عبور از دروازه تاریخ با تظاهرات خونین مشهد علیه پهلوی

امروز ۱۰ دی ۱۴۰۳ خورشیدی برابر با ۲۸ جمادی الثانی ۱۴۴۶ هجری و ۳۰ دسامبر ۲۰۲۴ میلادی مبداء مناسبات، اتفاقات و حوادث تاریخی مختلف است.

کد خبر: ۷۷۱۰۶۳

تاریخ: ۱۰ دی ۱۴۰۳ - ۰۷:۳۵

به گزارش ایران اکونومیست، امروز ۱۰ دی ۱۴۰۳ خورشیدی به اهم مناسبت‌ها و اتفاقات تاریخی این روز می‌پردازیم.

تظاهرات خونین مردم مشهد علیه رژیم پهلوی- ۱۳۵۷

مردم مشهد ۱۰ دی ۱۳۵۷ در اعتراض به رژیم پهلوی به خیابان‌های شهر ریختند و به چند کلانتری، ساختمان انجمن ایران و آمریکا و منزل چند مستشار آمریکایی هجوم بردند.

این اتفاق موجب دستور فرماندار وقت نظامی مشهد مبنی بر حمله نظامیان با سلاح‌های سبک و تانک و نفربر به مردم شد. فردای واقعه روزنامه‌های سراسری کشور خبر از شهادت ۲۰۰ نفر و زخمی شدن ۲۰۰۰  نفر دادند.

همان روز در کرمانشاه نیز به مردم و مأموران انتظامی زد و خورد شد. در این حادثه ۱۰۰ نفر شهید و ۴۰۰ نفر زخمی شدند.

تظاهرات مردمی در شهرهای ملایر، همدان، لنگرود، اردبیل، رشت، شیراز، گرگان، لار، خرم‌آباد، قم، بروجرد، ورامین، بابل و پل دختر نیز  اتفاق افتاد که موجب شهادت صدها نفر دیگر شد.

در تهران نیز بین مردم و نظامیان ارتش درگیری اتفاق افتاد. در این درگیری‌ها چند ساختمان دولتی به آتش کشیده شد.

در تقویم خورشیدی مناسبت‌های دیگری چون به دار آویختن میرزا علی‌آقا تبریزی مشهور به ثقةالاسلام تبریزی یا ثقةالاسلام دوم از علمای آذربایجان و ۷ نفر دیگر از مجاهدان تبریزی توسط نظامیان روس در تبریز در سال ۱۲۹۰، تصویب قانون تقسیمات کشوری و تقسیم ایران به ۱۰ استان، ۴۹ شهرستان و ۲۹۰ بخش و صدها دهستان در سال ۱۳۱۶، خریداری کردن ۳ فروند کشتی ۱۴ هزار تنی انگلیسی توسط شرکت کشتیرانی آریا در سال ۱۳۵۲، انتصاب مهناز ابراهیمی معروف به مهناز افخمی به عنوان وزیر مشاور در امور زنان در دولت امیرعباس هویدا در سال ۱۳۵۴، ورود جیمی کارتر رئیس جمهور وقت آمریکا به ایران در ادامه سفر تاریخیش به چند کشور اروپایی و آسیایی در سال ۱۳۵۶، تظاهرات دانش‌آموزان در دانش‌سرای راهنمایی تحصیلی بابل در اعتراض به بازداشت یکی از دبیران دانش‌سرا در سال ۱۳۵۶، ممانعت از ورود گروهی از معترضان که قصد ورود به شرکت کشت و صنعت آمریکا واقع در خیابان قوام السلطنه تهران را داشتند با شلیک هوایی  در سال ۱۳۵۶، اعتراض دانشجویی به سفر کارتر به ایران در خیابان تخت جمشید تهران در سال ۱۳۵۶، تظاهرات و سر دادن شعار علیه شاه توسط گروهی از دانشجویان ایرانی مقیم لس‌آنجلس در اعتراض به سفر کارتر به ایران در سال ۱۳۵۶، تظاهرات و پخش اعلامیه توسط ۴۰۰ نفر از دانشجویان ایرانی ساکن واشنگتن در اعتراض به سفر جیمی کارتر به ایران مقابل کاخ سفید در سال ۱۳۵۶، گزارش خبرگزاری فرانسه از برگزاری  تظاهراتی ضد امریکایی در گروه‌های کوچک در ۱۰ تا ۱۲ نقطه تهران در سال ۱۳۵۶، تأسیس مجمع جهانی اهل بیت(ع) به دستور مقام معظم رهبری در سال ۱۳۶۹، افتتاح رادیو سواحیلی برای شرق و مرکز آفریقا در صدا و سیما در سال ۱۳۷۳ و آغاز به کار شبکه سراسری مستقل رادیو قرآن در سال ۱۳۷۶ به ثبت رسیده است.

