صنایع چاپ و کاغذ قدرت نرم کشورها هستند

مطالبه بازگشت دفتر صنایع چاپ به وزارت صمت

رئیس انجمن علمی و فناوری چاپ ایران با بیان اینکه صنایع چاپ و کاغذ قدرت نرم کشورها هستند، ادامه داد: توجه دولت‌ها به صنعت چاپ مهم است، پس از استقرار دولت جدید، تغییراتی نیز رخ داده که امیدواریم مجددا دفتر مستقل صنایع چاپ و سلولزی در وزارت صمت شکل بگیرد و منجر به اتفاقات خوب برای این صنعت شود.

کد خبر: ۷۷۳۴۵۰

تاریخ: ۱۶ دی ۱۴۰۳ - ۱۰:۴۰

به گزارش خبرنگار کتاب ایران اکونومیست از روابط عمومی انجمن علمی و فناوری چاپ ایران، نشست مشترک تشکل های علمی و صنفی صنایع چاپ و کاغذ و مقوا با عنوان «نقاط قوت و ضعف و چالش‌ها و فرصت های پیش رو در صنعت چاپ و کاغذ و مقوا» با حضور محمد بیطرفان رئیس انجمن علمی و فناوری چاپ ایران، حسین کرمانیان رئیس پردیس فنی و مهندسی شهید عباسپور، علیقلی حسنی اعظمی رئیس انجمن مدیران صنایع کارتن و ورق، حمید نیکدل رئیس اتحادیه فروشندگان کاغذ و مقوا تهران، هوشنگ تجدد نایب رئیس انجمن واردکنندگان کاغذ و مقوا، غلامرضا شجاع مدیرعامل شرکت تعاونی لیتوگراف، کلیشه و مهر و پلاک، رضا امیدی مجری نمایشگاه کاغذ و مقوا و جمعی از مسئولان و صاحب نظران علمی و صنعتی حوزه صنعت چاپ با مشارکت پردیس فنی مهندسی شهید عباسپور دانشگاه شهید بهشتی عصر شنبه ۱۵ دی ۱۴۰۳ برگزار شد.

با توجه به نیاز حداقل ۷۰ درصدی در حوزه کاغذ تحریر و همچنین کاغذ و مقوا گلاسه و ایندربرد، تسهیل گری، تخصیص ارز و حمایت اصولی دولت و متولیان از واردکنندگان امری اجتناب ناپذیر است

رئیس انجمن علمی و فناوری چاپ ایران در نشست نقاط قوت و ضعف و چالش‌ها و فرصت های پیش روی صنعت چاپ و کاغذ و مقوا گفت: این نشست می تواند نقطه آغازی برای تعاملات بیشتر بین ذی نفعان صنعت چاپ و کاغذ و مقوا باشد. صنعت چاپ و صنایع کاغذ از صنایع استراتژیک و پیشران در دنیا هستند که برای همه صنایع ارزش افزوده ایجاد می کنند و در اشتغال مستقیم و غیرمستقیم موثر هستند.

محمد بیطرفان با تصریح اینکه این صنایع قدرت نرم به کشورها می دهند و در همه حوزه‌ها تاثیرگذارند. یادآور شد: توجه دولت ها به صنعت چاپ مهم است، پس از استقرار دولت جدید، تغییراتی نیز رخ داده که امیدواریم بنابر مطالبه قاطبه تشکل های فعال در این حوزه، مجددا دفتر مستقل صنایع چاپ و سلولزی در وزارت صمت شکل بگیرد و منجر به اتفاقات خوبی برای صنعت چاپ و صنایع سلولزی در ایران شود.

وی با اشاره به چالش های روز صنعت چاپ کشور ادامه داد: ما در بحث کاغذ تحریر، حداکثر ۳۰ درصد نیاز کشور را می توانیم تامین کنیم. در بحث کاغذ بسته‌بندی نیز مانند مقوای بسته بندی و گلاسه تعدادی کارخانه فعال داریم و در اوایل سال آینده به تولید ۱۷۰ هزار تن می رسند که می توانند نیازهای داخلی را تامین و تبدیل به صادرکننده در این حوزه هم شویم. یکی از چالش‌های جدی امروز ما موضوع حمایت از تولید داخلی در این صنعت است. برخی از کارخانه‌های ما در این حوزه دچار چالش و کاهش تولید شده اند و دولت باید به این صنعت کمک کند تا بتوانیم در بلندمدت حداقل به خوداتکایی برسیم. یکی دیگر از چالش‌های ما کمبود اقبال و استقبال از کاغذ تحریر داخلی است. لذا باید ارتباط تنگاتنگی میان دانشگاه و صنعت وجود داشته باشد تا بتوانیم کیفیت و مشکلات این حوزه را برطرف کنیم.

