از پاریس تا تهران با آبجی مظفر

قطب‌الدین صادقی پس از ۱۰ سال با «سفرنامه آبجی مظفر» به تئاتر شهر رفته که بخشی از نخستین سفر مظفرالدین شاه به اروپا یعنی فرانسه است؛ سفرنامه‌ای که از خوشگذرانی‌های شاه قاجار می‌گوید تا ماجرای سوء قصد به جانش.

کد خبر: ۷۷۷۲۶۷

تاریخ: ۲۹ دی ۱۴۰۳ - ۱۴:۰۷

به گزارش ایران اکونومیست، مظفرالدین شاه در نخستین سفر اروپایی خود به روسیه، اتریش، سوئیس، آلمان، بلژیک و در نهایت به فرانسه رفت که قطب‌الدین صادقی سفر به پاریس و ماوقع آنچه در این شهر گذشته را به روی صحنه سالن اصلی تئاتر شهر آورده است.

«سفرنامه آبجی مظفر» هشتاد و سومین نمایشنامه‌ای است که قطب‌الدین صادقی نوشته و پنجاه و ششمین نمایشنامه‌ای که به روی صحنه برده و کارگردانی کرده است

«سفرنامه آبجی مظفر» هشتاد و سومین نمایشنامه‌ای است که صادقی نوشته و ۵۶ امین نمایشنامه‌ای که به روی صحنه برده و کارگردانی کرده است. اجرایی که این روزها تا حدودی حاشیه‌هایی هم به همراه داشته است.

نکته بارز این اجرا تعدد بازیگر و البته انتخابی قوی از این حیث است که صحنه‌های زیبایی را مقابل دیدگان تماشاچی‌ها خلق می‌کنند. طراحی و دکور صحنه آنچنانی ندارد اما با ظرافتی خاص حال و هوای آن روزهای شاه قاجار با بازی (شهرام مسعودی) در پاریس مهد فرنگ را بازمی‌گوید، گویی که نقاشی کرده باشند بر بوم تئاتر شهر.

طراحی لباس و تنوع گریم بازیگران یکی دیگر از نکات بارز این نمایش است که به اذعان بسیاری از تماشاچی‌ها خیلی وقت بود که دلمان برای چنین اجراهایی تنگ شده بود؛ اجرایی که گفته می‌شود قرار است جایش را با یک اجرای تجاری بگیرند. این را کارگردان کار یعنی قطب‌الدین صادقی می‌گوید.

اظهاراتی که در دو سه روز اخیر دل بسیاری از هنرمندان، مخاطبان و علاقمندان به هنر تئاتر و سینما را آزرده است؛ دهمین شب اجرای «سفرنامه آبجی مظفر» با اظهارات کارگردان کار بازتاب‌ها و بازخوردهای بسیاری داشت به گونه‌ای که با پاسخ مدیر سابق مرکز هنرهای نمایشی مواجه شد.

از بی‌حرمتی‌ها خسته شده‌ام

قطب الدین صادقی کارگردان و نویسنده تئاتر به تصمیمات مدیران سابق هنرهای نمایشی مربوط به اجرای کارش در تئاترشهر و جایگزین کردن آن با نمایشی تجاری به شدت اعتراض کرد و گفت: دیگر کارگردانی نمی‌کنم از بی‌حرمتی‌ها خسته شده‌ام. او به روی صحنه رفت و به اینکه این نمایش را با یک نمایش تجاری جایگزین کرده‌اند، انتقاد شدید کرد.

صادقی به ایران اکونومیست هم گفت هر نمایشی که به اینجا (تئاتر شهر) می‌آید قراردادش ۳۰ اجراست. در اجرای دهم، یازدهم، مدیر سابق مرکز هنرهای نمایشی به یک گروه تجاری قول داده است که این کار با کار من جایگزین شود. هشت ماه پیش آن تئاتر تجاری فروش خود را کرده در حالی که من هنوز ۳۰ اجرا را نرفته‌ام.

یک تئاتر ایرانی با تکنیک و محتوا و با نگاهی به تاریخ و شخصیت‌ها و فضای ایرانی

این اثر یک تئاتر ایرانی است با تکنیک و محتوا و با نگاهی به تاریخ و شخصیت‌ها و فضای ایرانی. اجرایی که یکی از پرمخاطب‌ترین اجراهای تاریخ تئاتر دست‌کم در سال‌های اخیر محسوب می‌شود.

در واقع، «سفرنامه آبجی مظفر» بیشتر تمرکز دارد بر زندگی یک فرد فرانسوی به نام پائولو دزاویه با بازی حسین شفیعی که از سوی وزارت خارجه فرانسه مامور می‌شود برای امور تشریفات شاه قاجار در پاریس که یک دل نه صد دل عاشق یکی از همراهان شاه می‌شود به نام قدمشاد با بازی الهه پورجمشید که مجبور می‌شود به شاه ایران باج‌هایی دهد و این داستان عشق و عاشقی ادامه دارد تا بازگشت مظفرالدین شاه به تهران و شکنجه شاه و کشته شدن قدمشاد و...

این نمایش طنز صحنه‌هایی دارک هم دارد که به هیجان تماشاچی‌ها اضافه‌تر می‌کند. شاید از همان ابتدا کسی گمان نمی‌کرد که این نمایش طنز آن هم به قلم و کارگردانی قطب‌الدین صادقی پایانی تلخ داشته باشد.

