سنگینی سایه کرونا بر اقتصاد جهان ادامه دارد

پنج سال از زمانی می‌گذرد که سازمان بهداشت جهانی، برای اولین بار شیوع ویروس کووید-۱۹ را به‌عنوان بیماری همه‌گیر توصیف کرد اما همچنان اثرات آن بر اقتصاد جهانی، محسوس باقی مانده است.

کد خبر: ۷۸۵۷۱۶

تاریخ: ۲۲ اسفند ۱۴۰۳ - ۰۵:۰۲

به گزارش ایران اکونومیست، کووید-۱۹ و تلاش‌ها برای مهار آن، باعث ایجاد بدهی بی‌سابقه دولت‌ها، آسیب دیدن بازار کار و تغییر رفتار مصرف‌کنندگان شد، نابرابری را افزایش داد و کار از راه دور، پرداخت‌های دیجیتال و تغییرات در الگوهای سفر دوام یافت. اگرچه شوک فوری آن گذشته است اما میراث کووید-۱۹، همچنان به تغییر شکل دادن اقتصادها و بازارهای جهانی ادامه می‌دهد.

پس از استقراض کشورها برای حمایت از رفاه و معیشت، بدهی جهانی از سال ۲۰۲۰ تاکنون، ۱۲ درصد افزایش یافته و صعود شدیدتری در بازارهای نوظهور مشاهده شده است. این بیماری همه‌گیر باعث بالا رفتن تورمی شد که در انتخابات ۲۰۲۴ آمریکا، نگرانی بزرگی بود. تورم در بسیاری از کشورها در سال ۲۰۲۲، به دلیل هزینه‌های دوران پساکرونا، بسته‌های محرک دولت و کمبود نیروی کار و مواد خام به اوج خود رسید. بانک‌های مرکزی برای جبران افزایش قیمت‌ها، نرخ‌های بهره را افزایش دادند، اگرچه شدت مداخلات آنها بسیار متفاوت بود.

کووید-۱۹ و رتبه‌های اعتباری پایین‌

رتبه‌بندی اعتبارات دولتی که نشان‌دهنده توانایی یک کشور برای بازپرداخت بدهی‌های آن است، با قفل شدن اقتصادها و مقادیر زیادی بدهی اضافی برای پر کردن حفره‌های باقی مانده در امور مالی عمومی، تنزل یافت. داده‌های موسسه رتبه‌بندی فیچ نشان می‌دهد که میانگین امتیاز اعتباری جهانی، یک چهارم پایین‌تر از زمان شروع همه‌گیری و منعکس‌کننده چالش‌های مالی بدتر شده ناشی از همه‌گیری، تورم و شرایط مالی سخت‌تر است. برای کشورهای کمتر ثروتمند بازارهای نوظهور، میانگین تقریبا نیم درجه پایین‌تر است. به‌طور کلی، رتبه‌های اعتباری پایین‌تر به هزینه‌های استقراض بالاتر در بازارهای سرمایه بین‌المللی تبدیل می‌شود.

کووید-۱۹ و اشتغال

بر اساس گزارش بانک جهانی، این بیماری همه‌گیر باعث از دست رفتن میلیون‌ها شغل شد و خانواده‌های فقیرتر و زنان، بیشترین آسیب را دیدند. با کاهش قرنطینه‌ها، اشتغال دوباره شتاب گرفت، اما با تغییر قابل‌توجهی به سمت بخش‌هایی مانند صنعت مهمان‌نوازی و تدارکات به دلیل رشد بخش تحویل کالا در خرده‌فروشی رفت. مشارکت زنان در نیروی کار در سال ۲۰۲۰ کاهش یافت و عمدتا به دلیل حضور بیش از حد زنان در بخش‌های آسیب‌دیده مانند مسکن، خدمات غذایی و تولید و بار مراقبت از کودکانی بود که مدرسه نرفتند و در خانه ماندند. با این حال، داده‌ها نشان می‌دهد که شکاف اشتغال جنسیتی کمی کاهش یافته است.

کووید-۱۹ و سفر

عادات سفر و اوقات فراغت نیز تغییر کرد. در حالی که مردم به اندازه سال ۲۰۱۹ سفر می‌کنند و بیرون غذا می‌خورند، افزایش دورکاری، باعث کاهش رفت و آمد در شهرهای بزرگ مانند لندن شده است؛ استفاده از مترو و اتوبوس در لندن، حدود یک میلیون سفر نسبت به قبل از همه‌گیری، کمتر شده است.

