سبحانی: لبنان باثبات، متحد بهتری برای ایران و منطقه است

سفیر پیشین ایران در لبنان با اشاره به انتخاب رئیس‌جمهور این کشور، آن را گام نخست ثبات دانست و تصریح کرد: تنش‌ها همه منطقه را نابود می‌کند و کاهش آن در لبنان و وجود لبنانی قوی و متحد برای ایران و کل منطقه بهتر است.

کد خبر: ۷۷۵۸۵۱

تاریخ: ۲۳ دی ۱۴۰۳ - ۱۳:۰۱

به گزارش خبرنگار سیاست خارجی ایران اکونومیست، لبنان پس از دو سال خلاء سیاسی روز پنجشنبه ۲۰ دی‌ماه رئیس‌جمهور جدید خود را شناخت و «ژوزف عون» به عنوان رئیس‌جمهور جدید این کشور انتخاب شد. انتخاب رئیس‌جمهور را عوامل بسیاری چون تجاوز رژیم اسرائیل، دخالت‌های منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای و نیز شرایط خاص اقتصادی و اجتماعی پیچیده‌تر و بغرنج‌تر ساخته است و از این‌رو انتخاب عون به یکی از مهمترین خبرها و خط تحلیل‌های این روزها تبدیل شده است.

جمهوری اسلامی ایران در نخستین واکنش به انتخاب عون، این سامان سیاسی را به مردم لبنان تبریک گفت. «عباس عراقچی» وزیر امورخارجه در پیامی با تاکید بر اینکه ایران از لبنانی باثبات، امن و مستقل، موطن همه لبنانی‌ها، و عاری از اشغال و تهدید خارجی حمایت می‌کند؛ گفت: «مانند گذشته، ما با هر دولتی که نماینده خواسته‌های مردم لبنان بوده، رفاه آنها را تضمین کند و از حاکمیت، استقلال و تمامیت ارضی لبنان محافظت کند، همکاری خواهیم کرد».

به منظور بررسی فرآیند انتخاب رئیس‌جمهور جدید، اولویت‌های دولت در لبنان و نیز آینده روابط لبنان با ایران و منطقه با «محمدعلی سبحانی» سفیر سابق ایران در لبنان، اردن و قطر و نیز مدیرکل پیشین خاورمیانه عربی و شمال آفریقا وزارت امور خارجه گفت‌وگو کردیم.

فرصت تازه به لبنان در سایه انتخاب رئیس‌جمهور

سبحانی درباره روند و چالش‌های انتخاب رئیس‌جمهور در لبنان می گوید: لبنان در میان کشورهای منطقه ویژگی های خاصی دارد و نحوه اداره حکومت در این کشور به نوعی با گروه‌ها و طوایف مختلف اجتماعی لبنان تعیین می‌شود. زمانی که این نیروها باهم توافق و تفاهم داشته و تبدیل به نیروی متحدی شوند، توان ابتکار می‌یابند تا بتوانند به نتایجی در خواسته‌ها و اهداف خود رسیده و مشکلات خود را حل کنند.

وی افزود: سال‌هاست میان طوایف مختلف لبنانی اختلاف وجود دارد و این اختلاف به ویژه پس از حضور در سوریه و ورود به جنگ حمایتی از مردم غزه پس از هفت اکتبر، شدت یافت. اختلافات بین گروه‌ها به قدری بود که از به وجود آمدن یک وحدت نظر در پارلمان برای تعیین رئیس جمهور جلوگیری کرد. لبنان مدت‌های مدیدی رئیس جمهور و نیز امکان انتخاب رئیس‌جمهور را به واسطه همین اختلافات نداشت. ایران در آن زمان با دولت و برخی از طوایف لبنانی رابطه‌ای ضعیف و با حزب‌الله و شیعیان لبنان به واسطه عنصر مذهب، رابطه گسترده‌تری داشت و مجموع این شرایط، شکل گیری فرصت برای انتخاب رئیس جمهور را پیچیده کرد.

