تلاش مصر برای همگرایی دیدگاه‌های امارات و سودان

پس از اینکه روابط میان امارات و دولت سودان بر سر درگیری داخلی میان ارتش ملی سودان و نیروهای واکنش سریع آن تیره شد، مصر تلاش دارد، دیدگاه‌های دو طرف را به یکدیگر نزدیک کند.

کد خبر: ۷۷۱۸۳۰

تاریخ: ۱۲ دی ۱۴۰۳ - ۱۱:۳۶

به گزارش ایران اکونومیست، روابط بین سودان و امارات اخیرا شاهد تنش‌های قابل توجهی بوده است، زیرا وزارت امور خارجه سودان از امارات در زمینه آنچه که آن را «دخالت آشکار در امور داخلی» توصیف می‌کند، انتقاد کرد، انتقادی که در برهه حساس سودان که با بحران‌های متعدد سیاسی و امنیتی روبروست، مطرح شد؛ برهه‌ای که اهمیت میانجی‌گری‌های منطقه‌ای را افزایش می‌دهد.

۱۵ آوریل ۲۰۲۳ درگیری داخلی در سودان میان ژنرال‌های رقیب ارتش یعنی ژنرال «عبدالفتاح البرهان» فرمانده ارتش سودان و ژنرال «محمد حمدان دقلو» معروف به حمیدتی فرمانده نیروهای واکنش سریع شروع شد و ده‌ها هزار کشته و میلیون‌ها آواره بر جای گذاشت. این درگیری در ادامه تبدیل به درگیری بی‌حساب‌وکتابی میان گروه‌های قومیتی، مذهبی و شورشی هر دو طرف شد که طیفی از حامیان خارجی نیز در آن مداخله کردند.

ارتش سودان، امارات متحده عربی را به حمایت نظامی و ارسال تسلیحات به نیروهای پشتیبانی سریع متهم کرده است؛ اتهامی که ابوظبی رد می‌کند.

براساس اطلاعاتی که روزنامه العربی الجدید به دست آورده است، همزمان با تلاش‌های ترکیه برای آشتی امارات و دولت سودان تحت رهبری ژنرال «عبدالفتاح البرهان»، مقامات مصری به دنبال نزدیک کردن دیدگاه‌های این دو کشور هستند.

به گفته دیپلمات‌های مصری و سودانی، نقش مصر در میانجیگری میان امارات و سودان، نیازمند گام‌های دقیق و متوازن است. مصر در تلاش است برای نزدیک‌تر کردن دیدگاه‌ها و حل و فصل مسالمت آمیز اختلافات کانال‌های ارتباطی میان مقامات سودانی و اماراتی باز کند. همچنین برای تشکیل یک موضع منطقه‌ای واحد برای حمایت از ثبات و اجتناب از قطبی‌سازی که ممکن است در نتیجه مداخلات متعدد در سودان ایجاد شود، با عربستان سعودی و سایر کشورهای با نفوذ در سودان و امارات هماهنگی می‌کند.

در اقدامی قابل توجه در سطح تلاش‌های منطقه‌ای برای حل بحران سودان، «رجب طیب اردوغان» رئیس جمهور ترکیه در تماس تلفنی با البرهان در ۱۳ دسامبر، برای میانجیگری بین سودان و امارات اعلام آمادگی کرد. این اتفاق پس از آن رخ داد که روابط میان دو کشور به دلیل اتهام‌زنی‌های مکرر سودان به امارات مبنی بر اینکه از نیروهای واکنش سریع با ارائه تسلیحات و تجهیزات نظامی حمایت می‌کند، تیره شد.

فشار امارات بر مصر

«نجلاء مرعی» کارشناس مصر در مسائل آفریقا گفت ترکیه تلاش دارد از روابط قوی خود با سودان در دو سطح اقتصادی و دیپلماسی بهره‌برداری کند. همچنین قصد دارد به خاطر روابطش با امارات، نقش میانجی را در این نزاع بازی کند.

