تازه‌ترين تحليل از مذاكرات* مذاکرات شکست نخورده است

ايران اكونوميست :ماه آگوست در حالی به روزهای پایانی خود نزدیک می‌شود که طبق قرار تلفنی سعید جلیلی و کاترین اشتون، این دو قرار است در پایان این ماه میلادی بار دیگر با یکدیگر درباره پرونده هسته‌ای ایران به گفت‌‌و‌گو بنشینند.

کد خبر: ۷۷۵۷

تاریخ: ۳۱ مرداد ۱۳۹۱ - ۰۵:۲۵

ملاقاتی که ایالات‌متحده‌اندکی زودتر به استقبال آن رفته و با فرستادن معاون هیلاری کلینتون به مسکو گفت‌‌و‌گوهایی را درباره آن با مقامات روسیه ترتیب داده است. وندی شرمن در این باره گفته است که به عقیده وی مذاکرات شکست نخورده، اما در لحظه دشواری قرار گرفته است. همزمان سرگئی لاوروف، وزیر خارجه روسیه هم نسبت به تداوم گفت‌‌و‌گوها ابراز امیدواری کرده و گفته است که از نگاه کرملین مذاکرات استانبول، بغداد و مسکو، شکست نخورده است.
از دل این گفت و‌ها چنین بر می‌آید که به رغم دشوار خواندن مقطعی که مذاکرات ایران و 1+5 در آن قرار گرفته است، ایالات‌متحده همچنان به حل موضوع هسته‌ای کشور از راه مذاکره امیدوار است و در این مسیر همصدایی روسیه را نیز مبنی بر عدم شکست مذاکرات پیشین به همراه دارد. اگرچه این کشور گزینه تشدید تحریم‌ها را هم در کنار تداوم مذاکرات در نظر دارد؛ تحریم‌هایی که اخیرا صدای اعتراض چین و روسیه را هم به دلیل ممنوع شدن فعالیت برخی بانک‌ها و شرکت‌هایشان بلند کرده است.
وندی شرمن معاون وزير امور خارجه آمريكا و نماینده ایالات‌متحده در مذاکرات ایران و 1+5 اما 26 مرداد ماه سال‌جاری به روسیه رفت تا با سرگی‌ریابکوف نماینده روسیه در مذاکرات گفت‌وگو کند. ویکتوریا نولاند، سخنگوی وزارت خارجه ایالات‌متحده سفر شرمن را سفری مهم ارزیابی کرده و گفته بود که هدف اصلي از این سفر گفت وگو در مورد مذاکرات 1+5 با ايران و همکاري با روسيه در مورد اين موضوع است.
تاکید بر تداوم مذاکرات به رغم دشوار خواندن آن از سوی ایالات‌متحده در حالی طرح می‌شود که مذاکرات بین ایران و 1+5 پس از 15 ماه تعلیق، بهار امسال در استانبول استارت زده شد. مذاکراتی که طرفین لفظ سازنده را برای آن به کار برده و قرار گذاشتند تا آن را در بغداد هم ادامه دهند. از دل بغداد هم وعده ادامه گفت‌‌و‌گو‌ها در مسکو بیرون آمد. اگرچه 1+5 در بسته‌ای به ایران پيشنهادهايی را ارائه کرده بود مبنی بر توقف غنی‌سازی ۲۰ درصد اورانیوم، تعطیلی سایت فردو و خروج اورانیوم غنی‌ شده ۲۰ درصد از ایران. در این میان ایران تنها وعده داد که در صورت لغو تحریم‌های نفتی و بانک مرکزی حاضر است درباره تعلیق غنی‌سازی 20 درصدی مذاکره کند.
ماحصل نشست مسکو اما این بود که نمایندگان طرفین در سطح کارشناسی و فنی مذاکرات را ادامه دهند و چنانچه این مذاکرات روند مطلوبی را طی کند، معاونان جلیلی و اشتون با هم ملاقات داشته باشند. نشست فنی و نیز دیدار علی باقری و هیلگا اشمیت، معاونان جلیلی و اشتون باز هم در استانبول انجام شد که در نهایت به تماس تلفنی جلیلی و اشتون انجامید تا قرار مذاکره اواخر ماه آگوست گذاشته شود. اکنون و در آستانه گفت‌‌و‌گوی جلیلی و اشتون، ایالات‌متحده تلاش‌هایی را برای رایزنی با روسیه انجام داده است که یکی از آنها هم سفر شرمن به مسکو بود.
شرمن: مذاكرات در لحظه دشواري قرار دارد
بر همین اساس و بنا به گزارش ايسنا، وندي شرمن، معاون وزير امور خارجه آمريكا در گفت‌وگويي با خبرگزاري اينترفكس كه روز جمعه منتشر شد، اعلام كرد: به عقيده من مذاكرات شكست نخورده‌اند، بلكه در لحظه دشواري قرار دارند.
به گزارش خبرگزاري شينهوا، شرمن گفت كه گروه 1+5 شامل پنج عضو دائم شوراي امنيت سازمان ملل (انگليس، چين، فرانسه، روسيه، آمريكا و آلمان) گام‌هايي را براي اعتمادسازي براي مذاكرات هسته‌اي اتخاذ كرده‌اند و ايران بايد «با جديت بيشتري» به ميز مذاكرات برگردد. شرمن مدعي شد كه ايران اعلام كرده است در ازاي برداشته شدن همه تحريم‌ها عليه تهران، موقتا غني‌سازي اورانيوم تا غناي 20 درصد را متوقف خواهد كرد. معاون وزير امور خارجه آمريكا چنين درخواستي را غيرمنطقي خواند و از ايران خواست كه مذاكرات با قدرت‌هاي جهاني را از سر بگيرد تا از آن چه وي انزواي بيشتر خواند اجتناب كند. شرمن گفت: آنها شاهد تداوم تحريم‌ها و اعمال آنها خواهند بود و با عواقبي بزرگ روبه‌رو خواهند شد.
