کلیک‌های پولساز و دین‌سوز

 تحقیقات انجام شده در ایران هم می‌گویند میان باورهای مذهبی و رفتارهایی همچون نماز، دعا، زیارت و توکل با افسردگی رابطه عکس وجود دارد. البته این را هم یادمان باشد که امروزه در بازار گرم فضای مجازی، دکان‌های زیادی برای نان خوردن از طریق اعتقادات ما و به بهانه توسل به قرآن، دعا و... باز شده است!

کد خبر: ۷۸۶۴۷۸

تاریخ: ۲۵ اسفند ۱۴۰۳ - ۰۹:۵۴

به گزارش ایران اکونومیست، متن پیش رو از روزنامه قدس درباره بلاگرهایی است که با سوءاستفاده از اعتقادات دینی، کاسبی می‌کنند: هیچ‌کس منکر آثار مثبت دعا و توسل نیست. حتی اگر بدون توجه به اعتقادات دینی، دعا کردن را تنها یک تلاش و تمرین معنوی بدانیم، نمی‌توان از آثار مثبت روحی و روانی آن غافل شد.

اگه شوهرت معتاده
اینکه انسان در زمان سختی و مواجهه با مشکلات زیاد، دست‌هایش را به سمت خداوند بلند کند و ضمن تلاش، بخواهد از او کمک بگیرد، چیز بدی نیست. برای ما انسان‌ها، خداوند اولین کسی است که وقتی تنگناهای زندگی ما را تحت فشار می‌گذارند، یادش می‌کنیم. دعا و توسل و البته آیات و کتاب خداوند همیشه همان خورشیدی است که دل انسان را از تاریکی درمی‌آورد و ناامیدی را از ذهن و قلب او فراری می‌دهد. بلاگرهای اینستاگرامی هم این چیزها را خوب می‌دانند و برای کسب درآمد، حاضرند اولین و آخرین امید آدم‌های دست‌به‌دعا را هدف قرار داده و از طریق آن پول به جیب بزنند. «مهر» درباره دکان‌ها و سوءاستفاده‌چی‌های فضای مجازی می‌نویسد: «صفحه‌شان حال و هوای متفاوتی دارد. در نگاه اول همه چیز عادی و به دور از حاشیه به‌نظر می‌رسد. مثل مابقی بلاگرها خبری از تجملات هم نیست و سردر صفحه نوشته شده: «انرژی مثبت با ذکر قرآنی»... مادر و دختری هستند که با همکاری یکدیگر فعالیت می‌کنند. صفحه‌ای در اینستاگرام باز کرده‌ و از عدد نیم میلیونی دنبال‌کنندگان و بازدیدهای بالای یک میلیون اکثر ویدئوهایشان می‌توان فهمید تا حدی در جذب مخاطب و تولید محتوا موفق عمل کرده‌اند... به صورت تصادفی ویدئوهای داخل صفحه‌شان را باز می‌کنم: «۱۲ بار آیت‌الکرسی می‌خونی، روز چهارشنبه هم آیه ۲۱ سوره حشر رو ۷۰ مرتبه می‌خونی، این‌جوری فامیلای شوهرت که اومدن خونه‌ت چند روز موندن خودشون حوصلشون سر میره و از خونت میرن... بعد ۳۰ سال زندگی می‌خوای بری جای غریب زندگی کنی؟ آیه ۳۶ و ۳۷ سوره جاثیه رو روزی ۲۱ بار بخون محاله بری یک شهر دیگه... اگه شوهرت معتاد شده هرروز ۳۶۰ مرتبه بسم‌الله‌الرحمن‌الرحیم به‌همراه دعای هفت جلاله رو یک بار در روز بخون... برای ترک سیگار، بی‌خوابی و فشارخون معجزه می‌کنه!» البته مابین این تجویزها و کپشن‌های حاوی آیات قرآنی، استوری‌های تبلیغ لوازم آرایش هم به چشم می‌خورد! حجت‌الاسلام قادری، کارشناس مذهبی در این باره معتقد است وقتی چنین افرادی با قصد کاسبی برای مردم نسخه‌های دینی می‌پیچند اغلب نتیجه‌اش این می‌شود که با جواب نگرفتن از توصیه‌ها و نسخه‌های اینستاگرامی، اعتقاداتشان را زیر سؤال رفته می‌بینند. این مسئله قطعاً نتیجه‌ای جز دین‌زدگی و ضعیف شدن اعتقادات انسان ندارد. یعنی وقتی ما بدون توجه به معنا و مفهوم اصلی «توسل»  و «دعا» و شرایط آن، بدون در نظر گرفتن دلایلی که برایمان ایجاد مشکل کرده و بدون تلاش برای آزمودن راه‌های منطقی حل مشکلات، فقط می خواهیم به‌سرعت موانع و مشکلات و مصائب را از سر راهمان کنار بزنیم  و سراغ توصیه‌ها و مشاوره‌های اینستاگرامی می‌رویم، بی‌شک گشایشی هم در کارمان ایجاد نمی‌شود و درنتیجه ممکن است قید اعتقادات دینی، دعا و... را هم بزنیم. وگرنه آیات شریفه قرآن به ما اطمینان داده‌اند که اگر دعا و توسل با رعایت همه شرایط انجام شود، اثربخش هم خواهد بود.