البته محمد منصوری هم کتابی دارد به نام «آبجی مظفر». قطب‌الدین صادقی با تبحری خاص نمایشنامه‌ای به روز را کارگردانی می‌کند که بی‌ربط با این روزهای ما نیست. از پاریس و شاه قاجار می‌گوید اما جامعه‌ای متلاطم را هم در عین حال مقابل دیدگان تماشاچی‌ها به روی صحنه می‌برد.

سفرنامه آبجی مظفر قرار بود خیلی پیشترها به روی صحنه برود که به گفته یکی از بازیگران کار، دعوت من به این نمایش چند بار در سال‌های قبل انجام شد ولی به دلایل مختلف به تاخیر افتاد و نهایتا امسال قسمت بود و به نتیجه رسید

«سفرنامه آبجی مظفر» قرار بود خیلی پیشترها به روی صحنه برود که به گفته یکی از بازیگران کار، دعوت من به این نمایش چند بار در سال‌های قبل انجام شد ولی به دلایل مختلف به تاخیر افتاد و نهایتا امسال قسمت بود و به نتیجه رسید.

ژاکلین آواره بازیگر تئاتر، سینما و تلویزیون که در این نمایش هم در یک نقش تاثیرگذار ظاهر شده، می‌گوید: دکتر صادقی این لطف را داشتند که در جاهای مختلف هم گفتند این نقش را برای ژاکلین نوشتم و هر بار تصمیم برای شروع تمرین داشتند من دعوت شدم و افتخار بزرگی است که کارگردان به این بزرگی هنگام نوشتن نمایشنامه نقشی را برای بازیگر مشخصی بنویسد. چون من از سال ۸۷ و با شروع تمرین‌های «باغ شکر پاره» افتخار همکاری با دکتر صادقی را داشتم و شناخت کامل از من داشتند. به همین دلیل با افتخار به گروه پیوستم.

او افزود: تقریبا ارتباط کامل و صددرصد با نقش گرفتم چون هم نقش بانمک و شیطون و پر تحرک را دوست دارم و هم به واسطه راهنمایی و هدایت‌های استاد بیشتر و بیشتر به نقش نزدیک شدم .چون اگر بازیگر به نقش نزدیک نشود دکتر هرگز کوتاه نمی‌آید و با تجربه و دانش خودش بهترین هدایت را انجام می‌دهد.

نقش‌هایی که به شدت با شخصیت اصلی بازیگر فاصله و تفاوت دارد برای من نقش‌های سختی است

آواره گفت: نقش‌هایی که به شدت با شخصیت اصلی بازیگر فاصله و تفاوت دارد برای من نقش‌های سختی است چون من هرگز کوچکترین شباهتی به این نقش ندارم از نظر رفتاری و شخصیتی و اینکه به نسبت طول نمایش حضور کمتری دارد چنین نقشی مسئولیت سنگین تری برای بازیگر ایجاد می‌کند که حتی در کوتاه ترین زمان موفق بشود اجرای پرانرژی و به یاد ماندنی برای مخاطب داشته باشد.

هر بار کار کردن با دکتر صادقی یعنی یکبار دیگر دانشگاه می‌روی و فارغ التحصیل میشوی و این شانس بزرگی است

او افزود: هر بار کار کردن با دکتر صادقی یعنی یکبار دیگر دانشگاه می‌روی و فارغ التحصیل می شوی و این شانس بزرگی است.

آواره همچنین با اشاره به اتفاق‌های چند شب اخیر در تئاتر شهر و در پایان اجرای «سفرنامه آبجی مظفر» گفت: مدیران ما باید تقاضای تولید سالی ده کار از بزرگانی مانند دکتر صادقی بکنند و حمایت کامل داشته باشند نه اینکه ۱۰ سال یک‌بار کار کنند آن هم با این همه تنش و استرس.

در «سفرنامه آبجی مظفر» ژاکلین آواره، الهه پورجمشید، محمدرسول جعفری، حسین شفیعی، امیررضا کوشانی، شهرام مسعودی و سعید نبوی همچنین، رها اصغری، امید اکبرزاده، آرتین امجدی، سجاد باقری‌نژاد، نگین خداوردی، مهسا دشت‌گرد، حامد دلیریان، زینب رحمانی، سوگند روستایی، پرنیا سراج، فریال سیاح‌نیری، نگین شیرازیان، علی طباطبایی،حسین علی‌نژاد، بهزاد فیضی، مهدی قاسمی درویش، نرگس کامروا، فاطمه کریمی، کاوان کریمی، فائزه محمدنجار، مبینا محمدنژاد، شقایق میرهادی، پرستو نصیری، نوا نعمتی، محمدعلی هارونی و مانا وثوق ایفای نقش می‌کنند.

دیگر عوامل این کار عبارت از دستیار کارگردان و برنامه‌ریز: کیوان اسماعیلی، طراح صحنه: فرشید حیدری، طراح لباس: نیوشا صادقان، طراح گریم، عروسک و کلاه: افسانه قلی‌زاده، آهنگساز و خواننده: عبد آتشانی، دستیار آهنگساز و تار: میلاد پرصبر، تمبک، کاخن، جیم‌بی: احسان سامانی‌منش، پرکاشن، همخوان: مریم آشوری، کمانچه: لعیا طبیبی، دم‌دم: هانیه تائبی، ویولن: سارا موسوی، ویولن سل: جهان عیدانی، گیتار: عبد آتشانی و... است.