازای جلب رضایت و تقویت نقش‌های کارکردی این دو کشور در منطقه است.

روزنامه الاخبار نوشت، اگرچه طرف‌های منطقه‌ای و بین‌المللی و در رأس‌ آنها آمریکا برای آماده شدن برای جنگ زمینی در مناطق تحت کنترل انصارالله، نیازمند اتحاد نیروهای نیابتی هستند اما جاه‌طلبی‌های کشورهای همسایه به ویژه عربستان و امارات در تسلط بر یمن و نیز وجود دودستگی‌های شدید میان گروه‌های داخلی، مانع از اتحاد تشکیلات نظامی در یک چارچوب جامع شده است.

هم ریاض و هم ابوظبی نزدیک به ۱۰ سال است که در دامن زدن به درگیری‌ها و تداوم ناآرامی‌ها، همین کار را تکرار می‌کنند و هر دو با همان کارت بازی می‌کنند، البته با روش‌ها و عناوین مختلف.

در این چارچوب، نشست گسترده قبیله‌ای بنا به درخواست «ائتلاف قبایلی حضرموت» مورد حمایت عربستان، از روز شنبه با حضور هزاران نفر آغاز شد.

برگزارکنندگان این نشست را تاریخی، محوری و بی‌سابقه توصیف کردند. شرکت کنندگان با سر دادن شعارهایی خواستار «توانمندسازی کامل حضرموت» و مدیریت آن توسط مردم خود و فارغ از آن چیزی شدند که «ولایت و تسلط خارج از استان» توصیف می‌شود. آنها بر ضرورت «بازگرداندن تصمیم‌گیری حاکمیتی حضرموت» و «پایان دادن به حاشیه‌نشینی که این استان در دهه‌های گذشته از آن رنج برده است»، تاکید کردند.

ظاهرا، ائتلاف قبایلی تحت فشار عربستان در چارچوب این تشدید (میان گروه‌های نیابتی ائتلاف عربی در یمن)، مطالبات حضرموت را در مورد داشتن دولت خودمختار و نمایندگی عادلانه در نهادهای دولتی مطرح می‌کند. این تشدید پیام‌های روشنی در داخل و مخصوصا برای «شورای انتقالی جنوب یمن» دارد مبنی بر اینکه دست از کنترل این استان بکشد. در خارج هم، در درجه اول، پیامی برای امارات دارد مبنی بر اینکه در سایه درخواست‌های فزاینده برای پایان دادن به کنترل خارجی، «آینده سیاسی و اداری حضرموت در دستان مردمش است». این نشان‌دهنده ضرورت رهایی از گروه «نخبه حضرموت» است که یک تشکیلات محلی در حضرموت، وابسته به شورای انتقالی است.

پس از سفر «عیدروس الزبیدی» رئیس شورای انتقالی جنوب یمن به شهر المکلا در ماه رمضان، مجددا این درگیری سر برآورد. زیرا الزبیدی از رهبری ائتلاف قبایل انتقاد کرد و باعث شد «عمرو بن حبریش» رئیس این ائتلاف با توصیف الزبیدی به عنوان «ابزاری در دست خانواده صالح» پاسخ دهد و عمق درگیری و رقابت میان گروه‌های نیابتی ائتلاف عربی در یمن فاش شود.

در حالی که عربستان، حضرموت را که در همسایگی آن قرار دارد، به عنوان یک ضرورت استراتژیک برای امنیت خود می بیند و آن را حیاط خلوت خود می‌داند و امارات این استان را یکی از شهرهای خود می‌داند،‌ ائتلاف قبایل حضرموت تمایل دارد به صورت مسالمت‌آمیز اقدام کند، اما نشانه‌های فزاینده‌ای از یک رویارویی مسلحانه بالقوه وجود دارد، به‌ویژه که ائتلاف قبایل حضرموت اعلام کرده است یک گروه نظامی و امنیتی ویژه به نام «نیروهای حفاظت از حضرموت» تشکیل داده است.

پس از سفر الزبیدی به حضرموت،‌ ریاض از بن حبریش که مورد حمایت عربستان است، خواست فورا به این کشور سفر کند. این سفر در زمینه تشدید جنگ قدرت بر سر استان که از نظر منابع طبیعی نیز غنی است، قابل‌توجه بود. این نشان‌دهنده وضعیت رو به رشد ائتلاف قبایل به عنوان یک نیروی مهم با نفوذ قبیله‌ای و حضور واقعی در زمین است که عربستان با ایجاد نیروی مسلح خود به دنبال تقویت آن است. مهم‌ترین اتفاق این سفر دیدار میان رئیس ائتلاف قبایل حضرموت با وزیر دفاع عربستان بود، موضوعی که نارضایتی شورای انتقالی جنوب یمن را برانگیخت که حضرموت را بخش کلیدی و جدایی‌ناپذیر پروژه تجزیه‌طلبانه می‌داند. از دست دادن این استان ضربه بزرگی به این پروژه خواهد بود، زیرا حضرموت با داشتن مقادیر قابل توجهی از ذخایر نفتی، منبع اصلی حمایت مالی این پروژه است.

محافل سیاسی یمن در آن زمان این دیدار را تایید رسمی عربستان از ائتلاف قبیله‌ای حضرموت و رهبری آن به عنوان ستون اصلی عربستان در رابطه با استان و امور آن می‌دانستند. این در واقع نشان‌دهنده عقب‌نشینی عربستان از واگذاری این نقش به یکی از برجسته‌ترین گروه‌های خود یعنی «شورای ملی حضرموت» بود که خود عربستان بر تأسیس آن نظارت داشت، اما این گروه نتوانست هیچ حضور واقعی در میدان ایجاد کند.

از سوی دیگر، شورای انتقالی جنوب یمن که اصرار دارد خود را نماینده قانونی مردم جنوب یمن بداند،‌ ضمن ابراز مخالفت قاطع خود با نشست مذکور قبایل، اعلام کرد هرگونه نشست یا فعالیتی بدون توافق واقعی مردم و نمایندگی مردم حضرموت، توطئه علیه جنوب و مسأله عادلانه آن محسوب می‌شود.

به گزارش الاخبار، محافل نزدیک به شورای انتقالی جنوب یمن بعید می‌دانند که این شورا تسلیم معادلات عربستان در حضرموت شود و از اقداماتی صحبت می‌کنند که رهبری شورای انتقالی تصیم گرفته است برای ممانعت از انحصار عربستان از طریق نیابتی‌های خود بر حضرموت اتخاذ کند.