صلح یا قدرت؟ زلنسکی بر سر دوراهی بزرگ

رسانه انگلیس گزارش داد، با وجود این که رئیس‌جمهور اوکراین تلاش می‌کند در برابر مصالحه‌ای شبیه به «تسلیم» مقاومت کند، تردیدهای زیادی نسبت به دوام حیات سیاسی او با وجود فشارهای فزاینده آمریکا برای مذاکره با روسیه وجود دارد.

کد خبر: ۷۸۴۴۳۲

تاریخ: ۱۹ اسفند ۱۴۰۳ - ۱۸:۲۱

به گزارش ایران اکونومیست، «ولودیمیر زلنسکی» رئیس‌جمهور اوکراین که تحت فشار دولت آمریکا برای آمدن بر سر میز مذاکره با روسیه قرار دارد، با دشوارترین دوراهی زندگی سیاسی خود مواجه است. او که در ابتدا به عنوان «قهرمان جنگ» مورد توجه و حمایت قرار گرفت، اکنون، باید ببیند که تا کجا می‌تواند برای پیدا کردن راهکاری برای صلح با «ولادیمیر پوتین» رئیس‌جمهور روسیه، که از او «بیزار» است و به او «اعتماد» ندارد، پیش برود.

حیات سیاسی زلنسکی در معرض خطر

در گزارش روزنامه تایمز با این مقدمه و به قلم «مارک اوربان» روزنامه‌نگار انگلیسی درباره تحولات مذاکرات صلح اوکراین و عملکرد زلنسکی آمده است: «هفته گذشته، با اظهارات مسرورانه مقامات آمریکایی درباره تغییر نظر آشکار زلنسکی درباره مذاکرات صلح به پایان رسید. کیت کلاگ، نماینده آمریکا در امور اوکراین و روسیه گفته این تغییر با قطع کردن دسترسی کی‌یف به اطلاعات آمریکا حاصل شده است که او آن را «کتک زدن یک قاطر با یک تخته دو در چهار» توصیف کرد.

اما این چرخش زلنسکی برابر با تسلیم کردن «ارزش‌های اصلی» او در رابطه با پایان دادن به جنگ نیست. هنوز نوعی «اصلا هم پیشمان نیستم» در آشتی‌جویی او با «دونالد ترامپ» رئیس‌جمهور آمریکا احساس می‌شود. رهبر اوکراین در سفر اخیرش به واشنگتن، با ترامپ و «جی‌دی ونس» معاون رئیس‌جمهور آمریکا بر سر مذاکرات صلح مشاجره‌ای علنی مقابل دوربین رسانه‌ها داشت.

دیدار ترامپ و زلنسکی در کاخ سفید که به مشاجره کشیده شد، ۲۸ فوریه ۲۰۲۵

زلنسکی، این هفته، در پیامی بیان کرد که «اوکراینی‌ها خواهان صلح هستند، اما نه به قیمت دست کشیدن از اوکراین. مسئله اصلی هر مذاکره‌ای این است که آیا روسیه قادر به دست کشیدن از جنگ است یا نه.» به گزارش رسانه انگلیسی، تاکید مداوم او بر پوتین، تنها تاکتیکی برای محدود کردن امتیازات خود نیست، «بلکه ناشی از بی‌اعتمادی سازش‌ناپذیری نسبت به رئیس‌جمهور روسیه است.»

رئیس‌جمهور اوکراین، تا حدی، در حال منعکس کردن آسیب‌های روانی ملت جنگ‌زده خود است که هر نوع مصالحه را برای او دشوار می‌سازد. اما حتی متحدانی که زلنسکی را تحسین می‌کنند نیز معتقدند ممکن است حیات سیاسی او با این بیان گلایه‌ها و نارضایتی ملی، به خطر بیفتد.

تردیدهای غیرعلنی درباره نقش زلنسکی در صلح

نگارنده در ادامه مطرح کرد: «تابستان گذشته، یک وزیر انگلیسی به من گفت که زلنسکی "مانعی برای صلح" است. این که چنین چیزی به جای این که برای نقل قول باشد، به طور غیرعلنی بیان می‌‎شود و تنها ایده‌ای محدود به پایتخت‌های اروپایی نیست، نشان‌دهنده اختلافی است که میان اظهارات رسمی و افکار خصوصی درباره این جنگ وجود دارد.»

در حالی که این وزیر از زنسکی به عنوان یک رهبر جنگی «بی‌همتا» یاد کرد، مسئله این است که زلنسکی از زمانی که مذاکرات صلح با روس‌ها در هفته‌های آغازین جنگ متوقف شد، از تعامل دیپلماتیک با روسیه خودداری کرد.

یک مقام انگلیسی دیگر نیز با رد کردن این ایده که زلنسکی قادر به صلح با پوتین بوده است، گفت که «او باید بسیار خسته شده باشد و در معرض خطر اتخاذ تصمیمات نادرست است.»

