آتش‌سوزی‌های گسترده سطح دی‌اکسید کربن در جو و دما را افزایش داد

وقوع آتش‌سوزی‌های گسترده در سطح جهان طی سال ۲۰۲۴، موجب افزایش سطح دی‌اکسید کربن در جو و یکی از مسببان افزایش دما در سال ۲۰۲۴ شناخته شد.

کد خبر: ۷۷۷۴۷۴

تاریخ: ۲۹ دی ۱۴۰۳ - ۱۸:۴۳

به گزارش گروه علمی ایران اکونومیست از پایگاه اطلاع‌رسانی روزنامه گاردین، سطح دی اکسید کربن در رصدخانه ماونا لوآ / Mauna Loa در هاوایی با جهش ۳.۶ پی‌پی‌ام (تعداد ذرات در میلیون) به ۴۲۷ پی‌پی‌ام رسید که بسیار بالاتر از سطح ۲۸۰ پی‌پی‌ام قبل از سوزاندن گسترده سوخت‌های فسیلی است. ثبت وضعیت آب‌وهوایی در رصدخانه ماونا لوآ از سال ۱۹۵۸ آغاز شده و طولانی‌ترین اندازه‌گیری مستقیم از میزان دی‌اکسید کربن است.

این افزایش شدید ناشی از آتش‌سوزی‌ها در جنگل‌ها و انتشار گازهای گلخانه‌ای ناشی از سوزاندن زغال‌سنگ، نفت و گاز بود که در سال ۲۰۲۴ رقم بی‌سابقه‌ای را ثبت کرد. وقوع پدیده ال نینو هم با ایجاد شرایط گرمتر و خشک‌تر در مناطق استوایی سهم خود را در وخامت و تشدید تغییر اقلیم ایفا کرد. البته دانشمندان معتقدند احتمالاً حتی بدون ال نینو هم دما به‌شدت افزایش می‌یافت.

میانگین دمای جهانی هم رکورد جدیدی را در سال ۲۰۲۴ ثبت کرد. موج گرمای شدید، طوفان و سیل را افزایش و میلیاردها نفر را تحت تأثیر این حوادث طبیعی قرار داد. یعنی دمای سیاره ما برای اولین بار از سطح ۱.۵ درجه سانتیگراد بیشتر رفت که به عنوان هدف توافقنامه آب و هوایی پاریس برای اولین بار مطرح شده بود و کشورهای مختلف با آن موافقت کرده بودند. هدف بلندمدت توافق پاریس این است که دمای کره زمین تا پایان قرن به جای ۲ درجه، ۱.۵ درجه سانتیگراد افزایش یابد.

آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل متحد، صنایع مختلف مرتبط با سوخت‌های فسیلی را به کسب سود متهم کرد در حالیکه محصولات آنها در حال نابودی زمین است.

دانشمندان گفتند افزایش سطح دی اکسید کربن در سال ۲۰۲۴ با حفظ متوسط دما زیر ۱.۵ درجه افزایش ناسازگار است. پیش‌بینی می‌شود افزایش دی اکسید کربن در سال ۲۰۲۵ کمتر باشد، اما هنوز بسیار بالاتر از سطح مورد نیاز برای رسیدن به هدف افزایش دمای ۱.۵ درجه سانتیگراد است.

پروفسور ریچارد بتس از دفتر هواشناسی انگلیس که میزان افزایش دی اکسید کربن را تحلیل کرده است، می‌گوید: این واقعا خبر بدی است. اما حتی اگر به نظر برسد نتوانسته‌ایم به اهداف توافق پاریس برسیم باز هم ارزش دارد بعد از همه این شکست برای تحقق اهداف این آیین‌نامه تلاش کنیم. راهکارهای زیادی بدون مداخلات جدیدی در دسترس است و فقط باید انگیزه زیادی برای تلاش بیشتر داشته باشیم.

آتش‌سوزی‌های فراوان در سطح جهان به‌ویژه آتش‌سوزی‌ها در آمریکا میلیون‌ها تن دی‌اکسید کربن در سال ۲۰۲۴ را آزاد کرد؛ از طرف دیگر تغییر اقلیم میزان تناوب و شدت این آتش‌سوزی‌ها را افزایش داد؛ بنابراین وقوع آتش‌سوزی‌های گسترد و تغییر اقلیم رابطه مستقیمی با هم دارد. پدیده ال نینو نیز در این وضعیت نقش داشت اما آتش‌سوزی‌ها بعد از پایان باز هم برخی مناطق را درنوردید که کمتر تحت تاثیر اقلیم است مانند کانادا.

پدیده ال‌نینو همچنین موجب افزایش بی‌سابقه دی‌اکسید کربن شد؛ زیرا شرایط گرما و خشکی که این پدیده در پی می‌آورد موجب کاهش و محدودیت رشد گیاهان می‌شود. در حالیکه برخی گیاهان دی اکسید کربن با منشا انسانی را از جو محو می‌کنند.

بتس می‌گوید: افزایش ۳.۶ پی‌پی‌ام دی اکسید کربن در سال ۲۰۲۴ دو برابر سطح ۱.۸ پی‌پی ام بود که باید برای تحقق هدف انتشار صفر گازهای گلخانه‌ای و محدودیت افزایش دما به ۱.۵ درجه سانتیگراد به آن دست می‌یافتیم. همچنین بیشتر از میزان پیش‌بینی کارشناسان دفتر آب‌وهوای انگلیس برای سال ۲۰۲۴ یعنی ۲.۸ پی‌پی‌ام بود که احتمالاً نتیجه انتشار گازهای گلخانه‌ای ناشی از آتش‌سوزی‌های جنگلی است که به رصدخانه ماونا لوآ رسیده است. پیش‌بینی دفتر هواشناسی انگلیس برای سال جاری میلادی ۲.۳ پی‌پی‌ام است؛ زیرا پدیده مخالف ال‌نینو یعنی لانینو رشد بیشتر پوشش گیاهی را تشویق می‌کند.