هم‌دستی تایوان با آمریکا و تلافی چین در کوبا

تقابل چین با آمریکای ترامپ از دید بسیاری از تحلیلگران، محدود به جنگ تعرفه‌ای نخواهد ماند و از شرق آسیا تا منطقه کارائیب ممکن است تنش‌هایی نیابتی از جنس امنیتی-نظامی را بین دو بازیگر قدرتمند بین‌المللی شاهد باشیم.

کد خبر: ۷۷۳۱۰۸

تاریخ: ۱۵ دی ۱۴۰۳ - ۱۵:۴۴

روی کار آمدن «دونالد ترامپ» در آمریکا رویدادی است که از دید بسیاری از تحلیلگران و کارشناسان حوزه روابط بین‌الملل، دور تازه‌ای از تقابل میان واشنگتن و پکن را از سال ۲۰۲۵ میلادی به راه خواهد انداخت.

در حالی که بسیاری مهم‌ترین نمود تقابل دو بازیگر بزرگ اقتصاد جهانی را «جنگ تعرفه‌ای» می‌دانند اما کانون‌های تقابل سیاسی-نظامی ایالات متحده و چین همچنان پابرجا است و می‌تواند هر لحظه مانند آتشفشانی فعال شود.

غربی‌ها دلیل اصلی اصطکاک‌ یا حتی برخوردهای محتمل میان «اژدهای زرد» و دولت‌های غربی به خصوص آمریکا را بلندپروازی‌های رهبران کنونی پکن می‌دانند

غربی‌ها دلیل اصلی اصطکاک‌ یا حتی برخوردهای محتمل میان «اژدهای زرد» و دولت‌های غربی به خصوص آمریکا را بلندپروازی‌های رهبران کنونی پکن می‌دانند. «تایم» در تحلیلی در این باره می‌نویسد: «شی‌ جین ‌پینگ» درحال‌ حاضر چین را به‌ طور اساسی تغییر داده و ساخت همان نظام سیاسی‌ را که مائوتسه‌تونگ در زمان تأسیس جمهوری ‌خلق ‌چین در سال ۱۹۴۹ ایجاد کرد، پی‌ گرفته ‌است؛ سیاستی که از زمان قدرت‌ گرفتن دنگ‌ شیائوپینگ در سال ۱۹۷۸ کنار گذاشته شده ‌بود ولی با رویکردهای جدید شی‌ به‌عنوان ایدئولوژی دولتی در سال ۲۰۱۷ مجددا احیا شده ‌است. البته تحلیلگر تایم معتقد است که شی تاکنون تلاشی برای بازسازی مائوئیستی سیاست‌ها ‌نداشته، با این حال جاه‌طلبی‌هایی حتی بزرگتر از مائو دارد.

در تقابل کلانی که در عرصه‌های گوناگون بین چین و آمریکا در جریان است، یکی از نقاط آتشفشانی که به آن اشاره شد احتمالا تایوان خواهد بود؛ نقطه‌ای که در دوره ریاست‌جمهوری ترامپ حتی می‌تواند در آستانه فوران قرار گیرد.

رئیس جمهور چین در سخنرانی خود به مناسبت سال نو میلادی باز هم مواضع پیشین خود را تکرار کرد، تایوان و چین را یک ملت دانست و گفت: هیچ کشوری نمی‌تواند الحاق این جزیره خودمختار به چین را متوقف کند.

این در حالی است که به نظر می‌رسد رهبران کنونی تایوان قصد ندارند در برابر پکن عقب‌نشینی کنند خصوصا که رویکردهای دولت جمهوریخواه آمریکا را مساعد افزایش سطح تقابل با چین می‌بینند. در یکی از تازه‌ترین موضع‌گیری‌های مقامات تایوان، آن‌ها مدعی شده‌اند چین تلاش‌های خود برای تضعیف دموکراسی و روابط نزدیک با ایالات متحده را از طریق اقداماتی مانند انتشار اطلاعات نادرست، به‌ویژه در فضای مجازی، افزایش داده است.