به وقت درماندگی
بلاگر اینستاگرامی که بالاتر مثال زدیم در تمام محتواهای صفحه‌اش برای مشکلاتی مثل اعتیاد، درس نخواندن فرزندان و حتی خیانت همسر، مخاطبانش را دعوت به خواندن آیه و دعاهای مختلفی از قرآن می‌کند و اطمینان ۱۰۰درصدی هم برای رفع مشکلاتشان از این طریق می‌دهد، حجت‌الاسلام قادری درباره شرط توسل حقیقی می‌گوید: براساس آیه «أَمّن یجیبُ المُضطَرَّ إِذا دَعاهُ و یکشِفُ السّوءَ» دعا و توسل درصورتی جواب می‌دهد که اضطرار وجود داشته باشد. یعنی اینکه برای مشکل ما، واقعاً راهکاری غیر از توسل وجود نداشته باشد. بنابراین وقتی مسئله اعتیاد یا ناسازگاری در خانواده مطرح می‌شود راهکار آن توسل نیست، اول باید فرد مورد نظر درمان شود.
اصطلاحی بین مردم وجود دارد که می‌گویند: «فقط مرگ است که چاره ندارد» این اصطلاح مصداق بارز همین مسئله است. اضطرار تنها زمانی اتفاق می‌افتد که شخص برای حل مشکلش هیچ راهکار عملی نداشته باشد.  معلوم است که نتیجه این دکان باز کردن و نسخه پیچیدن‌های دینی به غیر از مأیوس شدن شخص به خاطر حل نشدن مشکلاتش، این می‌شود که به مرور دین هم در زندگی افراد رنگ می‌بازد و بدبینی نسبت به توسل و حتی کلام خداوند جایش را می‌گیرد. دیگر فرقی هم ندارد مخاطبان این صفحات تحصیلکرده و باتجربه باشند یا بی‌سواد و ساده‌دل. بلاگرهای اینستاگرامی با دست گذاشتن روی نقطه ضعف و حساس کاربران و سوءاستفاده از عقایدشان آن‌ها را سرکیسه می‌کنند.این افراد، اینستاگرام را درست مثل دکانی می‌بینند که با ظاهرسازی و تکنیک‌های خاص دروغین به هر قیمتی که شده محتواهای بی‌کیفیت خود را در آن به‌فروش می‌رسانند. همچنین در قبال آن، رقم‌های نجومی از طریق تبلیغات اینترنتی و به کمک کلیک کردن‌های کاربران، دریافت می‌کنند.

*بازنشر مطالب دیگر رسانه‌ها در ایران اکونومیست به منزله تأیید محتوای آن نیست و صرفا جهت آگاهی مخاطبان می‌باشد.