دستِ برتر ایران در دیپلماسی

«تعیین دقیق و صریح هدف‌ها از شروط و لوازم یک دیپلماسی موفق است. برخی اهداف آرمان‌های بزرگ و ملی هستند، برخی راهبردی و منطقه‌ای به شمار می‌روند و بعضی دیگر مقطعی و موضعی هستند که این اهداف در همه‌ سطوح باید دقیقاً مشخص باشد تا همه‌ عناصر فعال در دیپلماسی در ستاد و صف، وظایف خود را به‌خوبی بدانند.»

کد خبر: ۷۹۰۴۸۲

تاریخ: ۲۴ فروردين ۱۴۰۴ - ۱۳:۱۹

به گزارش ایران اکونومیست، مطلب فوق از سوی رهبر معظم انقلاب ۲۲ مرداد سال ۱۳۹۳ بیان شد، اما همچنان اظهارات ایشان تازگی دارد و از ارزش خبری بالایی برخوردار است. از آن جهت مهم ارزیابی می‌شود که دیپلمات‌های کارآزموده و با تجربه ایران قبل از آنکه عازم عمان شوند، اهداف دقیق و صریح مذاکرات را از قبل تعیین کردند تا نشان دهند دست برتر با جمهوری اسلامی ایران است. اهداف دقیق چه بود و چرا ایران دست برتر را در مذاکرات شنبه داشت؟

اگرچه طرف آمریکایی می‌کوشید، وانمود کند که در این شهرآورد سیاسی دست برتر و تعیین کننده را دارد، امّا واقعیّت آن است که برتری ما در لزوم محدود بودن مذاکرات به پرونده‌ی هسته‌ای، محلّ مذاکرات و غیرمستقیم بودن آن کاملا مشهود بود. آمریکایی‌ها تاکید داشتند که محل مذاکرات در امارات متحده عربی باشد، اما ایران از همان ابتدا عمان را مکان مذاکرات معرفی کرد و در نهایت آمریکا به درخواست طرف مقابل تن داد و هیأت خود را عازم مسقط کرد. این درحالی است که «آمریکای ترامپ» با عملیّات روانی و فشار رسانه‌ای تلاش می‌کرد تا القا کنند او هست که می‌تواند هم حرف آخر را برای تعیین مکان مذاکرات بزند و هم، چشم انداز گفت‌وگو را فراتر از موضوع هسته‌ای ترسیم کند، اما سرانجام با غیرمستقیم بودن مذاکرات موافقت کرد و در عین حال پذیرفت درباره یک موضوع و آن هم هسته‌ای پای میز مذاکره با نقش آفرینی ضلع سوم ـ عمان ـ بنشیند.

مذاکرات تحت تاثیر دروغ پردازی رسانه‌ها قرار نگرفت

مذاکرات هنوز آغاز نشده بود، اما شانتاژ رسانه‌های غربی شروع شده بود. هدف این بود، مذاکرات تحت الشعاع آدرس‌های غلط قرار گیرد، از این رو روزنامه نیویورک تایمز در گزارشی مدعی شده بود: در جلسه تصمیم‌گیری درباره پاسخ به نامه دونالد ترامپ رئیس‌جمهوری آمریکا سران قوا و مقامات ارشد جمهوری اسلامی خواستار تغییر موضع رهبری انقلاب اسلامی نسبت به مذاکره مستقیم با آمریکا شده‌اند. رویترز دومین رسانه‌ای محسوب می‌شد که به دروغ پردازی روی آورد و ادعا کرد: مذاکرات با هدف کاهش تنش‌های منطقه‌ای و تبادل زندانیان انجام می‌شود! خبرسازی رسانه های خارجی به سرعت از سوی سخنگوی وزارت امور خارجه تکذیب و خنثی شد.

برغم خبرسازی‌های صورت گرفته، مذاکرات از ریل صحیح و هدفی که در نظر داشت خارج نشد و با کارگردانی به موقع تیم مذاکره کننده و کارشناسان سیاسی ایران مسیر خود را با آرامش و تدبیر ادامه داد.

باید بدانیم همواره اخبار کذب و جهت‌دار علیه ایران یک مشتری ثابت دارد. رژیم جنگ طلب صهیونیستی!

رژیم آپارتاید برنامه صلح آمیز هسته‌ای ایران را تهدیدی وجودی می‌داند و در برابر آن رویکردی چندجانبه شامل عملیات نظامی و خرابکاری را اتخاذ کرده است. دکترین «بگین»، که پس از حمله ۱۹۸۱ به راکتور «اوسیراک» عراق شکل گرفت، بیانگر تعهد اسرائیل به اقدام پیش‌دستانه علیه تهدیدهای هسته‌ای منطقه‌ای است.

برغم خبرسازی‌های صورت گرفته، مذاکرات از ریل صحیح و هدفی که در نظر داشت خارج نشد و با کارگردانی به موقع مذاکره کنندگان و کارشناسان سیاسی ایران مسیر خود را با تدبیر و آرامش ادامه داد.

نتانیاهو در گذشته بارها برجام را «اشتباهی تاریخی» خوانده و به شدت با آن مخالفت کرده است. او از خروج ترامپ از توافق در سال ۲۰۱۸ به‌عنوان یک «اقدام تاریخی» یاد کرد و از بازگشت دولت آمریکا به فشار حداکثری و تشدید تحریم ها حمایت کرده است.