در این فضا، تحلیلگران آمریکایی از احتمال دست زدنِ چین به اقداماتی تلافی‌جویانه در واکنش به همکاری‌های آمریکا و تایوان سخن گفته‌اند.

بر اساس تحلیل‌ برخی منابع آمریکایی، احتمال ‌دارد چین از نفوذ و امکانات خود در کشور کوبا به عنوان اهرم ‌فشاری برای جلوگیری از مداخله آمریکا در تنازع با تایوان استفاده کند

بر اساس یکی از این تحلیل‌ها، احتمال ‌دارد چین از نفوذ و امکانات خود در کشور کوبا به عنوان اهرم ‌فشاری برای جلوگیری از مداخله آمریکا در تنازع با تایوان استفاده کند. «آسیا تایمز» با استناد به گزارش «اندیشکده مطالعات استراتژیک و بین‌المللی ایالات ‌متحده» (CSIS) مدعی شده توسعه پست‌های شنود چین در کوبا پیامدهای بلندمدتی را برای امنیت ‌ملی آمریکا به‌ دنبال خواهد ‌داشت. این گزارش می‌گوید وجود پایگاه‌های مخفی چین در کوبا با هدفِ تحت پوشش قرار دادن ساحل جنوب‌شرقی آمریکا از ایجاد جبهه جدیدی در بازی اطلاعاتی جهانی پکن‌ حکایت دارد؛ پایگاه‌هایی که با بررسی تصاویر ماهواره‌ای و اطلاعات منبع باز می‌توان نتیجه‌ گرفت که چین احتمالاً در حال گسترش آنها بوده و در آینده چندین برنامه مربوط به ایجاد تأسیسات جاسوسی جدید در کوبا را اجرا خواهد داشت.

در شرایطی که چندی پیش ماجرای پرواز پهپادهای مرموز بر فراز نیوجرسی آمریکا خبرساز شد، گزارش‌هایی اینچنین بیش از همیشه مورد توجه قرار می‌گیرد. گزارش سی.اس.آی.اس می‌افزاید: تأسیسات چینی به‌طور استراتژیک برای نظارت بر ارتباطات و فعالیت‌های حساس در سواحل جنوب‌شرقی ایالات ‌متحده از جمله پایگاه‌های نظامی متعدد و مراکز پرتاب فضایی احداث شده‌اند که در حال ‌حاضر به چهار سایت فعال قادر به انجام عملیات نظارت الکترونیکی شامل «بژوکال، ال‌سالائو، واجای و کالابازار» محدود می‌شوند؛ سایت‌هایی که بزرگترین آنها در نزدیکی بژوکال (Bejucal) قرار دارد که به خاطر تاریخچه آن در جنگ سرد معروف است.

این گزارش همچنین سایر انگیزه‌های سیاسی و استراتژیک پنهان در فرایند حضور چین در کوبا را در مواردی همچون حمایت پکن از یکی از معدود دولت‌های باقی‌مانده تحت رهبری حزب کمونیست در جهان و نیز امکان دسترسی به تاسیسات نظامی آمریکایی در منطقه دیده و اضافه می‌کند تاسیسات چین در کوبا توانایی اژدهای زرد را در نظارت و برقراری ارتباط با دارایی‌های فضایی خود و همچنین رهگیری داده‌های ماهواره‌های ایالات‌ متحده به ‌میزان قابل‌توجهی افزایش‌ خواهد داد.

گزارش سی‌اس‌آی‌اس اندیشکده مستقر در واشنگتن مدعی ‌است چین در سال‌های اخیر به‌ طور مخفیانه چند میلیارد دلار برای ایجاد یک مرکز شنود الکترونیکی در قلمرو کوبا پول‌ نقد پرداخت کرده است؛ مرکزی که احتمالاً برای رهگیری ارتباطات و جمع‌آوری اطلاعات در مورد ایالات ‌متحده و متحدانش استفاده خواهد شد.