بنیان گذار انجمن علمی فناوری چاپ ایران افزود: با توجه به نیاز حداقل ۷۰ درصدی در حوزه کاغذ تحریر و همچنین کاغذ و مقوا گلاسه و ایندربرد، تسهیل گری، تخصیص ارز و حمایت اصولی دولت و متولیان از واردکنندگان امری اجتناب ناپذیر است در غیر اینصورت زنجیره تامین در این حوزه دچار اختلال شده و در نهایت با افزایش قیمت روبرو خواهیم شد.

بیطرفان با اشاره به تغییرات سریع دنیا بر اساس تکنولوژی‌های نو گفت: اقتصاد و کسب وکارها در حال دیجیتال شدن است و هوش مصنوعی به عنوان یکی از بازیگران اصلی دنیا در حال ظهور است. به زودی باید بشر با هوش مصنوعی همزیستی مسالمت‌آمیز داشته باشد و صنعت چاپ نیز از این قاعده مستثنی نخواهد بود. پس تشکل های ما نیز بایستی به سمت مدیریت علمی، دانش بنیان و دیجیتالی شدن حرکت کنند در غیر اینصورت از کارکردها و نقش آفرینی خود باز خواهند ماند.

ضرورت به روز شدن تشکل‌های صنفی صنعت چاپ

بیطرفان با تاکید بر لزوم به‌روزبودن تشکل های صنفی این حوزه برای بقا اظهار کرد: تشکل‌های صنفی ما نیز باید خود را به‌روز کنند و زیرساخت‌های مناسبی برای ادامه حیات خود فراهم کنند. در تلاش هستیم با همکاری با دانشگاه بتوانیم تفاهم‌نامه هایی با صنعت چاپ به امضا برسانیم و برخی از چالش‌های صنعت را به صورت مشترک برطرف کنیم. حتی این آمادگی وجود دارد که رشته ای در مقطع دکتری و کارشناسی تعریف شود که مرتبط با اهداف حوزه چاپ باشد.

به دنبال این هستیم که اندیشکده حکمرانی صنعت چاپ، بسته بندی و صنایع وابسته را با پردیس فنی مهندسی شهید عباسور دانشگاه شهید بهشتی ایجاد کنیم

‌وی همچنین با اشاره به بخش‌های مشترک همکاری میان صنعت و دانشگاه گفت: یکی از نیازهایی روزمره صنعت، نیروی کار و اپراتور است که دانشگاه های علمی-کاربردی و مهارت محور قادرند تربیت کنند و از سوی دیگر دانشگاه های طراز اول همانند دانشگاه شهید بهشتی و سایر دانشگاه های صنعتی می تواند در بخش فناوری، مواد اولیه، بهبود فرایندها، فرمولاسیون، مدیریتی و ... باشد نیازهای این صنعت را مرتفع کنند که شرط اصلی و اولیه آن اعلام نیاز از سوی صنعت و فعالان این حوزه هست. تشکل های صنفی نیز باید در این زمینه، فرهنگ سازی، نیاز سنجی کرده و از طریق انجمن علمی ارتباط موثر، ساختار یافته و هدفمندی را با مراکز علمی و پژوهشی طرح ریزی نمایند.

بیطرفان با اشاره به هدف انجمن علمی و فناوری چاپ ایران در آینده پیش رو گفت: انجمن پس از نهادینه کردن ارزش‌ها و جایگاه راهبردی صنعت چاپ و شناساندن آن به مسئولین و متولیان درصدد است تا در ادامه به زنجیره تامین و مصرف این حوزه بپردازد و پیشنهاد انجمن این است که کارگروهی با حضور همه ذی نفعان در این زمینه تشکیل شود. همچنین به دنبال این هستیم که اندیشکده حکمرانی صنعت چاپ، بسته بندی و صنایع وابسته را با پردیس فنی مهندسی شهید عباسور دانشگاه شهید بهشتی ایجاد کنیم تا همه بازیگران این حوزه در آن نقش آفرینی نمایند.

وی با تاکید بر مطالبه جدی تشکل ها مبنی بر استقلال دفتر صنایع سلولزی و چاپ از سوی فعالان این صنعت گفت: لزوم ایجاد دفتر مستقل صنعت چاپ و صنایع سلولزی در وزارت صمت به درستی احساس می شود. علی رغم این که در دفتر صنایع شیمیایی یا دفتر نساجی مدیران و کارشناسان توانمندی حضور دارند، اما به دلیل مشغله و وسعت مسایل سایر حوزه های تحت پوشش، قادر نیستند به اندازه کافی به صنایع راهبردی چاپ و سلولزی توجه کنند.