لاوروف: صحبت از حمله نتایج عکس دارد
همزمان «سرگئی لاوروف» در گفت‌وگو با اسکای نیوز عربی گفت: مذاکرات اخیر ایران و گروه 1+5 (آمریکا، انگلیس، فرانسه، روسیه، چین و آلمان) و اتحادیه اروپا در استانبول و مسکو را یک شکست تلقی نمی کنم. به گزارش خبرگزاری‌های فارس و مهر به نقل از شینهوا، وزیر خارجه روسیه تاکید کرد: آنهایی که می‌گویند این مذاکرات یک شکست بوده به سادگی در پی لفاظی هستند که این اقدام نادرست بوده و نتایج عکسی را در پی دارد.
وزیر خارجه روسیه گفت: فکر می‌کنم که می‌توانیم از پیشرفت در جریان مذاکرات هسته‌ای ایران در استانبول و مسکو و مذاکرات بعدی سخن بگوییم، زیرا دو طرف نظرات خود را بسیار شفاف بیان کرده‌اند. لاوروف گفت: مذاکرات تنها روش برای حل برنامه هسته‌ای ایران است. مسکو امیدوار است که تمام طرفین در جریان مذاکرات هسته‌ای ایفای نقش کنند.
لاوروف در عین حال اعلام کرد که اختلافات بین ایران با گروه 1+5 همچنان به شکل عمده وجود دارد؛ ولی نمی‌توانیم ادعا کنیم که این مساله از دیگر بحران‌های بین‌المللی همچون صلح فلسطین-اسرائیل یا نزاع اعراب با اسرائیل و حتی اختلافاتی چون تشکیل منطقه عاری از سلاح‌های کشتار جمعی در خاورمیانه، مهم تر است.
او درباره تهدیدات رژیم صهیونیستی علیه ایران گفت: باور دارم که گزینه نظامی نمی‌تواند مشکل را به طور نهایی و بلند مدت حل کند. صحبت از ماجراجویی و بیان اظهارات تحریک‌آمیز درباره برنامه هسته‌ای ایران نتایج عکس در پی دارد.
این بخش از اظهارات لاوروف به تهدیدات اخیر اسرائیل علیه ایران بازمی‌گردد. به ویژه آنکه ادعای حمله نظامی اسرائیل به ایران در روز‌های گذشته شدت بیشتری یافته است. هرچند که ظاهرا دیدگاه‌های ایالات‌متحده و اسرائیل دست کم در رسانه‌ها چندان با یکدیگر نزدیک نیست.
اختلاف نظر واشنگتن و تل آویو
بر همین اساس هم ژنرال مارتین دمپسی، ريیس ستاد مشترک ارتش آمریکا از اختلاف نظر واشنگتن و تل‌آویو در مورد برنامه هسته‌ای ایران خبر داده و گفت که رژیم صهیونیستی مدعی است که موجودیتش با هسته‌ای شدن ایران به خطر می‌افتد. اما آمریکایی‌ها چنین نگرانی‌ای نداشته و عجله‌ای برای توقف برنامه هسته‌ای ایران ندارند. به گزارش خبرگزاری مهر به نقل از خبرگزاری فرانسه، ژنرال «مارتین دمپسی» افزود: این تفاوت دیدگاه ناشی از تفاوت در گزارش سازمان‌های اطلاعاتی دو طرف در مورد فعالیت‌های هسته‌ای ایران است.
اگرچه شيمون پرز، رييس رژیم صهیونیستی هم در مصاحبه با روزنامه اسرائيلي «يديعوت اخرونوت» گفت: «اگر اسرائيل يک‌جانبه حمله کند، نمي‌توانم به دليل نگراني درباره آنچه که مي‌تواند رخ دهد، بخوابم.» به گزارش پرس‌تی‌وی، پرز بار ديگر با تکرار اينکه رژيم تل‌آويو براي انجام عمليات نظامي عليه ايران به کمک واشنگتن نياز دارد، يادآور شد که وي «به لحاظ اخلاقي ناچار» است اين اظهارات را عليه حمله اسرائيل بدون حمايت آمريکا بيان کند.
واکنش وزیر دفاع به تهدیدات صهیونیست‌ها
اما وزیر دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح کشورمان با تاکید بر اینکه مقامات جنگ‌طلب رژیم غاصب صهیونیستی با اظهارات جنگ‌افروزانه خود در مسیر انهدام و فروپاشی ارتش و ماشین جنگی این رژیم قدم برمی‌دارند، گفت: نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران هم‌اکنون در بالاترین سطح آمادگی دفاعی و نظامی قرار دارند و به هر متجاوزی پاسخ کوبنده خواهند داد.
سردار احمد وحیدی در گفت‌وگو با مهر، با اشاره به اظهارات وزیر سابق دفاع داخلی رژیم صهیونیستی مبنی بر اینکه اسرائیل برای جنگ با ایران آماده می‌شود، گفت: مقامات رژیم صهیونیستی دچار اختلافات شدید سیاسی در میان خود هستند و اینگونه اظهارات هیچ ارزشی ندارد.