رویدادهای مهم این روز در تقویم قمری به این شرح است:

وفات امام القُرّاء- ۵۹۰

ابوالقاسم قاسم بن فیرة بن ابی‌القاسم شاطبی در سال ۵۳۸  به دنیا آمد. وی علاوه بر قرائت، در تجوید و تفسیر قرآن، حدیث، نحو، لغت و سایر علوم دینی متداول عصر خود از دانشِ خوبی برخوردار بود.

او که از مشاهیر قاریان قرآن به شمار می‌رفت به «امام القراء» شهرت یافت. شاطبی با وجود آن که نابینا بود، از هوش و استعداد سرشاری بهره داشت و بسیاری از احادیث را در حافظه ثبت کرده بود.

از ابوالقاسم شاطبی آثاری به جای مانده که از آن میان می‌توان به قصیده‌ شاطبیه، تتمة الحرز و قصیده‌ی دالیه اشاره کرد.

درگذشت میرزا محمد بن سلیمان تنکابنی- ۱۳۰۲

میرزا محمد بن سلیمان تنکابنی علاوه بر تبحر در فقه، ادیبی فرزانه و شاعری توانا در عصر خود بود. از تنکابنی آثاری به جای مانده که از میانِ آن‌ها می‌توان به قصص العلماء اشاره کرد. نویسنده در این کتاب به شرح حال و آثار حدود ۲۰۰ تن از علما و بزرگان قبل از خود پرداخته است.

این کتاب بارها در ایران به چاپ رسیده است. از دیگر آثار تنکابنی می‌توان از کتاب الفواید فی اصول الدین یاد کرد که منظومه‌ شعری در اصول دین است.

رویدادهای مهم این روز در تقویم میلادی به شرح زیر است:

حمله صهیونیست‌ها به روستای بَلَد الشیخ- ۱۹۴۷

در  تاریخ ۳۰ دسامبر ۱۹۴۷ تروریست‌های مسلح وابسته به دو سازمان صهیونیستی در عملیاتی مشترک دهکده بلَدُالشیخ را در فلسطین مورد حمله قرار دادند. در این حمله وحشیانه خانه فلسطینی‌ها به آتش کشیده شد و ۶۰ فلسطینی در داخل خانه‌هایشان به شهادت رسیدند.

در همین روز، گروه تروریستی صهیونیست‌ها به نام ایرْگون در دو حمله دیگر با پرتاب بمب در بین فلسطینی‌ها ۱۷ تن از آن‌ها را به  شهادت رساندند و ده‌ها تن را زخمی کردند.

تشدید حملات تروریستی صهیونیست‌ها علیه فلسطینی‌ها در اواخر سال ۱۹۴۷ و اوایل ۱۹۴۸ به منظور زمینه‌سازی اعلام موجودیت رژیم اشغال‌گر قدس در ماه مه ۱۹۴۸ بود.

اعدام صدام- ۲۰۰۶

صدام رئیس‌جمهور و رییس رژیم بعث عراق پس از آنکه از سوی دادگاه به اتهام جنایت علیه بشریت از جمله کشتار ۱۴۳ نفر از مردم دجیل در سال ۱۳۶۱ مجرم شناخته شد، در ساعت ۶:۰۷ به وقت محلی در تاریخ ۹ دی ۱۳۸۵ مصادف با ۳۰ دسامبر ۲۰۰۶ به دار آویخته شد.

صدام از سال ۱۳۵۸ تا ۱۳۸۲ (۱۹۷۹ تا ۲۰۰۳) که نیروهای ائتلاف بین‌الملی به رهبری آمریکا به عراق حمله کردند رئیس جمهور عراق بود. صدام حدودا در ساعت ۶ بامداد به وقت محلی در تاریخ ۹ دی ۱۳۸۵ مصادف با ۳۰ دسامبر ۲۰۰۶ به دار آویخته شد.

مراسم اعدام در اردوگاه عدالت در شهر کاظمین در شمال عراق برگزار شد.

این مرکز سابقا محل حضور سران اطلاعات نظامی بود. این اردوگاه بعدها با نام اردوگاه بانزای شناخته می‌شد که در آن شهروندان عراقی زیادی توسط مأموران صدام شکنجه و کشته شدند.

در تقویم میلادی مناسبت‌های دیگری چون تصرف جزیره "سیلان" در اقیانوس هند توسط استعمار انگلستان در سال ۱۸۱۵، تولد رودیارْد کیپلینْگ شاعر و نویسنده انگلیسی در سال ۱۸۶۵، آغاز قیام ضد استعماری بوکسورها در چین در سال ۱۸۹۹، تولد رشید کَرامی سیاست‌مدار برجسته و نخست‌وزیر پیشین لبنان  در سال ۱۹۲۱، مرگ رومَنْ رولان نویسنده و ادیب معروف فرانسوی در سال ۱۹۴۴، مرگ آلفرد وایْتْهِد فیلسوف و ریاضی‌دان معروف انگلیسی در سال ۱۹۴۷ و الغاء رژیم سلطنتی و اعلام جمهوری خلق در کشور رومانی در سال ۱۹۴۷ به ثبت رسیده است.