در ریل‌گذاری برنامه‌های کشور توجهی به صنعت کاغذ، چاپ و بسته‌بندی نشده است

در ادامه رئیس پردیس فنی و مهندسی شهید عباسپور خاطرنشان کرد: پردیس فنی و مهندسی عباسپور دانشگاه شهید بهشتی با دانشکده‌های برق، مکانیک، انرژی، عمران، محیط زیست با نگاه ویژه به موضوعات صنعتی فعالیت می کند. در کنار آنها نیز مراکز تحقیقاتی فعالیت و این دانشگاه از گذشته تلاش کرده تا صرفا به صورت تئوریک فعالیت نکند.

امروز ۱۳۴ واحد کاغذسازی در کشور وجود دارد که این ثمره مسیری است که طی سالها در کشور ما طی شده است

حسین کرمانیان ادامه داد: از سال ۹۳ که این پردیس با دانشگاه شهید بهشتی ادغام شد، مسائل کلیشه‌ای گذراندن واحدها مطرح شد اما همچنان این مرکز روی آموزش‌های تخصصی تمرکز دارد و روی توانمندسازی به صورت فعال و پویا فعالیت میکند. بسیاری از نقش‌آفرینان برجسته صنعتی کشور در حوزه برق و آب پرورش‌یافتگان همین مجموعه هستند.

سرپرست پردیس فنی و مهندسی شهید عباسپور ضمن اظهار تاسف از نبود جایگاه ویژه برای صنعت چاپ در برنامه‌های راهبردی کشور گفت: متاسفانه در ریل‌گذاری برنامه‌های کشور هیچ اشاره ویژه ای به صنعت کاغذ، چاپ و بسته‌بندی نشده است. رشد فرهنگی کشورها به میزان مصرف کاغذ آنها برمیگردد. متاسفانه سرمایه‌گذاری دولتی اغلب روی حوزه‌های دیگر بوده است، در حالی که در زمانی یک درصد از گردش مالی دنیا به صنعت کاغذ اختصاص یافته بود. به نظر میرسد که خود ما باید راه چاره ای در این زمینه بیاندیشیم، چرا که کار تولید نیز در کشور کار سختی است و تولیدکننده واقعا جهاد میکند.

کرمانیان با تاکید بر اهمیت تقویت ارتباط میان دانشگاه و صنعت گفت: دانشگاه میتواند در صنعت چاپ در حوزه کاهش انرژی کمک کند. باید دانش فنی در کنار پول و سرمایه وارد صنعت چاپ شود. کارخانه‌های ما نیز نمیتوانند در زمینه تحقیق و توسعه سرمایه‌گذاری کنند. این درحالی است که پیشرفت صنعت چاپ نیازمند تزریق دانش فنی با تحقیق و توسعه است. متاسفانه بخش دولتی ما در زمینه تولید محصولات چاپی عملکرد خوبی نداشته است.

دانشگاه انرژی بخش حل مشکلات صنعت بویژه صنعت چاپ است

در ادامه علیقلی حسنی اعظمی با اشاره به لزوم تقویت ارتباط میان صنعت و دانشگاه بخصوص در صنعت چاپ اظهار کرد: محیط دانشگاهی همواره انرژی بخش است و این انرژی میتواند صنعت بویژه صنعت چاپ را نیز به حرکت وادار کند. من ۵۲ سال است که در صنعت کاغذ و کارتن و سلولز فعالیت کردم و بیشترین درخواستی که در دانشگاه‌ها دیدم، آشتی صنعت با علم است. اگر ما بتوانیم دانشجویان را با صنعت به درستی آشنا کنیم، میتوانیم ارتباط بین دانشگاه و صنعت را بهبود ببخشیم. جوانان و فارغ‌التحصیلان با دانش باید جای ما را در این صنعت بگیرند. همه ما باید خود را ارتقا دهیم و به روز کنیم. آینده در حال حرکت به سمت دیجیتالی شدن و هوش مصنوعی است.

وی با اشاره به مغفول ماندن علم در صنعت چاپ طی سالهای گذشته گفت: امروز ۱۳۴ واحد کاغذسازی در کشور وجود دارد که این ثمره مسیری است که طی سالها در کشور ما طی شده است. متاسفانه در این مسیر پول و ثروت به طور صرف وارد شده و به اندازه کافی علم وارد صنعت ما نشده است. ما دوست داریم که صنعت چاپ حول محور علم رشد کند و این مسیر از دانشگاه می‌گذرد.

