مُشکوفی؛ دسری با خواص درمانی و انرژی‌بخش

«مُشکوفی، به عنوان یک دسر سنتی از دیرباز در استان اردبیل و به‌ویژه در شهرستان نمین، جایگاه ویژه‌ای در سفره‌های افطاری ماه رمضان و نذری‌ها دارد. این میان‌وعده نه تنها سطح انرژی روزه‌داران را بالا می‌برد، بلکه خواص درمانی نیز دارد و در مقابله با سرفه، درد سینه و سرماخوردگی مؤثر است.»

کد خبر: ۷۷۹۹۴۳

تاریخ: ۱۸ بهمن ۱۴۰۳ - ۱۲:۱۹

روح‌الله محمدی، مسئول ثبت میراث ملموس و ناملموس استان اردبیل، در معرفی این دسر سنتی که ثبت ملی شده است، به ایران اکونومیست گفت: از گذشته تا امروز در سراسر ایران و به‌ویژه در استان اردبیل، دسرهای بسیار منحصر به فرد و فوق‌العاده‌ای داریم، معروف‌ترین آنها فِرنی با مربای گل سرخ، حلوای دارچین، کاچی، باسلوق، مُشکوفی، مَسقطی، شله زرد و… است. «مُشکوفی»، دسر سنتی و خوشمزه‌ای است که در سراسر ایران، به ویژه در استان اردبیل محبوبیت زیادی دارد. این دسر به دلیل داشتن نشاسته، شیر و شکر در ترکیب خود، یک میان‌وعده انرژی‌زا و پرکالری محسوب می‌شود که در ماه رمضان برای سفره‌های افطاری و نذری‌ها به طور گسترده‌ای تهیه می‌شود. در شهرستان نمین، این دسر علاوه‌بر ماه رمضان، در وعده‌های صبحانه به عنوان غذایی مقوی برای کودکان نیز استفاده می‌شود. «مُشکوفی» به دلیل داشتن کربوهیدرات موجود در نشاسته، سطح انرژی بدن را برای روزه‌داران بالا می‌برد و می‌تواند کالری مورد نیاز بدن را در طول روز تامین کند. این دسر علاوه‌بر خاصیت انرژی‌بخشی، جنبه درمانی هم دارد، به طور مثال گلو را نرم می‌کند، سرفه و درد سینه را آرام می‌کند و در زمان سرماخوردگی می‌تواند برای فردی که سرفه خشک و درد سینه دارد مفید باشد.

محمدی ادامه داد: مُشکوفی علاوه‌بر طعم لذیذ خود، بسیار معطر و خوشبو است. در گذشته، برای معطر کردن این دسر از مُشک استفاده می‌شد و نام «مُشکوفی» احتمالاً برگرفته از همین ویژگی است. اما امروزه برای معطر کردن این دسر از زعفران و هل استفاده می‌شود. این دسر همچنین شبیه به فرنی و مسقطی است، اما در مُشکوفی از کره محلی و زعفران هم استفاده می‌شود که طعمی خاص و متفاوت به آن می‌بخشد.

به گفته این کارشناس ثبت میراث ناملموس، مُشکوفی در مراحل مختلف تهیه می‌شود. برای تهیه نشاسته، ابتدا گندم را می‌خیسانند و پس از چند مرحله کوبیدن، نشاسته آن استخراج می‌شود. سپس موادی مانند شیر، نشاسته، شکر و زعفران به خوبی با یکدیگر مخلوط و پخته می‌شود تا زمانی که به غلظت مطلوب برسد. در نهایت، مُشکوفی در یخچال قرار می‌گیرد تا سفت شده و آماده سرو شود و با مغز بادام و پسته، دارچین و گل محمدی تزیین می‌شود.

مسئول ثبت آثار ملموس و ناملموس استان اردبیل با بیان اینکه این دسرِ سنتی و قدیمی کاملا خانگی بوده و در خانه‌ها تهیه می شود، افزود: امروزه این دسر به روش‌های مختلفی، از جمله در رنگ‌های مختلف همچون زعفرانی و کاکائویی، تهیه و در وعده‌های مختلف غذایی به ویژه برای کودکان سرو می‌شود. این دسر که به دلیل خواص درمانی‌اش در میان خانواده‌ها محبوبیت زیادی دارد، همچنان به عنوان یک نماد از سنت‌ها و آداب غذایی منطقه اردبیل در حال حفظ و نگهداری است و مهارت پخت این دسر با نام «مهارت پخت شیرینی مشکوفی نمین» در مهرماه ۱۴۰۰ در فهرست آثار ناملموس به ثبت رسیده است.