گزارش سی‌اس‌آی‌اس اندیشکده مستقر در واشنگتن مدعی ‌است چین در سال‌های اخیر به‌ طور مخفیانه چند میلیارد دلار برای ایجاد یک مرکز شنود الکترونیکی در قلمرو کوبا پول‌ نقد پرداخت کرده است؛ مرکزی که احتمالاً برای رهگیری ارتباطات و جمع‌آوری اطلاعات در مورد ایالات ‌متحده و متحدانش استفاده خواهد شد

تارنمای تحلیلی «فدرالیست» در گزارشی با همین موضوع این ادعا را طرح کرده که کاخ ‌سفید احتمالاً به‌ دلیل اینکه نمی‌خواسته این اخبار رویکرد تنش‌زدایی دولت «جو بایدن» در قبال پکن را مختل‌ کند، در ابتدا اصرار بر نادرست ‌بودن آن‌ها داشته ‌است اما با این ‌حال یک مقام آمریکایی تأیید ‌کرده که چین حداقل از سال ۲۰۱۹ یک پایگاه جاسوسی در کوبا داشته ‌است. دولت بایدن همچنین پس از این تائید اولیه مدعی ‌شد که اقداماتی را برای کاهش ‌دادن به سرعت تلاش‌های پکن برای گسترش جمع‌آوری اطلاعاتی خود به انجام رسانیده ‌است.

فدرالیست می‌افزاید: پایگاه چینی نزدیک ال‌سالائو که از سال ۲۰۲۱ درحال ساخت است، در نزدیکی پایگاه دریایی ایالات ‌متحده در گوانتانامو قرار دارد. هنگامی ‌که این سایت عملیاتی ‌شود احتمالا جدیدترین تجهیزات چینی را در خود جای خواهد داد که در تعیین مبدا و جهت سیگنال‌های فرکانس ‌بالا بسیار مؤثر خواهند بود.

با این حال، برخی مقامات ایالات‌ متحده امیدوارند عملیات جمع‌آوری اطلاعات چین که ادعا می‌شود در کوبا مستقر است، پس از انتشار تصاویر ماهواره‌ای اخیر و با اتخاذ تصمیمات و اقدامات متناسب، با اخلال یا توقف مواجه‌ شوند. به‌ عنوان مثالی در همین زمینه، چندی‌ پیش معاون سخنگوی وزارت امورخارجه آمریکا در یک نشست مطبوعاتی اظهار داشت اقدامات لازم برای مقابله با تاسیسات رقیب جهانی، در حدود ۹۰ مایلی (۱۴۵ کیلومتری) جنوب فلوریدا در دستور کار است.

از سویی‌ دیگر «پت ‌رایدر» سخنگوی پنتاگون مدعی ‌شد که ارتش ایالات ‌متحده در آینده اقداماتی را برای مقابله با کمپین جمع‌آوری اطلاعات چین در مجاورت آمریکا به ‌انجام خواهد رساند. وی با اشاره‌ به آگاهی ‌از تکمیل و ارتقاء امکانات چین در کوبا در سال ۲۰۱۹ مدعی ‌شد از آنجایی ‌که ما از تلاش چین برای تقویت حضور خود در کوبا مطلع‌ هستیم پس به‌کار خود برای ایجاد اختلال در روند آن و نیز اجرای نظارت دقیق بر این موضوع ادامه خواهیم ‌داد.

منابع:

https://time.com/۶۹۷۴۳۵۳/what-xi-jinping-really-thinks

https://asiatimes.com/۲۰۲۴/۰۷/chinas-spy-bases-in-cuba-could-be-key-in-a-taiwan-war

https://thefederalist.com/۲۰۲۴/۰۷/۱۰/chinese-spying-facilities-in-cuba-signal-americas-new-cold-war