در کارگاه‌های ایران شناسی چین چه گذشت؟

شعر سعدی یک قرن پس از او به چین رسیده است

کارگاه‌های ایران‌شناسی در دانشگاه‌های مطالعات خارجی، جنوب ِغرب و تیان جین ِچین به درخواست این مراکز برگزار شد؛ در این کارگاه‌ها به تاریخچه ورود زبان فارسی به چین و برگزاری پنجمین المپیاد زبان و ادبیات فارسی به همت رایزنی فرهنگی ایران در این کشور در آینده اشاره شد.

کد خبر: ۷۶۹۱۶۳

تاریخ: ۰۳ دی ۱۴۰۳ - ۱۰:۰۷

به گزارش ایران اکونومیست، زبان فارسی به عنوان یکی از زبان‌های کهن دنیا که سابقه‌ای چندهزارساله دارد، در جهان مطرح است و ادبیاتی که به زبان فارسی پدید آمده بخش مهمی از ادبیات جهان محسوب می‌شود. اهمیت زبان فارسی در مسیر تمدن سازی نوین، جایگاهی بلامنازع دارد. فارسی هم قدمت دارد و هم قابلیت های ویژه. با توجه به گستردگی این زبان در میان کشورهای همسایه، این امیدواری وجود دارد که در کمترین زمان و هزینه، می شود دوره ای جدید و شکوفا برای این زبان متصور بود.

اهمیت آموزش زبان فارسی در خارج از مرزهای کشور نهادهای فرهنگی را به تکاپوی بیشتری در این زمینه تشویق کرد که این ارتباط و علاقه به تدریج دوسویه شد، در تازه ترین اقدام در این راستا کارگاه های ایران‌شناسی در دانشگاه‌های مطالعات خارجی، جنوب ِغرب و تیان جین ِچین تشکیل و از کیانوش کیانی هفت‌لنگ محقق، نویسنده و عضو شورای عالی علمی مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی برای اداره این کارگاه ها دعوت شد.

اولین کارگاه در دانشگاه مطالعات خارجی چین برگزار شد که ماحصل این کارگاه علاوه بر آشناسازی دانشجویان با زبان فارسی و تمدن ایران، ارائه مشاوره و نگارش پیش گفتار و فصل نخست کتاب «ایران‌شناسی» به گروه زبان فارسی این دانشگاه بود.

در جلسۀ اول دیدار و گفت‌وگو با استادان و دانشجویان این دانشگاه، در بارۀ اهمیت و ویژگی‌های زبان فارسی برای دانشجویان رشتۀ زبان و ادبیات فارسی این دانشگاه صحبت و تشویق آنها به یادگیری دقیق زبان شیرین فارسی شد.

کهن‌ترین نوشتۀ فارسی راه یافته به چین از طریق بندر «زیتون»

کیانی در این نشست با اشاره به کهن‌ترین نوشتۀ فارسی راه یافته به چین از طریق بندر «زیتون» که دروازۀ مهم سرزمین چین بود، همانند بندر «سورَت» که برای ورود به هند یا رفتن مسافران و تجار از شبه‌قارۀ هند به چین محسوب می شود، بیان کرد: شاعری نازک‌خیال و باریک‌اندیش با نام «سورَت» که همان تلفظ واژه صورت (= رخسار) را دارد، سروده‌ای پر ایهام سروده است: اگر شبی سفر «چین» زلف خواهی کرد/ ز راه بندر سورت برو که مهتاب است.

وی هم‌چنین به ابن‌بطوطۀ مراکشی اشاره کرد که در سفرنامۀ خود، از دعوت امیرزاده‌ای چینی می‌گوید که آوازهای فارسی را بسیار دوست داشته و به مطربان دستور داده است که چندین بار شعری فارسی را که می‌خواندند تکرار کنند؛ تا جایی که وی هم از آنان آموخته و آن شعر این بوده است: تا دل به مهرت داده ام، در بحر فکر افتاده‌ام/چون در نماز اِستاده‌ام، گویی به محراب اندری.

