کشف یک محوطه مهم «پارینه سنگی» در شهر کرمانشاه

باستان شناسان در جریان مستندسازی محوطه «سنگ‌معدن» شهر کرمانشاه برای تعیین عرصه و پیشنهاد حریم، شواهدی از دوره پارینه سنگی کهن و میانه، از جمله تبرهای سنگی و تعداد قابل توجهی دست‌افزار کشف کردند. درخواست باستان‌شناسان این است که تا شناسایی کامل این محوطۀ مهم و برای حفاظت بیشتر آن، از تخریب‌های بیشتر آن جلوگیری شود.

کد خبر: ۷۶۵۵۹۰

تاریخ: ۱۸ آذر ۱۴۰۳ - ۱۴:۴۷

به گزارش ایران اکونومیست، نعمت حریری، سرپرست هیأت بررسی باستان‌شناسی در محوطه سنگ‌معدن شهر کرمانشاه گفت: در سال ۱۴۰۰ برای نخستین بار طی بازدید «سامان حیدری‌گوران» (باستان‌شناس) از محوطه «سنگ‌معدن» مشخص شد که این منطقه، محوطه‌ باستانی بسیار مهمی است. باتوجه به بررسی‌های صورت گرفتۀ پیشین و شواهد به‌دست آمده و اهمیت این مکان، طرح تعیین عرصه و پیشنهاد حریم این مکان به اداره کل میراث‌ فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی استان کرمانشاه و پژوهشکده باستان‌شناسی به منظور حفظ و حراست این میراث گران‌بها ارائه شد.

او اضافه کرد: این محوطۀ روباز پارینه‌سنگی به شیوه «بررسی روشمند تصادفی» تعیین عرصه و حریم شد و اکنون بررسی‌های باستان‌شناسی به منظور مستندسازی در محوطه سنگ‌معدن کرمانشاه به پایان رسیده است.

این باستان‌شناس گفت: در این بررسی‌ها مشخص شد که ما با محوطه‌ای بسیار وسیع مواجهیم که مساحتی در حدود ۳۲۰ هکتار از آن پیمایش و بررسی روشمند شده است و دارای یافته‌های فرهنگی مربوط به دوره پارینه‌سنگی کهن تا دوره پارینه‌سنگی میانی است. از این میزان، ۲۱۱ هکتار از آن برای عرصه و حریم در نظر گرفته شد.

سرپرست هیأت بررسی باستان‌شناسی در محوطه سنگ‌معدن گفت: در بررسی‌های صورت گرفته، تعداد قابل توجهی دست‌افزارهای سنگی را کشف کردیم که نشان می‌دهد این مکان توسط جوامع پیش از تاریخ مورد استفاده قرار گرفته و شواهد فرهنگ‌هایی ابزارسازی همانند فرهنگ آشولی و موستری از آن به‌دست آمده است.

بنابر گزارش پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری، ده‌ها تبرسنگی، ساطور ابزار و سنگ‌مادر مربوط به دوره پارینه‌سنگی کهن از جمله دست‌افزارهای سنگی است که باستان‌شناسان از محوطه سنگ‌معدن شهر کرمانشاه کشف کرده‌اند. حریری گفت: اهمیت محوطه سنگ‌معدن از آنجاست که پس از حدود ۶ دهه ما به چنین دست‌افزارهایی با این وسعت دست پیدا کرده‌ایم.

سرپرست هیأت بررسی باستان‌شناسی در محوطه سنگ‌معدن شهر کرمانشاه افزود: در دهه ۱۹۶۰ یک گروه باستان‌شناسی از دانشگاه شیکاگو آمریکا به سرپرستی «رابرت بریدوود» در بررسی‌هایی که در پیرامون روستای گاکیه کرمانشاه داشت موفق به کسب یک تبرسنگی شد و اکنون پس از حدود ۶ دهه ما توانسته‌ایم نه فقط یک تبرسنگی، بلکه تعداد قابل توجهی دست‌افزارهای دوره‌ پارینه‌سنگی کهن را کشف و مستندسازی کنیم.

این باستان‌شناس دوره پارینه‌سنگی، «سنگ‌معدن» را یکی از وسیع‌ترین محوطه‌های پارینه‌سنگی در ایران و کشفی مهم اعلام کرد و گفت: در بررسی‌هایی که داشتیم مشخص شد که جوامع مختلف با فرهنگ‌های متفاوت از دوره پارینه سنگی کهن تا دوره پارینه‌سنگی میانی از این محوطه استفاده می‌کرده‌اند.

حریری یکی از دلایل مورد توجه قرار گرفتن این محوطه از زمان باستان تا امروز را وجود منابع سنگ خام در آن دانست و اظهار کرد: انسان‌ریخت‌ها در دوره پارینه‌سنگی کهن با استفاده از این سنگ‌ها و ساخت دست‌افزارهای مختلف برای شکار حیوانات، شکستن استخوان حیوانات شکار شده و سایر امورات معیشتی استفاده می‌کردند.

این باستان‌شناس ادامه داد: توسعه شهرنشینی، انباشت زباله‌ها و نخاله‌های ساختمانی، احداث جاده‌ها و نیز برخی اقدامات باغداران و کشاورزان زمین‌های اطراف باعث شده است تا بخش‌هایی از این محوطه در معرض تخریب و نابودی قرار گیرد که این مکان قابلیت بسیار بالایی برای جذب گردشگر و تبدیل شدن به یک پارک موزه را دارد. کما اینکه نمونه‌های مشابهی در کشورهای حوضه‌ خلیج فارس با عنوان «راک گاردن» احداث و مورد استقبال زیادی قرار گرفته‌اند.

سرپرست هیأت بررسی باستان‌شناسی در محوطه سنگ‌معدن تاکید کرد: در راستای حفاظت از این محوطه و به منظور پیشگیری از تخریب‌های بیشتر، علاوه‌بر یاری اداره کل میراث‌ فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری استان کرمانشاه و کارشناسان آن اداره به کمک و یاری سایر اداره‌ها و سازمان‌ها همچون استانداری، فرمانداری، شهرداری، مسکن و شهرسازی و ارگان‌های نظامی نیازمندیم تا بتوان به نحو احسن از این اثر ملی حفاظت و پاسداری کرد.

به گزارش ایران اکونومیست، مدیرکل میراث فرهنگی استان کرمانشاه به تازگی از در دستور کار قرار گرفتن ثبت ملی محوطه باستانی یک میلیون ساله واقع در جنوب شهر کرمانشاه موسوم به محوطه «سنگ معدن» خبر داده است. در بررسی‌های صورت گرفته باستان‌شناسی، در این محوطه شواهدی از دوره پارینه سنگی کهن تا دوره پارینه سنگی میانی با سن تقریبی یک میلیون تا ۴۰ هزار سال قبل کشف شده است. با این وجود،  بخش‌هایی از این محوطه در سال‌های گذشته به علت ساخت‌وسازها و توسعه زیرساخت‌های شهری تخریب شده است.