چرا ترامپ روی نفوذ چین در پاناما تمرکز دارد؟

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا در هفته‌های اخیر بارها ادعا کرده است که چین کانال پاناما را مدیریت می‌کند و تهدید کرد که این آبراه را پس خواهد گرفت اما این سوال مطرح است که چرا ترامپ تمرکز خود را بر روی این مساله گذاشته است.

کد خبر: ۷۸۰۹۱۱

تاریخ: ۲۷ بهمن ۱۴۰۳ - ۱۵:۴۶

به گزارش روز شنبه ایران اکونومیست، با وجود ادعاهای مطرح شده ترامپ ؛ بررسی های نشان می‌دهد که آمریکا همچنان کاربر اصلی این کانال است، اما مشارکت چین در پروژه‌های زیرساختی اطراف این آبراه که به طور مستقیم توسط پاناما اداره می‌شود، در سال‌های اخیر افزایش یافته است.

سالانه ۱۴ هزار کشتی از این گذرگاه ۸۲ کیلومتری که اقیانوس اطلس و اقیانوس آرام را به هم وصل و از یک سفر طولانی و پرهزینه جلوگیری می‌نماید، استفاده می‌کنند. این آبراه مدت زمان انتقال کالاها از شنژن در جنوب شرقی چین به سواحل شرقی آمریکا یا بین سانفرانسیسکو و نیویورک (از غرب به شرق ایالات متحده یا بالعکس) را هفته‌ها کاهش می‌دهد.

پس از مشارکت پاناما در ابتکار کمربند و جاده در سال ۲۰۱۷، شرکت‌های چینی در اطراف این کانال فعال‌تر شدند. پاناما در اوایل ماه جاری میلادی شراکت در این ابتکار را به دلیل فشارهای آمریکا متوقف کرد.

با این حال، علت اصلی خشم ترامپ از کنترل چین بر بنادر پاناما مربوط به آنهایی است که قبل از مشارکت این کشور آمریکای لاتین در ابتکار کمربند و جاده فعال بودند. پنج بندر کانتینری در اطراف کانال پاناما وجود دارد. همه آنها توسط شرکت‌های خارجی اداره می‌شود.

سه بندر اصلی کانتینری به نام‌های «کولون»، «رودمن» و «مانزانیو» توسط شرکت‌های مستقر در سنگاپور، تایوان و آمریکا اداره می‌شوند. اما بیشتر توجه آمریکا بر دو مورد از بزرگ‌ترین آنها یعنی «کریستوبال» و «بالبوآ» متمرکز شده است.

آنها در دو انتهای کانال قرار دارند و از سال ۱۹۹۷ توسط یک شرکت تابعه از «سی‌کی هاتچینسون» (CK Hutchison) واقع در هنگ کنگ اداره می‌شوند.

ژنرال لورا جی ریچاردسون، رئیس سابق فرماندهی جنوبی ارتش آمریکا در سال ۲۰۲۳ به قانونگذاران گفت: در هر درگیری بالقوه جهانی، چین می‌تواند از بنادر راهبردی منطقه‌ای برای محدود کردن دسترسی کشتی‌های تجاری و دریایی ایالات متحده استفاده کند.

به نوشته بی‌بی‌سی، ویکتور لی تزار کوی (Victor Li Tzar-kuoi) رئیس سی‌کی هاتچینسون به‌ عنوان عضو کمیته ملی «کنفرانس مشورتی سیاسی خلق چین»، فعالیت می‌کند که بالاترین نهاد مشاوره سیاسی چین متشکل از هزاران عضو است که برای کمک به نفوذ دولت در داخل و خارج از کشور کمک می‌کند.

در حالی که توجه ترامپ بر بنادر بالبوآ و کریستوبال متمرکز شده، شرکت‌های چینی در پروژه‌هایی در نقاط دیگر در اطراف کانال مشارکت داشته‌اند. در حال حاضر سه پل در نقاط مختلف از کانال پاناما عبور می‌کنند.

در قسمت شمال «پل قاره آمریکا»، یک شرکت چینی در حال ساخت پل چهارم است که شهر پاناما را به استان «پانامای غربی» متصل می‌کند. این توافق که رویترز ارزش آن را حدود ۱.۴۲ میلیارد دلار گزارش کرده، با تاخیر مواجه شده است.

مقامات آمریکایی نسبت به مشارکت شرکت‌های چینی در این پروژه ابراز نگرانی کرده‌اند. تد کروز سناتور جمهوری خواه به تازگی گفت که پل نیمه کاره به چین این توانایی را می‌دهد که بدون هشدار کانال را مسدود کند.

دیگر پروژه‌های بزرگ شامل «پایانه کروز آمادور» است که توسط «شرکت مهندسی بندر چین» در سمت اقیانوس آرام کانال پاناما ساخته شده است. توسعه «متروی پاناما سیتی» که از انتهای جنوبی کانال عبور می‌کند توسط شرکت «گروه تونل راه آهن چین» ساخته شده است.

اما مقامات پانامایی چندین پروژه دیگر که چینی‌ها به دنبال ساخت آن بودند، را کنار گذاشتند. ادی تاپیرو، اقتصاددان مستقر در پاناما، معتقد است که حدود ۵۰ درصد از پروژه‌هایی که پس از پیوستن پاناما به ابتکار کمربند و جاده آغاز گردید، متوقف یا تعلیق شدند.

بی‌بی‌سی از جمله آنها به لغو پروژه بزرگ برای توسعه یک بندر جدید در جزیره مارگاریتا، توقف خط راه آهن سریع السیر پیشنهادی در سراسر کشور از پاناما سیتی تا دیوید در غرب کشور و لغو طرح ساخت سفارت جدید چین در جزایر آمادور کازوی، اشاره کرده است.

در سال ۲۰۲۳ چین ۱.۴ میلیارد دلار در پاناما سرمایه گذاری کرد که افزایشی ۴ برابری از زمان آغاز ابتکار کمربند و جاده در سال ۲۰۱۷ است. سرمایه گذاری های آمریکا، اگرچه در مجموع بسیار بیشتر است، در همان دوره با کاهش روبرو بوده است.

طبق ارقام شرکت مدیریت کانال پاناما، از اکتبر ۲۰۲۳ تا سپتامبر ۲۰۲۴، حمل و نقل به یا از چین ۲۱ درصد از محموله‌های عبوری از آبراه را تشکیل می‌دهد.

با این حال، ایالات متحده همچنان بزرگترین سرمایه گذار در پاناما و اولین استفاده کننده از کانال باقی مانده است. در سال گذشته، سه و نیم برابر بیشتر از چین، محموله از طریق این کانال به و از آمریکا عبور کرده است.