کیانی افزود: این بیت زیبا از سعدی است و نشان می‌دهد که حدود یک قرن پس از زندگی او، شعرش به چین رسیده بوده و آنجا آن را به ترانه می‌خوانده‌اند. ایشان چند مثال دیگر نیز برشمرد که حاکی از گسترش زبان فارسی در سراسر سرزمین چین است و هنوز هم می‌توان آثار آن را در چین دید. زبان فارسی با توجه به ظرفیت، استعداد، توانمندی، سادگی و روانی و دیگر مزایاها، می‌تواند به‌عنوان یکی از زبان‌های بین المللی نیز ایفای نقش کند؛ همان‌گونه که در گذشته چنین نقشی داشته است.

وی از دانشجویان خواست که میزان و نوع علاقۀ خود به زبان فارسی و ایران را بنویسند که پاسخ‌های زیبا و جالب توجهی دادند و در کلاس متن‌های خود را خواندند. همچنین فیلم «دنیایی در ایران» را که آشنایی با مناطق گوناگون ایران را به نمایش می‌گذارد، پخش شد که بسیار مورد توجه آنان قرار گرفت. در این جلسۀ صمیمانه، یو گویلی، میزبان و زهرا عباسی، استاد زبان فارسی دانشگاه تربیت مدرس و استاد مدعو دانشگاه مطالعات خارجی نیز حضور داشتند.

در جلسۀ دوم که در شهر چین چینگ در دانشگاه جنوب غرب با حضور جی کی یون، رئیس مرکز ایران‌شناسی و دانشجویان این مرکز برگزار شد، دربارۀ تاریخچۀ ایران‌شناسی در جهان، نقد ایران‌شناسی غربی، ایران‌شناسی چینی و تفاوت آن با ایران‌شناسی غربی، محورها و قلمروهای ایران‌شناسی و موضوعات گسترده‌ای که می‌توان و باید در پژوهش‌های ایران‌شناسی مورد توجه قرار گیرد، سخن گفته شد که بسیار مورد توجه دانشجویان قرار گرفت. هم‌چنین فیلم‌هایی به منظور آشنایی بیشتر دانشجویان با ایران به نمایش در آمد و در انتها، جلسه با پرسش و پاسخ دانشجویان به پایان رسید.

سومین کارگاه ِایران‌شناسی و جغرافیای فرهنگی در دانشگاه تیان جین به دعوت گروه زبان و ادبیات فارسی این دانشگاه و با همکاری، هماهنگی و حمایت رایزنی فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در چین با حضور استادان و دانشجویان این گروه برگزار شد. ایراد سخن دربارۀ تاریخ و فرهنگ دیرین ایران به همراه پخش فیلم‌های زیبایی از جاذبه‌های فرهنگی و طبیعی ایران از برنامه های این کارگاه بود که با استقبال گرم دانشجویان روبه رو شد. در پایان این کارگاه از دانشجویان خواسته شد که هدف خود از انتخاب رشتۀ زبان و ادبیات فارسی و همچنین احساس خود از دیدن فیلم‌های یادشده را بیان کنند.

دانشجویان متن‌های خود را خواندند که نشان می‌داد شیفتۀ فرهنگ و تمدن ایرانند و دوست دارند این کشور را از نزدیک ببینند. همچنین در این فضای علمی و فرهنگی صمیمانه، محمدباقر میرزایی استاد دانشگاه بین‌المللی امام خمینی قزوین و استاد مدعو دانشگاه تیانجین و بهادر باقری استاد زبان و ادبیات فارسی دانشگاه خوارزمی و استاد مدعو دانشگاه پکن و استادان بومی آن دانشگاه، خانم‌ها جانگ لیه لیه و لیو شیان و رئیس دانشکدۀ زبان‌های خارجی دانشگاه تیانجین نیز سخنان کوتاهی ایراد و همگی بر لزوم و اهمیت گسترش زبان فارسی در چین و ارتقای سطح همکاری‌های علمی و فرهنگی دو کشور تأکید کردند.

باقری در این نشست اظهار امیدواری کرد که در پنجمین المپیاد زبان و ادبیات فارسی که به‌زودی به همت رایزنی فرهنگی ایران در چین برگزار خواهد شد، بتوانند پذیرای استادان و دانشجویان زبان فارسی دانشگاه تیانجین در پکن باشند.