نتانیاهو می‌گوید: «توافق‌هایی که زیرساخت‌های هسته‌ای ایران را برنمی‌چینند، برنامه هسته‌ای‌اش را متوقف نمی‌کنند بلکه فقط پول در اختیار نیروهای مورد حمایت ایران قرار می‌دهند.» اسرائیل جنگ طلب خواهان اقدام نظامی است و معتقد است بدون همراهی و مشارکت ایالات متحده، حمله مؤثر به تأسیسات پراکنده و مستحکم ایران ممکن نیست.

باوجود اشتراک‌های بی پایان بین تل‌آویو و واشنگتن، اما این بار رژیم صهیونیستی در عمان و در میدان دیپلماسی در دستیابی به اهدافش مغلوب و مایوس شد و نتوانست آمریکا را قانع کند تا در مذاکره با ایران حاضر نشود.

سرانجام مذاکرات کلید خورد و نمایندگان سیاسی و مذاکره کنندگان کشورمان با اقتدار در صحنه دیپلماسی و گفت و گو ظاهر شدند و پیام صریح و قاطع عزت و اقتدار ایران را به آمریکایی‌ها منتقل کردند؛ پیام‌هایی که رد و بدل شد حاکی از احترام طرف آمریکایی بود. اکرام به هیأت ایران حائز اهمیت بود چرا که همین چندماه پیش زلنسکی در کاخ سفید توسط دونالد ترامپ تحقیر شد و صحنه‌های آن دیدار از ذهنمان پاک نخواهد شد؛ رئیس‌جمهور آمریکا حسابی برای همتای اوکراینی اش خط و نشان کشید، اما وقتی نمایندگان این کشور با هماهنگی کامل ترامپ به مسقط آمدند با زبان احترام سخن گفتند. آنها خوب می‌دانستند ریاست هیات ایرانی را فردی برعهده دارد که در مذاکرات برجام، خوش درخشیده و ثابت کرده است که هرگز یک ایرانی را نمی‌توان تهدید کرد.

گفت‌وگوهای غیرمستقیم دو نیم ساعت به طول انجامید و بعد از اتمام رایزنی‌ها، هر دو طرف به تشریح آنچه در مذاکرات گذشت پرداختند. نکته جالب ماجرا آنجاست که دونالد ترامپ رئیس‌جمهور آمریکا در نخستین اظهار نظر پس از نخستین دور گفت‌وگوها در مسقط عمان اعلام کرد: گفت‌وگوها با ایران خوب پیش می‌رود. عمان هم به عنوان میزبان اعلام کرد: فضای مذاکرات مثبت و سازنده بود.

خبرنگار الجزیره نیز درباره مذاکرات غیرمستقیم ایران و آمریکا، گزارش داد: آنچه در مسقط پایتخت عمان انجام شد، «پیروزی بسیار بزرگ» برای دیپلماسی ایران و نفوذ در یکی از پیچیده‌ترین پرونده‌های منطقه بود.

وقتی نمایندگان آمریکا با هماهنگی کامل ترامپ به عمان آمدند با زبان احترام سخن گفتند. آنها خوب می‌دانستند ریاست هیأت ایرانی را فردی برعهده دارد که در مذاکرات برجام، خوش درخشیده و ثابت کرده که هرگز یک ایرانی را نمی‌توان تهدید کرد.

از مسکو ـ همسایه شمالی ایران ـ تا کشورهای منطقه به استقبال مذاکرات عمان آمدند؛ سفیر و نماینده دائم روسیه نزد سازمان‌های بین‌المللی در وین، نتایج این مذاکرات را اطمینان بخش دانست. عربستان، قطر، کویت، عراق، بحرین، مصر، اردن هم چراغ سبزی به گفت‌وگوهای صورت گرفته در عمان نشان دادند و مواضع بیان شده بازخورد خوبی برای هیأت ایرانی خواهد داشت.

مذاکرات و هم‌صدایی سیاسیون در داخل کشور

فقط همسایگان و شرکای ما نبودند که به مذاکرات غیرمستقیم واکنش مثبت نشان دادند، در داخل نیز کنشگران و احزاب ـ با سلایق و دیدگاه‌های مختلف ـ به دفاع از تیم مذاکره کننده پرداختند. اصولگرا، اصلاح طلب و اعتدال سه جریان حاکم در سپهر سیاست ایران شناخته می‌شوند که از «موتلفه‌ای اصولگرا» گرفته تا جبهه اصلاحات و اعتدالی‌های نزدیک به حسن روحانی یک حرف مشترک می‌زدند؛ حمایت، دفاع و خداقوت به تیم مذاکره کننده ایران.

در همین راستا شخصیت‌های صاحب نام که دستی بر آتش دارند، همانند محمد جواد ظریف که سالها مسئولیت مذاکرات هسته ای را برعهده داشته است، در یادداشتی ضمن تشکر فراوان از عراقچی عزیز و همکاران او، مدیریت دور اول مذاکرات ایران و آمریکا را هوشمندانه ارزیابی کرد.

ختم کلام آنکه، مذاکرات عمان برگ برنده‌ای برای ایران بود، به این دلیل که از بازیگران و صحنه‌گردانان مذاکرات با درایت و تدبیر و با هدایت‌های داهیانه رهبر معظم انقلاب، در «میدان» اهداف یک دیپلماسی موفق و سازنده را اجرا کردند و کماکان این مسیر را ادامه خواهند داد تا بگویند نه تنها چشم بسته تسلیم زورگویی و قلدری نخواهیم شد بلکه با ادله‌های محکم حرف برای گفتن داریم.