عبور از دروازه تاریخ با تصرف خارک و بوشهر توسط نیروی دریایی انگلیس

۱۴ آذر ۱۴۰۳ خورشیدی برابر با ۲ جمادی الثانی ۱۴۴۶ هجری و مصادف با ۴ دسامبر ۲۰۲۴ میلادی مناسبات، اتفاقات و حوادث تاریخی مختلف است.

کد خبر: ۷۶۳۹۰۷

تاریخ: ۱۴ آذر ۱۴۰۳ - ۰۸:۱۲

به گزارش ایران اکونومیست، امروز ۱۴ آذر ۱۴۰۳ خورشیدی به اهم مناسبت‌ها و اتفاقات تاریخی این روز می‌پردازیم.

رحلت آیت‌الله درچه‌ای- ۱۳۰۲

آیت‌الله سید محمدباقر بن مرتضی درچه‌ای در حدود سال ۱۲۲۶ در اصفهان به دنیا آمد. او مقدمات و سطوح را در زادگاه خود خواند و برای تکمیل تحصیلات راهی حوزه علمیه نجف شد. درچه‌ای با شرکت در درس بزرگان نامداری همچون آیات عظام میرزامحمد حسن شیرازی معروف به میرزای بزرگ شیرازی، شیخ محمدحسن نجفی صاحب جواهر و میرزا حبیب‌الله رشتی به مدارج علمی دست یافت.

او پس از بازگشت به اصفهان به تدریس، اشتغال یافت و شاگردان برجسته‌ای پرورش داد که آیت‌الله سید حسین بروجردی و استاد جلال‌الدین همایی از آن جمله‌اند.

استعداد فطری و پشتکار عالی و استفاده از استادان بزرگ، آیت‌الله درچه‌ای را در فقه و اصول از استادان مسلم و مجتهد بزرگ کرد.

مجلس درس ایشان در اصفهان، نظیر و رقیب نداشت و معظمٌ‌ له علاوه بر این درجه در علم، در زهد نیز مثال زدنی بود.

این عالم ربانی سرانجام در ۱۴ آذر ۱۳۰۲ در ۷۶ سالگی بدرود حیات گفت و پس از تشییعی کم سابقه، در قبرستان تخت فولاد اصفهان به خاک سپرده شد.

در تقویم هجری شمسی مناسبت‌های دیگری چون: انتخابات میرزاحسین خان مؤتمن‌الملک به ریاست موقت و محمدصادق خان سردار معتمد و صادق منتصر السلطان به عنوان نواب رییس سومین دوره مجلس شورای ملی در سال ۱۲۹۳، درگذشت ریاضی‌دان، فیلسوف و حکیم عالیقدر میرزا طاهر تنکابنی در سال ۱۳۲۰، انتصاب دکتر محمود حسابی رئیس دانشکده علوم و سناتور به عنوان وزیر فرهنگ در سال ۱۳۳۰، انتشار اعلامیه مشترک ایران و انگلیس بعد از کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ و سقوط دولت دکتر محمد مصدق و برقراری روابط مجدد سیاسی بین ایران و انگلیس در سال ۱۳۳۲،امضاء اسناد خط مرزی ایران و شوروی در سال ۱۳۴۹،   تیرباران ۴ قاچاقچی مواد مخدر در تهران، مشهد و رضائیه در سال ۱۳۵۰،   ورود وزیر نفت و معادن مصر به  ایران در سال ۱۳۵۳، بمباران نیروگاه برق "نکا" در مازندران در جریان جنگ تحمیلی توسط عراق در سال ۱۳۶۵، درگذشت غلامحسین یوسفی محقق و ادیب در سال ۱۳۶۹، آغاز به کار رادیو پیام در سال ۱۳۷۳، به تصویب رسیدن طرح تشکیل کمیسیون زن و خانواده در مجلس شورای اسلامی در سال ۱۳۷۵ و درگذشت پروفسور کاظم معتمدنژاد پدر علم ارتباطات ایران در سال ۱۳۹۲ به ثبت رسیده است.

مهمترین رویداد تقویم قمری در این روز؛

درگذشت وزیر مستعصم‌بالله- ۶۵۶

مؤیدالدین محمد بن احمد بن علقمی بغدادی وزیر شیعی مذهب و روشن ضمیر مستعصم‌باللَّه، آخرین خلیفه‏ عباسی، عالم و فاضل و آگاه در امور سیاسی و دارای کفایت و فطانت و حسن تدبیر بود.

وی به اهل تقوی و علم ارج نهاد و احترام می‏‌کرد.

ابن علقمی پس از حمله‏ مغول و تسخیر بغداد و انقراض سلسله‏ عباسی در حفظ میراث اسلامی کوشید و در همان سال درگذشت.