او افزود، اختلاف سودان و امارات جدید نیست، زیرا اتهام‌زنی‌های سودان به امارات در سال‌های اخیر تشدید شده و به شکایت در اتحادیه آفریقا رسیده است. اما مصر و ترکیه در اداره پرونده‌های منطقه در شاخ آفریقا اختلاف نظری ندارند و کاملا باهم مخصوصا در پرونده سومالی هماهنگ هستند. این هماهنگی به وضوح در امضای پروتکل‌های نظامی با سومالی، که در چارچوب مقابله با جنبش‌های اتیوپی با هدف تأمین یک خروجی در دریای سرخ بود، مشهود است. سفر «عبدالفتاح السیسی» رئیس جمهور مصر به آنکارا پس از اعزام نیروهای مصری به موگادیشو بیانگر عمق این همکاری است.

مرعی گفت، مصر به عنوان اصلی‌ترین حامی ارتش سودان در رویارویی با نیروهای واکنش سریع، حفظ انسجام نهادهای دولت سودان را در اولویت تأمین امنیت ملی خود قرار می‌دهد.

او در ادامه به تلاش‌های امارات برای تحت فشار گذاشتن مصر برای کاهش سرعت عملیات نظامی ارتش سودان یا پذیرش مذاکراتی که منافع نیروهای واکنش سریع را تضمین می‌کند، اشاره کرد و در عین حال خاطرنشان کرد در حال حاضر روابط مصر و امارات شاهد یک درک مشترک است که از دیدگاه قاهره برای حفظ وحدت دولت سودان حمایت می‌کند.

در همین زمینه،‌ «الخضر هارون» سفیر سابق سودان در واشنگتن به العربی الجدید گفت با توجه به اینکه مصر دارای مراکز تحقیقاتی و تخصصی گسترده‌ای از دانشگاهیان، ارتش، سازمان‌های اطلاعاتی، سیاستمداران و اقتصاددانان است، می‌تواند داده‌های منطقه را به دقت تجزیه و تحلیل کند.

وی افزود در مصر و سودان سیاستمدارانی وجود دارند که معتقدند زمانی دو کشور دارای ثبات خواهند بود که روابط مستحکمی باهم داشته باشند، چه از طریق یک اتحادیه فراگیر یا یک کنفدراسیون مؤثر.

هارون گفت، همانطور که اخیرا تعدادی از مقامات مصری اعلام کردند، مصر اهمیت سودان را به عنوان یک عمق استراتژیک و پشتیبانی قوی از آن در ناملایمات درک می‌کند. کشوری که مشتاق بقا و امنیت مردمش است، نمی‌تواند از عاملی استراتژیک مانند سودان که اوج این معادله را تشکیل می‌دهد، غفلت کند. در واقع، اینجا مقایسه میان یک عامل ثابت یعنی سودان به عنوان یک عمق استراتژیک و عامل متغیر یعنی روابط دوجانبه و تجاری است که در گذر زمان دستخوش تغییر می‌شود.

در ارتباط با میانجیگری ترکیه، هارون گفت اگر میانجیگری ترکیه جواب دهد و تجاوز علیه سودان متوقف شود در این صورت، مصر از شر جنگ در امان خواهد ماند و روابط خود را با امارات حفظ خواهد کرد و در عین حال به تأمین ثبات دولت سودان و محافظت از آن در برابرفراز و نشیب زمانه کمک خواهد کرد.

وی ادامه داد اما اگر میانجیگری ترکیه موفقیت‌آمیز نباشد، مصر چاره‌ای ندارد جز اینکه برای توقف تجاوز علیه سودان، خودش نقش میانجیگری را ایفا کند. قاهره ممکن است با استفاده از روابط تاریخی دیرینه و منافع استراتژیک خود با سودان، بدون اینکه طرفی را از دست بدهد، در این میانجیگری موفق عمل کند.

از سوی دیگر، «هاشم علی» نویسنده و کارشناس مسائل آفریقا درمورد نقش مصر گفت این کشور در قلب سودانی‌ها از جایگاه ویژه‌ای برخوردار است. از طرفی روابط مصر و ترکیه در ماه‌های گذشته به لطف دیدارهای متقابل عبدالفتاح السیسی و رجب طیب اردوغان، رؤسای جمهور مصر بهبود یافته است. آنچه ترکیه برای دستیابی به صلح در سودان به دنبال آن است با آرمان‌های رهبری مصر مطابقت دارد که ثبات سودان را در اولویت‌های خود قرار می‌دهد.

وی در پایان گفت: صلح در سودان و بازگرداندن ثبات به این کشور هدف مشترک مصر و ترکیه بر اساس سرنوشت مشترک دو کشور است.