قهرمانان ایران پادشاهان فوق‌سنگین جهان

از ابتدای قرن بیست‌ویکم قهرمانان ایرانی مدعیان اصلی دسته‌های سنگین وزن در کشتی، وزنه‌برداری و پاراوزنه‌برداری بودند.

کد خبر: ۷۸۸۴۳۱

تاریخ: ۱۹ فروردين ۱۴۰۴ - ۰۹:۰۶

به گزارش ایران اکونومیست، رقابت‌های اوزان سنگین کشتی، وزنه‌برداری و پاراوزنه برای ورزش ایران هیجان خاص دارد. وزن‌هایی که از آن به عنوان یکی از شعارهای المپیک یاد می‌شود. بالاتر، سریعتر و قوی‌تر سه شعار مهم المپیک به شمار می‌روند و قوی‌بودن را می‌توان در رقابت‌های دسته فوق‌سنگین وزنه‌برداری و حتی تقابل قهرمانان در اوزان سنگین وزن کشتی مشاهده کرد جایی که تماشاگران زیادی را به سالن‌ بازی‌های المپیک می‌کشاند.

اما ریشه هیجان دسته‌های فوق سنگین برای ایران از چه زمانی آغاز شد؟

برای پاسخ به این سوال باید تقویم تاریخ را بیش از ۲ دهه در رقابت‌های المپیک به عقب ببریم. آغاز قرن بیست ویکم میلادی همزمان با ظهور یکی از نوابغ ورزش جهان بود. در بازی‌های المپیک ۲۰۰۰ سیدنی و در حالی که تمام نگاه‌ها به آندره چمرکین و رونی ولر بود اما جوانی از ایران به سلطه بسیاری از بزرگان در دسته فوق‌سنگین وزنه‌برداری پایان داد.

حسین رضازاده در گفت‌وگو با خبرنگار ایران اکونومیست در خصوص شیرین‌ترین خاطره خود از ادوار المپیک گفت: حضور و موفقیت در المپیک بهترین خاطره‌ای است که همیشه در ذهن ورزشکار باقی می‌ماند. من در سیدنی با بزرگانی رقابت داشتم که در دنیای فولاد سرد صاحب نام بودند. رونی ولر آلمانی، کیم تای هیون از کره‌جنوبی، سالم جابر قطری و آندره چمرکین از روسیه از سرشناس‌ترین آنها بودند اما من توانستم با رکوردشکنی در المپیک به مدال طلا برسم. آن رقابت و مدال هنوز هم یکی از شیرین‌ترین خاطرات ورزشی من است.

حسین رضازاده نامی بزرگ در تاریخ وزنه‌برداری ایران و جهان شد، نامی که در بازی‌های المپیک ۲۰۰۰ سیدنی، وزنه‌برداری ایران را در کانون توجه جهانی قرار داد و تا پایان دوران خداحافظی، حریفی برای وی در دنیای فولاد سرد پیدا نشد. رضازاده سال ۲۰۰۰ و در المپیک سیدنی برابر دیدگان بزرگانی مانند چمرکین روس و رونی ولر آلمانی مدال طلا را کسب کرد. وی تنها وزنه‌بردار ایرانی است که ۲ طلای المپیک را در کارنامه دارد.

یکی از شاهکارهای رضازاده کسب نشان طلا و شکستن رکورد المپیک در سرزمین کانگوروها بود. وی در حالی به این عنوان مهم رسید که پیش از این در مسابقات جهانی ۱۹۹۹ آتن مدال برنز و در بازی‌های آسیایی ۱۹۹۸ بانکوک نیز به مدال برنز رسیده بود.

او در حالی توانست در سیدنی به عنوان قوی‌ترین مرد المپیک دست پیدا کند که سال‌ها بعد در گفت‌وگو با خبرنگار ایران اکونومیست اعلام کرد: با کسانی رقابت کردم که مدت ها عکس آنان به بر دیوار اتاق من چسبیده بود اما توانستم از این بزرگان عبور کنم.

رضازاده بعد از آن سال چهار مدال طلا جهان و یک مدال طلای دیگر از المپیک را صید کرد.

تاریخ‌سازی رضایی در سنگین وزن

نخستین مدال المپیک ایران در سنگین وزن کشتی آزاد را علیرضا رضایی در المپیک ۲۰۰۴ آتن کسب کرد. جایی که وی با اقتدار به فینال رسید اما در دیدار نهایی به سد سخت آرتور تایمازوف کشتی‌گیر روسی‌الاصل ازبکستان برخورد و در نهایت یک مدال تاریخی را برای ورزش ایران کسب کرد. رضایی مدال برنز مسابقات جهانی ۲۰۰۳ نیویورک را نیز در کارنامه دارد.

این آزادکار خوش اخلاق کشتی ایران در مسابقات جهانی ۲۰۰۲ تهران جایگزین عباس جدیدی در تیم ملی شد اما در قرعه نخست به آیدن پولادچی ترکیه‌ای باخت و نتوانست راهی مراحل حذفی شود.