ناترازی تولید در صنعت چاپ مشهود است

در ادامه رییس شرکت تعاونی لیتوگرافان خاطرنشان کرد: من سالها عضو کارگروه تنظیم بازار کاغذ بودم. صنعت چاپ ما شدیدا نیازمند محصولات سلولزی است. ما در حوزه بسته بندی خودکفا هستیم اما مشکل اصلی ما، حوزه کاغذ چاپ و تحریر و کاغذهای خاص است که ما به آنها نیازمندیم. ما در کل کشور در سال حدود ۳۰۰ تا ۳۶۰ هزار تن کاغذ چاپ و تحریر نیاز داریم. این در حالی است که در سال ۱۴۰۲ با همه تلاش‌های ممکن حدود ۳۰ هزار تن کاغذ تحریر تولید شد. این ناترازی تولید در این زمینه، مشکلات عدیده ای نظیر مشکلات مدیریتی دارد.

در حوزه بسته بندی خودکفا هستیم اما مشکل اصلی ما، حوزه کاغذ چاپ و تحریر و کاغذهای خاص است

غلامرضا شجاع با اشاره به تبعات مشکلات اقتصادی و آسیب آن به صنعت چاپ گفت: از سال ۱۳۵۶ دلار در کشور ما ۱۱ هزار برابر شده است و برخی واردکنندگان نیز در حال سواستفاده از این وضعیت هستند. این ظلم مضاعفی است که به مردم و تولیدکنندگان ما شده است. قیمت ها با دلار بالا می رود ولی با کاهش دلار کالاها ارزانتر نمیشوند. سو مدیریت اقتصادی ما باعث وارد شدن صدمات زیادی به تولیدکننده و مصرف کننده در کشور ما شده است. واردکنندگان ما با دلار ۴۳ هزار تومانی محصول وارد کرده اند اما امروزه با دلار ۸۰ هزارتومان محصولات خود را می‌فروشند. این بی انصافی در حق مردم است.

وی با تاکید بر عقب ماندگی تکنولوژی چاپ ایران نسبت به دنیا اظهار کرد: تکنولوژی واحدهای تولیدی محصولات چاپ و سلولزی در ایران هنوز برای چند دهه گذشته است. با این وجود باید از این واحدها حمایت شود و باید آنها را حفظ کرد. اینکه این صنعت همچنان سرپاست، صرفا به علت زحمات فعالان این حوزه و خود تولیدکنندگان است.

در ادامه حمید نیکدل رئیس اتحادیه فروشندگان کاغذ و مقوا تهران گفت: همه صنایع به کاغذ نیاز دارند و با توجه به اینکه کشور از نظر منابع آبی مشکل دارد باید از واردکنندگان نیز حمایت کند. ما در زمینه کاغذ و کارتن پیشرفت های خوبی داشتیم اما همچنان نمیتوانیم محصول باکیفیتی تولید کنیم چرا که زیرساخت لازم را نداریم و با مشکلات عدیده ای نیز روبه رو هستیم. اگر واردکنندگان نیز در این حوزه فعالیت نکنند، دیگر کاغذ باکیفیت در ایران پیدا نخواهد شد، علی رغم اینکه سو استفاده های زیادی در این زمینه صورت میگیرد. این چالش نیز به علت ضعف نظارت در کشور ماست‌. اینکه ما در کشور در حوزه کاغذ و مقوا به خودکفایی رسیدیم، تنها یک شعار است. تنها راهکار ما در این وضعیت، اصلاح وضعیت مدیریت و نظارت در کشور است.

نمایشگاه می‌تواند محل ارتباط بین صنعت و دولت باشد

مجری نمایشگاه کاغذ و مقوا با اشاره به بحث دانش در صنایع سلولزی اظهار کرد: این دهمین سال برگزاری نمایشگاه کاغذ در ایران است و در جریان این مسیر چالش‌های گوناگونی را تجربه کرده است. ما دو سال تلاش کردیم تا بتوانیم سابقه ایران در صنعت کاغذ را به نمایش بگذاریم و آن را ارائه کنیم.‌ نمایشگاه میتواند محل ارتباط بین صنعت، دولت، کارآفرینان ، دانشگاه و ... باشد و رویکرد این بوده تا بتوانیم خلا موجود در صنعت سلولزی را پر کنیم. تشکل‌های مختلفی در این صنعت وجود دارند که میتوانند در نمایشگاه با یکدیگر ملاقات کنند و مسائل را حل کنند. صنعت سلولزی میتواند در این نمایشگاه خود را به بخش دولتی عرضه کند و برجسته شود. آنچه که ما در نمایشگاه رصد میکنیم، همین موضوع است. نمایشگاه بستر خوبی برای انجام این کار است، چرا که خارج از نمایشگاه ارائه توانمندی‌های این صنعت کار سختی است.

رضا امیدی پیشنهاد کرد: ما امادگی داریم تا شرایط حضور انجمن علمی فناوری چاپ ایران و دانشگاه شهید بهشتی را فراهم کنیم تا بتوانیم در کنار نمایشگاه، کارگاه‌ها و همایشهای آموزشی برگزار کنیم و مباحث علمی در این زمینه را بررسی کنیم.