دیپلمات سابق ایران خاطر نشان کرد: پس از گسترش درگیری‌ها با رژیم اسرائیل و سقوط نظام بشار اسد در سوریه، باید شرایط جدیدی در لبنان به وجود می‌آمد که با اجرای قطعنامه ۱۷۰۱ آغاز شد، با آتش‌بس ادامه پیدا کرد و سرانجام رئیس‌جمهور جدید هم انتخاب شد. شرایط موجود حکایت از آن دارد که بالاخره فرصتی برای اتحاد در اختیار لبنانی‌ها قرار گرفته تا متحد شوند. معتقدم این مقدمه‌ و ورود به شرایط و دوره جدید است تا لبنانی‌ها بتوانند خود را پیدا کرده، متحد شده و هدف‌های خود را دنبال کنند.

اولویت‌های لبنان در دوران جدید

سفیر سابق ایران در لبنان حفظ آتش‌بس موجود را یکی از مهمترین هدف‌های امروز لبنان دانست و گفت: در صورتی که این آتش‌بس از بین برود همه روال به هم خواهد خورد و درگیری و مشکلات جدیدی به وجود خواهد آمد و حتی ممکن است اتحاد لبنانی‌ها را بار دیگر برهم زند. با توجه به اینکه سوریه به لحاظ جغرافیایی دور تا دور لبنان را فرا گرفته و جز در جنوب لبنان که تحت نظارت نیروهای سازمان ملل قرار دارد، مرزهای واقعی و جدی لبنان با سوریه است، هدف دوم برقراری رابطه درست با این همسایه خواهد بود.

سبحانی ادامه داد: پیش از این سوریه فقط با حزب‌الله رابطه خوبی داشت و دیگر گروه‌ها با سوریه مشکل داشتند. امروز اما چنین موضوعی مطرح نیست و حکومتی کاملاً مخالف و متفاوت از دولت بشار اسد بر سر کار آمده است. با توجه به واقعیت مرزها، لبنان مجبور است برای تردد طوایف و استفاده از ظرفیت‌های خود و سوریه با این کشور رابطه برقرار کند و این اولویت دوم اتحاد تازه‌ای است که میان دولت، مجلس و تمام گروه‌ها به وجود آمد تا رئیس جمهور انتخاب شود.

وی با اشاره به اینکه مقدمات بازسازی روابط لبنان با سوریه قاعدتا در حال فراهم شدن است؛ توضیح داد: به نظر می‌آید این گروه روی‌کار آمده در سوریه، از طریق بخش‌هایی از جامعه لبنان می‌توانند به بازسازی این رابطه بپردازند.

آینده روابط با ایران و حزب‌الله

مدیرکل خاورمیانه وزارت امور خارجه درباره آینده حزب‌الله در لبنان پس از تحولات اخیر گفت: حزب‌الله می‌تواند از طریق حفظ موقعیت خود در دولت و دستگاه‌های اجزایی لبنان، رابطه کل جامعه لبنانی را تحت تاثیر قرار دهد و در صورت بهبود روابط با سوریه می‌تواند در رابطه میان ایران و سوریه هم اثرگذار باشد.

سبحانی ادامه داد: ایران در تمام سال‌های گذشته زمان‌هایی توانسته اثر جدی بر وضعیت داشته باشد که لبنانی‌ها احساس کردند ایران به همه لبنانی‌ها در جهت آرامش، صلح و آشتی و برقراری امنیت در لبنان کمک می‌کند. برای مثال ما در دوره ریاست جمهوری آقای خاتمی، چنین فضایی در لبنان داشتیم و آن‌ها معتقد بودند که ایده گفتگوی تمدن‌ها گویی برای لبنان نوشته شده است و ما توانستیم از این ایده برای اتحاد در داخل خود استفاده کنیم و اولین تاثیر این اتحاد هم این بود که در آن مقطع اسرائیل از جنوب لبنان اخراج شد و اگر قدرت وحدت نبود امکان موفقیت کل لبنانی‌ها در اخراج اسرائیل از جنوب لبنان فراهم نمی‌شد.

وی در ادامه گفت: در برخی از مقاطع زمانی حزب الله در حالی در جنوب با رژیم اسرائیل در حال جنگ بود که مورد حمایت همه مردم لبنان نبود. اما زمانی هم بوده که همه از مردم تا نخست وزیر و رئیس‌جمهور و کل احزاب طوایف همه از مقاومت حمایت می‌کردند.

این دیپلمات وزارت خارجه ادامه داد: مقدمه این حمایت وحدتی است که به صورت قانونی در حال شکل‌گیری است تا آرام آرام به یکدیگر نزدیک و متوجه شوند که مقاومت هم مانند بقیه بخش‌ها، می‌تواند یک کارکرد لبنانی مثبت داشته باشد.

