حمایت از دانش بنیان‌ها تنش‌های ارزی را کم می‌کند

دبیر ستاد زیست فناوری، سلامت و فناوری‌های پزشکی گفت: در شرایطی که واردات تجهیزات و دارو به دلیل تحریم‌ها مختل می‌شود، تاب‌آوری مردم نیز کاهش می‌یابد اما با حمایت از دانش‌بنیان‌ها، می‌توانیم علاوه بر خودکفایی، تنش‌های ارزی را کاهش داده و اشتغال‌زایی ایجاد کنیم.

کد خبر: ۷۷۲۷۵۹

تاریخ: ۱۵ دی ۱۴۰۳ - ۰۰:۳۳

به گزارش ایران اکونومیست، شرکت‌های دانش بنیان یکی از دریچه‌هایی هستند که به واسطه حمایت از آنها می‌توان علاوه بر اشتغال زایی برای جوانان و نخبگان، انتظار بهبود فضای کسب و کار و حرکت صنعت به سمت رفع نیازهای کشور و البته صادرات محصولات را داشت.

شرکت‌های دانش‌بنیان در حوزه‌های گوناگون فناوری از جمله فناوری زیستی، کشاورزی، صنایع غذایی، دارو، فرآورده‌های پیشرفته تشخیص و درمان، مواد پیشرفته، محصولات مبتنی بر فناوری‌های شیمیایی، ماشین‌آلات پیشرفته، تجهیزات پزشکی، برق، الکترونیک، فوتونیک، مخابرات، فناوری اطلاعات و ارتباطات، نرم‌افزارهای رایانه‌ای و خدمات تجاری‌سازی بیش‌ترین حجم تولید محصولات و خدمات دانش‌بنیان را ارائه می‌دهند.این شرکت‌ها اهدافی مانند ترغیب هیات علمی دانشگاه‌ها و واحدهای پژوهشی برای فعالیت بیشتر در رفع نیاز جامعه و امکان افزایش درآمد اعضای هیات علمی، تجاری سازی یافته‌های پژوهشی، افزایش درآمد اختصاصی دانشگاه‌ها را نیز دنبال می‌کنند.

شرکت‌های دانش بنیان که عمدتا با ابتکارها و سرمایه‌گذاری‌های فردی کار خود را آغاز می‌کنند، در ادامه کار و حتی با وجود برخورداری از تسهیلات مختلف، باز هم با مشکلاتی در زمینه‌های گوناگون از اعطای مجوز تا دشواری‌های صادرات محصول روبه‌رو می‌شوند.

حمایت از شرکت‌های دانش بنیان می‌تواند علاوه بر این‌که منجر به کاهش واردات شود، به افزایش صادرات محصولات نیز کمک کند. هرچند کشور به انواع محصولات سلامت محور نیازمند است و گاهی کمبودهایی در زمینه‌های مختلف دارویی یا تجهیزات پزشکی رخ می‌دهد، اما بخشی از انتظار تولیدکنندگان همواره موضوع صادرات بوده است.

یکی از نیازهای شرکت‌های دانش بنیان، حمایت‌های دولتی است. دانش بنیان‌ها در عرصه‌های مختلفی به این حمایت‌ها نیاز دارند که شاید بخشی از آن، کاهش بروکراسی و کاغذبازی‌ها است. حمایت‌های مالی و پرداخت تسهیلات و البته بازاریابی برای محصولات شرکت‌های دانش بنیان و پیش خرید محصولات، از جمله دیگر نیازهایی است که باید از طرف دولت انتظار داشت.

تأکید بر لزوم همگرایی میان حوزه‌های مرتبط با سلامت و فناوری‌های نوین

مصطفی قانعی دبیر ستاد زیست فناوری، سلامت و فناوری‌های پزشکی در این زمینه به بررسی نقش دانش‌بنیان‌ها در ارتقای نظام سلامت و تأثیر این شرکت‌ها بر استقلال، امنیت و آینده پزشکی کشور پرداخت و با تأکید بر لزوم همگرایی میان حوزه‌های مرتبط با سلامت و فناوری‌های نوین، اظهار کرد: زیرساخت‌های وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی به گونه‌ای طراحی شده که تمامی تصمیمات در حوزه تحقیقات، فناوری و آموزش تحت مدیریت مستقیم وزیر قرار دارد.

وی ادامه داد: این ساختار متمرکز به وزارتخانه اجازه می‌دهد تا با هماهنگی و انسجام کامل، چالش‌ها را شناسایی و رفع کند. چنین مدلی در سایر دستگاه‌های اجرایی یا وزارتخانه‌ها وجود ندارد و همین موضوع به ارتقای نظام سلامت کمک شایانی می‌کند.

قانعی با بیان اینکه ورود دانش‌بنیان‌ها به عرصه تولید دارو و تجهیزات پزشکی، تأثیری دوچندان بر اقتصاد کشور و امنیت ملی دارد، گفت: سلامت، علاوه بر تأثیر مستقیم بر معیشت مردم، یک موضوع امنیتی است.

