از هرمز تا پاناما؛ اهمیت اقتصادی-استراتژیک مسیرهای دریایی

خبرگزاری اسپوتنیک طی مطلبی به بررسی اهمیت اقتصادی و راهبردی تنگه‌ها و کانال‌های آبی در سراسر جهان پرداخته است.

کد خبر: ۷۷۱۵۲۸

تاریخ: ۱۱ دی ۱۴۰۳ - ۱۸:۳۶

به گزارش روز سه شنبه ایران اکونومیست، در مساله تجارت جهانی، کانال‌ها و تنگه‌ها در جهان به نقاط استراتژیک و ابزار نفوذ ژئوپلیتیک تبدیل شده‌اند که اهمیت هر کدام بسته به موقعیت، دارای تفاوت‌هایی است که خبرگزاری اسپوتنیک به بررسی این موضوع پرداخته است.

از نظر رسانه‌ روسی هر کدام از تنگه‌ها و کانال‌های دریایی در کره زمین دارای اهمیت و جایگاه استراتژیک خاصی است که در شرایط مختلف دارای کاربردهای متفاوتی هم است:

تنگه هرمز

اهمیت اقتصادی: تنگه هرمز یکی از حیاتی‌ترین نقاط عبور انرژی در جهان است که روزانه نزدیک به ۲۱ میلیون بشکه نفت یا حدود ۲۱ درصد از مصرف جهانی نفت از آن عبور می‌کند.

اهمیت استراتژیک: این تنگه شامل هشت جزیره بزرگ است که اکثر آنها تحت کنترل ایران هستند. تهران ممکن است از این تنگه به‌عنوان اهرمی در پویایی قدرت منطقه‌ای به ویژه در مقابل آمریکا و اسرائیل استفاده کند.

کانال سوئز

اهمیت اقتصادی: حدود ۱۲ درصد تجارت جهانی به ارزش بیش از ۱ تریلیون دلار در سال و حدود ۸ میلیون بشکه نفت در روز معمولاً از کانال عبور می‌کند.

اهمیت استراتژیک: کانال سوئز کوتاه ترین مسیر بین آسیا و اروپا است که آن را به اهرمی بالقوه برای اعمال فشار بر تجارت جهانی تبدیل می‌کند.

اهرم ژئوپلیتیک: بحران دریای سرخ ناشی از جنگ اسرائیل در غزه مانع از جریان تجارت از طریق کانال سوئز شد. این موقعیت توسط محور مقاومت طرفدار فلسطین برای وادار کردن تل آویو به آتش بس در غزه استفاده می‌شود.

تنگه بسفر و داردانل(تنگه‌های ترکیه)

اهمیت اقتصادی: این تنگه‌ها یکی از شلوغ ترین مسیرهای انرژی هستند که ۴.۳ میلیون بشکه در روز نفت یا حدود ۳ درصد تجارت جهانی نفت را جابجا می‌کنند.

اهمیت استراتژیک: این تنگه‌ها نقش مهمی در درگیری های اوکراینی دارند. بستن تنگه‌ها توسط ترکیه در سال ۲۰۲۲ بر اساس کنوانسیون مونترو مانع از افزایش حضور نیروهای ناتو در دریای سیاه می‌شود.

تنگه مالاکا

اهمیت اقتصادی: تنگه مالاکا اولین نقطه ورود به آسیا است که حدود ۳۰ تا ۴۰ درصد تجارت جهانی یا حدود ۳.۵ تریلیون دلار در سال را را جابجا و تقریباً ۲۳.۷ میلیون بشکه در روز نفت را انتقال می‌دهد.

اهمیت استراتژیک: کوتاه ترین مسیر دریایی بین خاورمیانه و شرق آسیا است. محاصره احتمالی این تنگه یک «معضل مالاکا» برای چین ایجاد می‌کند، که دو سوم تجارت دریایی و تحویل انرژی خود را به این آبراه متکی است. کارشناسان نظامی آمریکا پیشنهاد کرده‌اند که از این نقطه علیه پکن استفاده شود.

کانال پاناما

اهمیت اقتصادی: این کانال حدود ۵ درصد از تجارت جهانی دریایی را اداره و سالانه تقریباً ۲۷۰ میلیارد دلار محموله از جمله ۲.۱ میلیون بشکه نفت در روز را جابجا می‌کند.

اهمیت استراتژیک: کانال پاناما اقیانوس اطلس و اقیانوس آرام را به هم متصل می‌کند که از نظر اقتصادی و استراتژیک برای ایالات متحده بسیار مهم است. ایالات متحده در حال حاضر بر این کانال تسلط دارد و صادرات و واردات آمریکا حدود ۷۳ درصد از ترافیک آن را تشکیل می‌دهد. دونالد ترامپ، رئیس جمهور منتخب اخیراً برای مقابله با سرمایه‌گذاری‌های قابل توجه چین در پاناما، تصرف کانال را پیشنهاد کرده است.