ایستاده میان مین و زلزله

سینمای ایران در مسیر تولید آثاری که قهرمانان ملی را با رویکردهای انسانی و اجتماعی به تصویر می‌کشد، گام بلندی برداشته است که فیلم سینمایی «احمد» ساخته امیرعباس ربیعی، روایتی سینمایی از شهید احمد کاظمی، فرمانده‌ای است که نه‌تنها در میدان نبرد، بلکه در قلب یکی از تلخ‌ترین فجایع طبیعی ایران، نقش قهرمانی ایفا کرد.

کد خبر: ۷۶۳۰۲۴

تاریخ: ۱۱ آذر ۱۴۰۳ - ۱۲:۵۱

به گزارش ایران اکونومیست، این فیلم که به‌عنوان یکی از آثار شاخص جشنواره بین‌المللی فیلم فجر امسال مطرح شده، بازخوانی سینمایی از زلزله ویرانگر بم و حضور تأثیرگذار شهید احمد کاظمی در عملیات امدادرسانی به بازماندگان است.

رویکرد فیلم «احمد» به این حادثه، فراتر از یک تراژدی انسانی، تلاش دارد چهره‌ای انسانی، عاطفی و مدیریتی از شهید کاظمی به تصویر بکشد.

قصه‌ای فراتر از جنگ

شهید احمد کاظمی را بسیاری به‌عنوان فرمانده‌ای قاطع و استراتژیک می‌شناسند که در عملیات‌هایی همچون آزادسازی خرمشهر و دفاع از مرزهای غربی کشور نقش داشت، اما آنچه فیلم «احمد» را برجسته می‌کند، وجهی دیگر از شخصیت این فرمانده است: مدیریت انسانی در دل بحران. زلزله بم برای شهید کاظمی، تنها یک فاجعه طبیعی نبود بلکه فرصتی بود تا ارزش‌های انسانی و مردمی‌اش را بیش از پیش نمایان کند.

فیلم ربیعی از کلیشه‌های سینمای جنگ فاصله گرفته و نشان می‌دهد چگونه فرماندهی که در میدان نبرد سخت‌ترین تصمیمات را گرفته، در میان آوارها و اشک‌ها، به حلال مشکلات مردم تبدیل می‌شود. احمد کاظمی در این روایت، قهرمانی است که قلوب بازماندگان بم را با همدلی، تدبیر و تلاش برای کاهش آلام آنان تسخیر می‌کند.

فیلم سینمایی «احمد» تاکنون حضورهای مهمی در عرصه‌های داخلی و بین‌المللی داشته است. این فیلم که به بخش سودای سیمرغ چهل‌ودومین جشنواره بین‌المللی فیلم فجر راه یافت، از همان ابتدا توجه بسیاری از منتقدان داخلی و خارجی را به خود جلب کرد. اما حضور بین‌المللی این فیلم با چالش‌هایی مواجه شد. «احمد» به بخش مسابقه پنجمین دوره جشنواره بین‌المللی فیلم مسلمانان (Muslim International Film Festival) راه یافته بود و قرار بود ۱۰ آذرماه، در تورنتو به نمایش درآید. با این حال، به دنبال اعتراضات کوین وانگ، نماینده پارلمان کانادا، و فشار رسانه‌های معاند، این فیلم از بخش مسابقه این جشنواره کنار گذاشته شد.

وانگ در گفت‌وگویی با شبکه ایران‌اینترنشنال، نمایش فیلم‌هایی که نمادهای نظامی ایران را ترویج می‌دهند را اقدامی «چالش‌برانگیز» دانسته و اعتراض خود را به ارائه فیلمی در ستایش یک فرمانده سپاه اعلام کرده است. وی این اقدام را «غیر قابل درک» توصیف کرد.

استانداردهای دوگانه در مواجهه با هنر

این اتفاق که در تضاد آشکار با اصول آزادی بیان و احترام به انتخاب اعضای آکادمی جشنواره رخ داده، واکنش‌های گسترده‌ای را برانگیخته است. بسیاری از کاربران ایرانی در فضای مجازی این اقدام را نمونه‌ای از استانداردهای دوگانه در مواجهه با هنر و فرهنگ دانسته‌اند و بر جنبه‌های انسانی و قهرمانانه این اثر تأکید کرده‌اند.

این نگاه دقیق و انسانی، فیلم «احمد» را متمایز می‌کند. روایت تعامل میان انسان‌ها، فارغ از تفاوت‌های طبقاتی یا سیاسی، و تلاش برای ایجاد وحدت در دل بحران، یکی از پیام‌های اصلی این فیلم است.

قهرمانی که مردم ساختند

یکی از نکات جالب توجه درباره فیلم «احمد»، بهره‌گیری از خاطرات و مستندات بازماندگان زلزله بم است. داستان‌هایی که در خلال فیلم روایت می‌شوند، به‌وضوح از دل تجربیات واقعی نشأت گرفته‌اند. این نگاه مستندوار، باعث شده تا فیلم، بیش از یک اثر دراماتیک، به یک سند تصویری از انسانیت در دل مصیبت بدل شود.

«احمد» نه‌تنها ادای احترامی است به یاد و خاطره شهید احمد کاظمی، بلکه تلاشی است برای بازنمایی ارزش‌های انسانی در روزگاری که جوامع با بحران‌های متعدد دست‌وپنجه نرم می‌کنند. این فیلم، مخاطب را به تأمل وامی‌دارد؛ که قهرمانان واقعی، آن‌هایی نیستند که فقط در میدان نبرد می‌درخشند، بلکه آن‌هایی هستند که در دل مصائب، در کنار مردم می‌ایستند.

نمایش فیلم در ایران و احتمالا خارج از مرزها، نه‌تنها فرصتی برای بازشناسی یک شخصیت ملی، بلکه بستری برای گفتگو درباره ارزش‌های جهانی همچون همدلی، نوع‌دوستی و خدمت به مردم خواهد بود.