سلامت، اقتصاد و امنیت؛ اولویت‌های نخست حکمرانی

قانعی با تاکید بر اینکه سلامت، همواره در اولویت برنامه‌های حکمرانی قرار دارد، به نگاه ویژه مقام معظم رهبری، رؤسای جمهور و مجلس به این حوزه اشاره و عنوان کرد: سلامت در کنار اقتصاد و امنیت، از اولویت‌های اصلی کشور است و همین امر، سرمایه ‌گذاری در این حوزه را برای دانش‌بنیان‌ها جذاب‌تر می‌کند.

تا ۱۰ سال دیگر اثری از پزشکی سنتی نمی‌ماند

وی با پیش ‌بینی تغییرات گسترده در پزشکی طی دهه آینده، بیان کرد: ۱۰ سال دیگر، اثری از پزشکی سنتی باقی نخواهد ماند. ابزارهایی مانند هوش مصنوعی، ژن‌درمانی، بیوتکنولوژی و سلول‌درمانی جایگزین روش‌های فعلی خواهند شد. اگر از امروز ارتباط دانش‌بنیان‌ها با فناوری‌های آینده پزشکی تقویت نشود، در آینده وابستگی به خارج اجتناب‌ناپذیر خواهد بود.

بازار سلامت هیچ گاه تعطیل نمی‌شود

قانعی با اشاره به پایداری بازار سلامت، گفت: برخلاف سایر بخش‌های اقتصادی، سلامت بازاری است که هیچ‌گاه تعطیل نمی‌شود. حتی در دوران رکود اقتصادی، مردم به خدمات پزشکی و دارویی نیاز دارند. این ویژگی، سلامت را به یکی از امن‌ترین حوزه‌ها برای سرمایه‌گذاری تبدیل کرده است.

ظرفیت بالای صادرات حوزه سلامت

وی به ظرفیت صادراتی حوزه سلامت اشاره کرد و گفت: کشورهای همسایه، به دلیل کیفیت و قیمت مناسب خدمات سلامت در ایران، به این حوزه توجه ویژه‌ای دارند. دانش‌بنیان‌ها می‌توانند با استفاده از این ظرفیت، بازارهای بین‌المللی را در اختیار بگیرند.

بیشتر بخوانید

آموزش دانش‌بنیان‌های صنایع فرهنگی در نمایشگاه دستاوردهای شرکت‌های خلاق

ورود دانش‌بنیان‌ها به حل تنش‌آبی فارس؛ ثمربخش یا بی‌ثمر؟

بازار نوآفرین فرایند تجاری‌سازی دانش‌بنیان‌ها را کارآمدتر کرده است

آماده حمایت از شرکت‌های دانش بنیادیم

دبیر ستاد زیست فناوری، سلامت و فناوری‌های پزشکی، بر نقش ستاد توسعه زیست‌فناوری به‌عنوان حلقه اتصال دانش‌بنیان‌ها با حوزه سلامت تأکید کرد و افزود: معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری و ستاد زیست ‌فناوری آماده حمایت از شرکت‌های دانش‌بنیان هستند. این همکاری‌ها می‌تواند زمینه‌ساز شکل‌گیری یک زیست‌بوم پایدار در حوزه سلامت باشد.

قانعی یادآور شد که تقویت ارتباط دانش‌بنیان‌ها با نظام سلامت، کلید دستیابی به استقلال فناورانه و اقتصادی کشور است. سرمایه ‌گذاری در این حوزه نه تنها به رفع نیازهای داخلی کمک می‌کند، بلکه امکان دسترسی به بازارهای بین‌المللی را نیز فراهم می‌سازد.

وی همچنین به بررسی چالش‌های پارک‌های علم و فناوری و نقش آن‌ها در توسعه حوزه سلامت پرداخت و بر ضرورت ایجاد پارک‌های تخصصی، همکاری میان وزارتخانه‌ها و بهره‌گیری از تسهیلات سربازی برای حمایت از شرکت‌های دانش ‌بنیان تأکید کرد.

اغلب پارک های فناوری جذابیت لازم را ندارند

قانعی با اشاره به شرایط پارک‌های علم و فناوری، گفت: بیش از ۷۰ تا ۸۰ درصد این پارک‌ها جذابیت لازم را برای شرکت‌ها ندارند. خدماتی مانند معافیت مالیاتی و مشوق‌های دیگر، که در پارک‌ها ارائه می‌شود، به‌ صورت مشابه در چارچوب دانش‌بنیان‌ها نیز در دسترس است. این موضوع باعث شده که بسیاری از شرکت‌ها تمایلی به استقرار در پارک‌ها نداشته باشند.