مهمترین رویداد تقویم میلادی در این روز به شرح زیر است:

حمله انگلیس به خارک و بوشهر- ۱۸۵۶

هنگامی که انگلستان در سال ۱۸۵۶ درگیر جنگ کریمه در اروپا بود، ناصرالدین شاه قاجار، به تحریک و تشویق روس‌ها که در جنگ کریمه با انگلیسی‌ها درگیر بودند به هرات لشکرکشی کرد و با استفاده از گرفتاری انگلیس در جنگ کریمه، هرات را در اول نوامبر ۱۸۵۶ تصرف کرد.

دولت انگلیس در همین روز به ایران اعلان جنگ داد. بلافاصله ۸ کشتی جنگی انگلیس با تعدادی کشتی‌ بخاری و بادی به حرکت در آمده و در ۴ دسامبر ۱۸۵۶  بنادر و جزایر ایران در خلیج فارس را مورد حمله قرار دادند.

در نتیجه تا پایان سال، جزیره خارک و بندر بوشهر به تصرف نیروهای انگلیسی در آمد و در ژانویه سال ۱۸۵۷ سربازان انگلیسی و هندی با پیشروی در داخل خاک ایران تا شهر کرمان پیش رفتند. شاخه‌ای دیگر از قوای انگلیس به سمت خرمشهر رفتند و اهواز را تصرف کردند.

ناصرالدین شاه که از عاقبت کار بیم‌ناک شد با اعزام نماینده‌ای به پاریس خواستار میانجی‌گری فرانسه شد. در نتیجه قراردادی در ۴ مارس ۱۸۵۷ بین ایران و انگلستان امضا شد که به موجب آن دولت ایران تعهد داد که در برابر خروج نیروهای انگلیس از ایران بی‌درنگ هرات را تخلیه و از هرگونه ادعای حاکمیت و سلطنت بر افغانستان صرف نظر کند و بندرعباس و چابهار را در ازاء مبلغ ناچیزی اجاره به والیِ مسقَط در کشور عُمان واگذار کند.

بند دوم، موضوعی بود که به هیچ وجه ارتباطی به اختلافات ایران و انگلیس نداشت. با این حال دولت هراسان ایران، بلافاصله این قرارداد ننگین را پذیرفت و ناصرالدین شاه بدون اخذ هیچ نتیجه‌ای با سرافکندگی، دستور عقب‌نشینی نیروهای ایران از افغانستان را صادر کرد.

از این زمان بود که ایران، به کلی از افغانستان جدا شد و افغانستان تحت‌الحمایه انگلستان قرار گرفت.

استفاده از واکسن حصبه برای اولین‌ بار- ۱۸۹۹

در ۴ دسامبر ۱۸۹۹ برای اولین بار واکسن حصبه به منظور پیشگیری از این بیماری در انسان مورد استفاده قرار گرفت.

واکسنِ حصبه، ابتدا توسط دو محقق فرانسوی کشف شد و سپس "هاوتن" پزشک انگلیسی آن را کامل کرد و سرانجام محققی دیگر استفاده از این واکسن را برای عموم مردم فراهم کرد.

برگزاری کنفرانس سه جانبه «برمودا» - ۱۹۵۲

در ۴ دسامبر ۱۹۵۲ کنفرانس سه جانبه امریکا، انگلیس و فرانسه در جزیره برمودا که در شمال امریکای جنوبی در اقیانوس اطلس قرار دارد، برگزار شد.

هر سه کشور علاوه بر بررسی مناسبات سه جانبه درباره هماهنگی برای مقابله با سیاست شوروی در برلین، تصمیمات مهمی گرفتند. در آن زمان، بخش غربی شهر برلین آلمان، در اختیار امریکا، انگلیس و فرانسه و بخش شرقی شهر تحت کنترل شوروی بود.

اوج‌گیری اختلافات در مورد نحوه اداره شهر برلین، سرانجام موجب احداث دیوار معروف برلین در سال ۱۹۶۱ توسط شوروی و آلمان شرقی شد.

در تقویم میلادی مناسبت‌های دیگری چون: کشف جزیره ماداگاسکار در جنوب شرقی افریقا توسط پرتغالی‌ها در سال ۱۵۰۰، مرگ توماس هابْز فیلسوف و نظرپرداز برجسته انگلیسی در سال ۱۶۷۹، مرگ گوتْهولْدْ لِسینْگ نویسنده و مورخ معروف آلمانی در سال ۱۷۸۱، مرگ والْتْ ویتْمَن ادیب معروف امریکایی در سال ۱۸۹۲ و مرگ استِفان جورج شاعر معروف آلمانی در سال ۱۹۳۳ ثبت شده است.