در ادامه این مطلب آمده است: «با توجه به محبوبیت شخص رئیس‌جمهور اوکراین در میان کشورهای غربی و بیزاری از پوتین در نظرسنجی‌ها، این تردیدها درباره زلنسکی نجواگونه و بی‌سروصدا بیان می‌شوند. اگرچه، ترامپ چنین دیدگاه‌هایی را در آن دیدار فاجعه‌بار اتاق بیضی، به طور علنی، بیان کرد.»

«امانوئل ماکرون» رئیس‌جمهور فرانسه، «کر استارمر» نخست‌وزیر انگلیس و «ولودیمیر زلنسکی» رئیس‌جمهور اوکراین

برخی از متحدان ترامپ خواستار کناره‌گیری زلنسکی از قدرت یا برگزاری انتخابات جدید در اوکراین شده‌اند که البته، روسیه نیز همین درخواست را دارد.

اما رئیس‌جمهور اوکراین با انتشار پیامی در شبکه‌های اجتماعی مبنی بر این که «هیچ کدام از ما خواهان جنگی بی‌پایان نیست» و همچنین بیان اینکه آماده امضای توافقی برای ارائه امتیاز استخراج فلزات نادر خاکی به واشنگتن است و سپس ارسال نامه‌ای به رئیس‌جمهور آمریکا، از هرگونه تهدید علیه جایگاه خود جلوگیری کرد.

با وجود تغییر موضع مکرر ترامپ، حاکمیت کی‌یف به سختی می‌تواند با آرامش به کار خود ادامه دهد. رئیس‌جمهور آمریکا، جمعه گذشته، احتمالا با رعایت اصل بی‌طرفی، روسیه را به دلیل بمباران «بی‌وقفه» اوکراین مورد سرزنش قرار داده و آن را با تحریم‌های تجاری و بانکی بیشتر تهدید کرد. اگرچه، بعدا گفت که «برای من، سروکار داشتن با اوکراین دشوارتر از روسیه است.»

واقعیت‌های نهفته در کشمکش‌های دیپلماتیک اوکراین

نشریه انگلیسی تایمز در بخش پایانی این گزارش آورده است: «در این  کشمکش‌های دیپلماتیک، دو واقعیت دشوار نهفته است؛ امکان به توافق رسیدن میان روسیه و اوکراین با شروع مذاکرات جدی کم است و زلنسکی ممکن است روی شکست تمرکز کرده باشد، چراکه نمی‌تواند با چیزی شبیه تسلیم موافقت کند.»

زلنسکی که از نظر نظامی و دیپلماتیک در تنگنا قرار دارد، ارزش پیشنهادهایی را که ضرورتی به اجرای آن‌ها نیست را فراگرفته است. نمونه اخیر آن پیشنهاد کناره‌گیری از ریاست‌جمهوری اوکراین در ازای عضویت این کشور در ناتو به عنوان بخشی از توافق صلح بود، چیزی که او به‌خوبی می‌داند احتمال آن درست مانند احتمال این است که پوتین صبح فردا بیدار شود و دستور بدهد تمامی نظامیانش به خانه بازگردند.

«کیت کلاگ» نماینده ویژه آمریکا در امور اوکراین و روسیه و رئیس‌جمهور اوکراین

زلنسکی همچنین بر ترفند ارائه پیشنهاداتی به روسیه مسلط شده است، از جمله موافقت با آزادسازی تمامی زندانیان باقی‌مانده یا متوقف کردن حملات به زیرساخت‌های کشورش. او امیدوار است با گفتن این که این اقدامات نشان می‌دهد پوتین چقدر درباره صلح جدی است، ابتکار عمل را با وجود افزایش فشارهای ترامپ حفظ کند.

به گزارش تایمز، تاکنون، این اقدامات زلنسکی را در اوکراین، در امن و امان نگاه داشته است. رفتار ستیزه‌جویانه او مقابل رئیس‌جمهور آمریکا باعث افزایش دوباره محبوبیت او در نظرسنجی‌ها شده است و تاکنون، هیچ یک از مخالفان او خواستار برگزاری انتخابات نشده‌اند. با این حال، وب‌سایت پالتیکو پیشتر گزارشی از دیدار رقبای زلنسکی با تیم ترامپ منتشر کرده بود.

قرار است هیاتی اوکراینی به ریاست زلنسکی به عربستان سعودی سفر کند تا درباره معیارهای احتمالی یک توافق صلح گفت‌وگو کنند. با این وجود ولودیمیر زلنسکی گفته است در مذاکرات سطح بالا بین مذاکره‌کنندگان اوکراین و آمریکا طی روزهای آتی در عربستان شرکت نخواهد کرد. با توجه به سرعت گیج‌کننده تحولات کاخ سفید تحت ریاست‌جمهور ترامپ، شاید فکر کردن به چیزی فراتر از این، عاقلانه نباشد.

با این حال، احتمال زیادی وجود دارد که آمریکا به فشار آوردن به اوکراین و روسیه برای مشارکت در مذاکرات ادامه دهد و در واقع، ممکن است این فشارها تشدید شوند.