ضرورت ایجاد پارک‌های مشترک میان وزارت بهداشت و علوم

وی پیشنهاد داد که وزارت بهداشت پارک‌های تخصصی سلامت ایجاد کند و گفت: پارک‌های تخصصی می‌توانند نیازهای حوزه سلامت را به‌طور خاص برطرف کنند. علاوه بر این، در برخی حوزه‌ها، مانند تجهیزات پزشکی، ایجاد پارک‌های مشترک میان وزارت بهداشت و وزارت علوم ضروری است. در این پارک‌های مشترک، وزارت علوم وظیفه تربیت نیروی متخصص را بر عهده دارد و وزارت بهداشت به‌عنوان تنظیم‌گر عمل می ‌کند.

همکاری وزارت بهداشت و وزارت علوم؛ هم‌افزایی در یک مکان مشترک

وی درباره اهمیت همکاری میان وزارتخانه‌ها افزود: در حوزه‌هایی مانند مهندسی الکترونیک، برق، مکانیک و مواد، نیروی متخصص توسط وزارت علوم تربیت می‌شود. اما تأییدیه‌های تجهیزات پزشکی و تنظیم‌گری این حوزه بر عهده وزارت بهداشت است. ایجاد پارک‌های مشترک می‌تواند باعث هم‌افزایی میان این دو نهاد شود و نیازهای هر دو طرف را پاسخ دهد. این همکاری نیازمند طراحی دقیق برای تعامل میان سمت تقاضا (وزارت بهداشت)، سمت عرضه (وزارت علوم) و نهادهای تنظیم‌گر است.

تسهیلات سربازی برای افراد فعال در شرکت‌های دانش‌بنیان

قانعی با اشاره به همکاری‌های صورت‌گرفته با ستاد کل نیروهای مسلح، خاطرنشان کرد: با توافق‌های انجام‌شده با ستاد کل، مشمولان می‌توانند از تسهیلات مربوط به سربازی برای فعالیت در شرکت‌های دانش‌بنیان بهره‌مند شوند. این تسهیلات با هدف تشویق نخبگان به فعالیت در حوزه‌های علمی و فناورانه طراحی شده و فرآیندهای آن نیز ساده‌تر شده است. اما شرکت‌ها باید توانایی مدیریت صحیح این نیروها را داشته باشند تا از این فرصت به بهترین شکل بهره‌برداری کنند.

دانش بنیان ها باید استفاده از فرصت‌ها را یاد بگیرند

وی تأکید کرد که بهره‌برداری از زیرساخت‌ها و امکانات موجود به توانایی خود شرکت‌ها بستگی دارد و گفت: شرکت‌های دانش‌بنیان باید یاد بگیرند که چگونه از این فرصت‌ها به‌درستی استفاده کنند. اگر شرکتی نتواند از خدمات و امکانات بهره‌مند شود و عملکرد ضعیفی داشته باشد، نشان‌دهنده ضعف در مدیریت آن است. ما به دنبال رویکردی هستیم که شرکت‌ها نه‌تنها از خدمات استفاده کنند، بلکه خود نیز در نگهداری و توسعه زیرساخت‌ها نقش داشته باشند.

قانعی در پایان تأکید کرد که ایجاد پارک‌های تخصصی، تقویت همکاری‌های بین ‌وزارتی و بهره‌گیری از تسهیلات ستاد کل برای نخبگان، می‌تواند مسیر توسعه فناوری در حوزه سلامت را هموار کند؛ این اقدامات، در کنار مدیریت صحیح شرکت‌ها، می‌تواند به رفع چالش‌های موجود و تقویت زیست‌بوم دانش‌بنیان کشور کمک کند.

قدر مسلم هرچه حمایت از تولید و شرکت‌های دانش بنیان در کشور افزایش پیدا کند، میزان وابستگی به واردات کاهش پیدا می‌کند و همچنین افرادی که توانایی تولید دارند، بیشتر از همیشه به فکر خدمت به کشورشان خواهند بود و عرصه‌های تولید پر رونق‌تر از گذشته می‌شود.

بدیهی‌ست که کسی از تحریم و آثار منفی آن خوشحال نمی‌شود، اما اگر وضعیت تحریمی را به این صورت ترسیم کنیم که فرصتی برای شرکت‌های دانش بنیان و فناور فراهم شده، باید با حمایت‌های لازم و کافی، عرصه رقابت را فراتر از مرزها ایجاد کرد. اگر کیفیت محصولات دانش بنیان داخلی هم تراز با محصولات خارجی بوده و قیمت نیز برای مصرف کنندگان به صرفه باشد، استفاده از محصولات دانش بنیان داخلی به واسطه قیمت و کیفیت مناسب‌تر، افزایش پیدا خواهد کرد.

این‌که بگوییم حمایت از شرکت‌های دانش بنیان فقط محدود به ارائه تسهیلات است، راه به بیراهه رفتن است. سیاست‌هایی مانند ثبت سفارش و پیش خرید محصولات این شرکت‌ها، سیاستی به مراتب بهتر از اعطای تسهیلات است. از طرفی حضور باید ذینفعان این حوزه و تولیدکنندگان در جلسه‌های تصمیم گیری پر رنگ‌تر باشد تا بتوان به حل مشکلات آنها امیدوار باشیم.