پکن خالی از هرکول ایرانی نبود

نتایج کاروان ورزشی ایران در المپیک ۲۰۰۸ پکن چشمگیر نبود اما در پارالمپیک ۲۰۰۸ یکی از توان‌یابان ایران موفق شد عنوان قوی‌ترین مرد مسابقات را از آن خود کند. کاظم رجبی‌زاده پاراوزنه‌بردار ایرانی در پکن با مهار وزنه ۲۶۵ کیلوگرمی به مقام قهرمانی و مدال طلای سیزدهمین دوره بازی‌های پارالمپیک ۲۰۰۸ پکن دست یافت.

بهداد مردی که از تالاخادزه عبور کرد

در آستانه اعزام کاروان ورزشی ایران به المپیک ۲۰۰۸ پکن خبری جامعه ورزش ایران را شوکه کرد. حسین رضازاده به خاطر مشکلات ناشی از کبد از حضور در المپیک انصراف داد تا رشید شریفی به عنوان نماینده ایران راهی سرزمین اژدها شود.

تیم ملی وزنه‌برداری ایران بعد از سال‌ها دست خالی المپیک را ترک کرد اما این ناکامی مقطعی بود زیرا در بازی‌های المپیک ۲۰۱۲ لندن پولادمردان دیگری از ایران به روی تخته رفتند که خالق یکی از ماندگارترین قاب‌های ورزشی بودند. در لندن، بهداد سلیمی با اختلاف به مدال طلا رسید و سجاد انوشیروانی هم نقره کسب کرد.

بهداد که بسیاری وی را جانشین بزرگان فوق‌سنگین می‌دانستند در نهایت به ۲ مدال طلای جهان رسید.

اوج کار بهداد در المپیک ۲۰۱۶ ریو بود که رقابت پایاپایی با تالاخادزه داشت و حتی در یکضرب از غول گرجستانی عبور کرد و با ۲۱۶ کیلوگرم رکورددار المپیک شد. در دوضرب اما داوران با سلیمی مهربان نبودند و در نهایت با حذف از المپیک، خاطرات تلخی از آن المپیک در اذهان باقی ماند.

کمیل تاریخ‌سازی را تکمیل کرد

کاروان ایران از معدن المپیک لندن تا سال‌ها مدال طلا استخراج کرد. یکی از این مدال‌ها به کمیل قاسمی رسید که به خاطر دوپینگ تایمازوف در جایگاه نخست قرار گرفت. با کسب این مدال نخستین طلای تاریخی ایران در دسته سنگین کشتی ضرب شد. کمیل اکنون در جمع ۱۳ مرد طلایی المپیکی ایران در رشته کشتی قرار دارد.

قاسمی بعد از آن نیز مدال نقره المپیک ۲۰۱۶ ریو را به دست آورد تا یکی از پرافتخارترین قهرمانان ایران در آوردگاه المپیک لقب گیرد. وی نقره جهانی ۲۰۱۴ تاشکند را نیز در کارنامه دارد.

ظهور سیامند در لندن

هرکول خندان عنوانی بود که به یکی از قوی‌ترین معلولان جهان داده شد معلولی که از شهرستان اشنویه به ورزش معرفی اما شهرتی جهانی پیدا کرد. سیامند رحمان همان سطوره و فوق‌سنگین ورزش ایران بود که توانست با ۲ طلای پارالمپیک و سه طلای جهانی به یک نام بزرگ در بین پولامردان تبدیل شود.

اوج هنر سیامند در پارالمپیک ۲۰۱۶ ریو بود که وزنه فوق تصور ۳۱۰ کیلوگرمی را مهار کرد تا حیرت جهانیان را برانگیزد. سیامند که به دنبال هتریک طلا در بزرگترین آوردگاه پارالمپیکی بود در نهایت روز ۱۱ اسفند سال ۱۳۹۸ به خاطر ایست قلبی درگذشت.

جانشین سیامند منصور پورمیرزایی بود که موفق شد مدال فوق‌سنگین پارالمپیک توکیو را کسب کند.

بازگشت هیجان دسته فوق‌سنگین به ایران

المپیک توکیو برای سنگین‌وزن‌های ایران شرایط بسیار خاصی بود در توکیو علی داودی بعد از هشت سال مدال دسته فوق‌سنگین را برای ایران به ارمغان آورد. داودی جوان در رقابت با تالاخادزه گرجستانی این عنوان ارزشمند را کسب کرد و نشان داد که می‌تواند میراث‌دار بزرگانی مانند سلیمی و رضازاده باشد. داودی در المپیک ۲۰۲۴ پاریس نیز حضور داشت اما عنوانی بهتر از چهارمی کسب نکرد او اکنون در اوج پختگی قرار دارد و بسیار باور دارند که سکوی نخست المپیک ۲۰۲۸ برای این ملی‌پوش تهرانی است.