سبحانی با بیان اینکه معتقدم که هر کشوری باید بر پایه خواست همه مردم خود و نه بخشی از مردم کاری را انجام دهد؛ تصریح کرد: در سایه چنین نگاهی متوجه خواهیم شد که شرایط و فرصت‌های جدیدی به وجود آمده تا هم اختلافات داخلی در لبنان کنار گذاشته شود و هم اشغالگران سرزمین‌ها حساب کار خود را خواهند دانست. لبنانی‌ها وفق شرایطی که وجود دارد مسیر اتحاد را انتخاب کرده‌اند که بهتر از مسیر پیشین است که منجر به شهادت سید حسن نصرالله، پروژه تروریستی پیجرها و شهادت فرماندهان شد که لطمه بزرگی بود.

وی تاکید کرد: لبنان هر زمان متحد باشد قدرتمندتر است و این قدرت می‌تواند این کشور را در زمینه‌های داخلی و خارجی موفق‌تر سازد و تنها در سایه این اتحاد است که می‌توانند در برابر تجاوز خارجی ایستادگی کنند. بازسازی حزب‌الله هم در کنار دولت و با وجود اتحاد موفق‌تر خواهد بود. باید از این زوایه دید که لبنان هم مانند هر دولت ملتی باید به این شعار که «لبنان برای همه لبنانی‌ها» قائل باشد.

سفیر سابق ایران در لبنان با تاکید بر اینکه تنش‌ها همه منطقه را نابود می‌کند؛ توضیح داد: کاهش این تنش‌ها در لبنان از راه اتحاد و به وجود آمدن لبنانی قوی و متحد برای کل منطقه ممکن است، منطقه‌ای که خطری به نام تجاوز اسرائیل در آن وجود دارد. هر زمان لبنانی‌ها متحد شدند در برابر این تجاوز ایستادند و هر وقت اختلافات شدیدتری داشتند، ابتکار عمل را از دست دادند.

انتخاب رئیس‌جمهور بر مبنای خرد جمعی

سفیر پیشین ایران در لبنان با اشاره به فرآیند روز رای‌گیری ریاست جمهوری لبنان گفت: نکته دیگری هم که نباید فراموش کرد این است که رئیس‌جمهور جدید لبنان در دور نخست رای‌گیری نتوانست حائز اکثریت آرا شود اما در دور دوم به توجه به رایزنی‌ها و گفت‌وگو های پشت پرده توانست رای آورد و این امیدوارکننده است و نشان می‌دهد چیزی به کسی تحمیل نشده و همه چیز براساس توافق بوده است. این گفت‌وگوهای پشت پرده همه طرف‌های مربوطه را راضی کرده و منجر به رای خوب رئیس‌جمهور جدید شد علامت خوبی است که رئیس‌جمهور از یک پشتوانه ملی برخوردار خواهد بود.

وی افزود: در نهایت فرانسه از طریق مارونی‌ها، ایران از طریق حزب‌الله، عربستان از طریق اهل سنت و نقش پررنگ آمریکا باید بتوانند در اولین مرحله در بر سر عدم تنش و موفقیت این اتحاد با هم همفکری کنند و حتی می‌توانند دور هم جمع شده و گفت‌وگو کنند تا شاید این یک الگویی برای کاهش تنش در منطقه باشد.

موضع‌گیری منسجم وزارت امور خارجه

سبحانی درباره موضع وزارت امور خارجه در واکنش به انتخاب رئیس جمهور لبنان هم گفت: گاهی نیروهایی به سیاست خارجی ورود کردند که دیدگاه‌های غیردیپلماتیک و حتی مشکل‌ساز داشتند و اکنون نیاز جدی به این نگاه‌های دیپلماتیک با همسایگان وجود دارد تا روابط خارجی را بر اساس نظام دولت-ملت ساماندهی کنیم و دولت‌ها اولویت باشند.

وی تصریح کرد: ما به یک سیاست خارجی منسجم بر پایه وظایف قانونی نیازمندیم تا بهتر و قوی‌تر از گذشته به موضوعات ورود جدی داشته و از همه ظرفیت‌های قانونی خود برای پیشبرد وظایف استفاده کند.