بر اساس گزارش سازمان هواپیمایی جهانی «یاتا»، خطوط هوایی یکی از بخش‌هایی بود که بدترین آسیب بیماری همه‌گیر را دریافت کرد و در سال ۲۰۲۰، زیان ۱۷۵ میلیارد دلاری را به ثبت رساند. کمپین‌های واکسیناسیون در نهایت منجر به برداشته شدن محدودیت‌های سفر شدند و به مردم اجازه بازگشت سفر هوایی را دادند. یاتا برای سال ۲۰۲۵، سود خالص ۳۶.۶ میلیارد دلاری در کل صنعت و رکورد ۵.۲ میلیارد مسافر را انتظار دارد، اما مسافران باید با قیمت‌های اتاق‌های هتل که در بسیاری از مناطق از تورم پیشی گرفته و بسیار بالاتر از سطح ۲۰۱۹ باقی مانده‌اند، دست و پنجه نرم کنند.

در نیمه اول سال ۲۰۲۳، اقیانوسیه، قاره‌ای در نیمکره جنوبی شامل استرالیا و کشورهای کوچکتر مانند تونگا و فیجی، بیشترین افزایش قیمت را نسبت به مدت مشابه سال ۲۰۱۹ ثبت کردند و بر اساس داده‌های پلتفرم لایت‌هاوس (Lighthouse Platform)، پس از آن آمریکای شمالی، آمریکای لاتین و اروپا قرار دارند. با وجود نوسانات جزئی، نشانه‌های کمی وجود دارد که قیمت جهانی هتل‌ها به استانداردهای قبل از همه‌گیری بازگردد.

کووید-۱۹ و دورکاری

نرخ موقعیت‌های شغلی حضوری موجود ادارات نیز در بسیاری از کشورها، در بالاترین حد خود قرار دارد که نتیجه دورکاری و انعطاف‌پذیری است. در آمریکا، مناطق تجاری مرکزی، بیشترین افزایش را در فرصت‌های شغلی موجود داشتند که امروزه نیز مشهود است.

گرایش‌های جدید مصرف‌کننده در طول قرنطینه‌های جهانی، ایجاد شد، زیرا مصرف‌کنندگان خانگی اغلب گزینه دیگری جز خرید آنلاین نداشتند. این امر باعث افزایش خریدهای آنلاین از سال ۲۰۲۰ شد که از آن زمان تثبیت شده است. تحلیلگران می‌گویند که در اروپا، افزایش فروش آنلاین با افزایش فضای فروش همراه شده است، زیرا خرده‌فروشان در فروشگاه‌های فیزیکی سرمایه‌گذاری می‌کنند تا فروش آنلاین و آفلاین را تحریک کنند.

داده‌های شرکت تحقیقات بازار «یورومانیتور» (Euromonitor) نشان می‌دهد که این فضا که بر حسب متر مربع اندازه‌گیری می‌شود، از سال ۲۰۲۲ تا ۲۰۲۳ تقریبا یک درصد افزایش یافته است و این افزایش تا سال ۲۰۲۸، باید به ۲.۷ درصد برسد.

کووید-۱۹ و شرکت‌های دیجیتال

سهام شرکت‌های دیجیتال و تحویل کالا در طول همه‌گیری، در کنار سهام شرکت‌های داروسازی واکسن‌ساز، منجر به افزایش سود شد اما اکنون، برخی از سودجویان دوران همه‌گیری، بیشتر جذابیت خود را از دست داده‌اند و برخی دیگر، از دستاوردهای ماندگار ناشی از ایجاد بازارهای جدید به دلیل تغییرات دیجیتال بهره برده‌اند.

با وجود ترکیدن برخی حباب‌ها و فروپاشی صرافی کریپتو «اف‌تی‌ایکس» (FTX) که این صنعت را متحول کرد، ارزش بیت‌کوین از دسامبر ۲۰۱۹ تاکنون، ۱۲۳۳ درصد افزایش یافته است، زیرا سرمایه‌گذاران به دنبال فرصت‌های سرمایه‌گذاری جدید برای کاهش ریسک نوسانات بازار بودند.

رویترز گزارش کرد: مردمی که با پول نقد بیشتر، در خانه گیر کرده بودند، سرمایه‌گذاری بیشتری را آغاز کردند و تقریبا ۲۷ درصد از کل معاملات سهام آمریکا توسط سرمایه‌گذاران خرد در دسامبر ۲۰۲۰ انجام شد. کارگزار سهام تی‌دی امری‌ترید (TD Ameritrade) قبل از خرید توسط چارلز شواب در معامله‌ای ۲۶ میلیارد دلاری، بزرگ‌ترین سود را دریافت کرد و پلتفرم دیگری که در رونق تجارت خرده‌فروشی در سال ۲۰۲۱ محبوبیت پیدا کرد، رابین‌هود است که به پلتفرم منتخب مردم برای پمپاژ پول به سهام میم تبدیل شد.