در کنار داودی قهرمانانی مانند علیرضا یوسفی، آیت شریفی و رضا حسن‌پور حضور دارند که برای حضور در رقابت‌های جهانی و المپیک تلاش می‌کنند. علیرضا یوسفی در آذرماه سال ۱۴۰۳ و در جهانی بحرین با مهار وزنه ۲۶۲ کیلوگرمی عملا نشان داد عزم جدی برای رقابت با داودی را دارد.

زارع پادشاه کشتی شد

المپیک توکیو برای سلاطین سنگین‌وزن ایران شرایط بسیار خاصی داشت. در توکیو ۲ قهرمان ایرانی نمایش بسیار خوبی در اوزان سنگین کشتی آزاد و فرنگی داشتند. امیرحسین زارع با کسب نشان برنز المپیک توکیو گام در مسیر کمیل قاسمی و علیرضا رضایی برداشت اما قرعه امین میرزازاده بسیار سخت بود جایی که باید با رضا کایالپ ترک و لوپز کوبایی رقابت کند.

زارع بعد از کسب نشان برنز المپیک توکیو ۲ طلا و یک برنز جهانی به دست آورد و همه انتظار مدال طلا از وی در المپیک ۲۰۲۴ داشتند اما روی یک غافلگیری به گنو پتریاشویلی گرجستانی باخت و به نقره بسنده کرد.

در کنار امیرحسین زارع یک جوان جویای نام دیگر حضور داشت که نام وی با مدال‌های پرتکرار طلا در رده‌های سنی گره خورده است. به نظر می‌رسد که امیررضا معصومی تنها آزادکاری است که می‌تواند زارع را با چالش جدی مواجه کند.

قرعه سیاه میرزازاده

امین میرزازاده را می‌توان یکی از بدشانس‌ترین قهرمانان ایران لقب داد زیرا وی در ۲ المپیک متوالی با قرعه سختی روبرو شد و دلاور گتوندی کشتی فرنگی پشت سد هنرنمایی غول کوبایی ماند.

میرزازاده که در پیکارهای کشتی‌های المپیک توکیو خود را به عنوان یک پدیده در سنگین وزن معرفی کرد در مرحله دوم مسابقات وزن ۱۳۰ کیلوگرم کشتی المپیک با قرعه میخائین لوپز افسانه‌ای مواجه شد و برابر این حریف نامدار باخت. وی در مسابقات شانس مجدد برابر رضا کایالپ ترک قرار گرفت و در نهایت به عنوان پنجم رسید.

سه سال از تقابل لوپز و میرزازاده گذشت، امین توانسته بود با شکست قهرمان ترکیه‌ای به نشان طلای جهان برسد اما قرعه مرگ بار دیگر به سراغ قهرمان ایرانیان آمد و میرزازاده در پاریس نیز حریف لوپز شد و سه بر یک باخت. میرزازاده در نهایت با کسب نشان برنز به کار خود پایان داد.

لوپز در کارنامه ورزشی خود یک نشان طلا و یک نقره جهانی کسب کرده است.

در کنار این غول سنگین وزن، فردین هدایتی و علی‌اکبر یوسفی حضور دارند که مدعی رسیدن به دوبنده تیم ملی هستند.

امین‌زاده و تکرار مدال سیامند

غیبت سیامند رحمان در المپیک توکیو موجب شد تا مدال دسته فوق سنگین پاراوزنه‌برداری به کاروان ایران نرسد اما دوری ایران از سکوی نخست این وزن تنها سه سال به طول کشید و در نهایت احمد امین‌زاده در پاریس توانست با یک عملکرد بی نظیر بار دیگر هیجان این دسته را به نام ایران ثبت کند.

در کنار امین‌زاده، مهدی صیادی نیز حضور دارد که می‌تواند به عنوان مدعی اول این وزن خود را معرفی کند.

قهرمانان بی‌رقیب جهان

در کنار بزرگان المپیکی ایران هستند قهرمانانی که در دسته‌های سنگین وزن کشتی و وزنه‌برداری افتخارآفرین بودند. بهادر مولایی دارنده نشان نقره جهان و سعید علی‌حسینی نایب قهرمان جهان و رشید شریفی قهرمان آسیا در رشته وزنه‌برداری عناوین چشمگیری کسب کردند.

علیرضا سلیمانی دارنده نخستین مدال طلای ورزش ایران بعد از انقلاب در قهرمان جهان، علی‌اکبر یوسفی قهرمان جهان، رسول خادم دارنده طلای جهان و المپیک، عباس جدیدی دارنده نشان برنز جهان، فردین معصومی دارنده نشان نقره جهان و رضا سوخته‌سرایی دارنده نشان نقره جهان از مهمترین قهرمانان سنگین وزن ایران به شمار می‌روند.

البته رسول خادم طلا المپیک را در وزن ۹۰ کیلوگرم و عباس جدیدی نیز نقره المپیک را در وزن ۱۰۰ کیلوگرم به دست آورده است.