شیب تند قربانیان ترور در سیستان و بلوچستان؛ تدبیر دولت کارساز می‌شود؟

بررسی‌های پژوهشگر ایرنا نشان می‌دهد تعداد شهدای عملیات‌های تروریستی از سه مورد در سال ۱۴۰۰ به بیش از ۵۰ مورد در سال جاری رسیده و به نظر می‌رسد تدبیر دولت از یک سو و عملیات گسترده مشترک نیروهای نظامی و اطلاعاتی قرار است نقطه پایانی بر این ترورها بگذارد.

کد خبر: ۷۶۲۸۴۵

تاریخ: ۱۱ آذر ۱۴۰۳ - ۰۹:۰۷

در چند ماه گذشته، با توجه به افزایش تعداد عملیات‌های تروریستی که بیشتر از سوی گروه تروریستی موسوم به «جیش العدل» انجام می‌شود و میزان تلفات آنها، پژوهش ایران اکونومیست با همکاری مرکز ایران اکونومیستی سیستان و بلوچستان، به تجمیع آمار حوادث تروریستی پرداخت که به شهادت غیرنظامیان و نیروهای امنیتی از ناجا، سپاه و دیگران منجر شده است.

در این پیمایش، تلاش شده همه اخبار رسمی منتشره درخصوص عملیات‌های تروریستی و درگیری با تروریست‌ها در ۴ سال (۱۴۰۰ تا ۱۴۰۳) بررسی و همه حوادث منجر به شهادت جمع‌آوری شود. این آمار نشان می‌دهد در سال ۱۴۰۰، سه حادثه با سه شهید؛ سال ۱۴۰۱، ۱۱ حادثه با ۱۲ شهید و سال ۱۴۰۲، ۱۷ حادثه تروریستی با ۳۹ شهید به وقوع پیوسته است.

تا پنجم آبان‌ماه امسال، ۱۷ عملیات تروریستی با ۵۰ شهید رقم خورده و پس از آن در رزمایش شهدای امنیت نیز ۱۲ تن از نیروهای نظامی و مردمی به شهادت رسیده‌اند.

رزمایش شهدای امنیت
در حمله هوایی پاکستان در منطقه مرزی سروان که شامگاه ۱۵ آبان رخ داد، طبق اذعان گروه تروریستی جیش العدل، ۱۲ نفر از افراد این گروه کشته و ۴ نفر مجروح شدند که دو نفر از مسئولان و فرماندهان تروریست‌ها نیز در میان کشته‌شدگان بودند.

در ادامه، رزمایش عملیاتی شهدای امنیت قرارگاه قدس نیروی زمینی سپاه با مشارکت یگان‌های صابران، نیرو مخصوص، تکاور، بالگردی، جنگال و یگان‌های مردم پایه و رده‌های بسیج و یگان‌هایی از فراجای استان، اداره کل اطلاعات استان، سازمان اطلاعات سپاه و فراجا استان انجام شد که طبق آمارهای اعلامی سخنگوی این رزمایش، در مجموع ۲۶ تن از تروریست‌ها در این رزمایش کشته‌شده و نزدیک به ۵۰ تن از آنان نیز به اسارت درآمده یا خود را تسلیم نیروهای امنیتی ایران کرده‌اند.
جزئیات تلفات تروریست‌ها مطابق جدول زیر است:

اقدام نرم، مهم‌تر از اقدام سخت
برخورد قاطع نظامی با تروریست‌هایی که بر خلاف ادعاهایشان تعداد زیادی از غیرنظامیان و نظامیان سنی و شیعه و بلوچ و غیربلوچ را ترور کرده‌اند، به طور قطع لازم است؛ با این حال به نظر می‌رسد آنچه می‌تواند تاثیری عمیق‌تر و بلندمدت‌تر از این اقدامات داشته باشد، رویکرد مناسب با اقوام ساکن در استان سیستان و بلوچستان از یک سو و توسعه این استان از سوی دیگر است.

به نظر می‌رسد انتخاب استاندار بلوچ اهل سنت در این استان که مورد استقبال علما و مردم قرار گرفت و انتخاب سیستان و بلوچستان به عنوان نخستین مقصد سفر استانی دولت، در همین راستا باشد.

دکتر «حمید یزدانیان»، کارشناس امنیتی و مشاور پیشین استاندار سیستان و بلوچستان، نوع تعامل نظام و دولت با اقوام را مولفه مهمی در امنیت سیستان و بلوچستان می‌داند و معتقد است تعامل مثبت باعث می‌شود سران طوایف، خود عهده‌دار تامین امنیت این منطقه شوند.

به گفته او، به دلیل ارتباط منطقی در دولت یازدهم و دوازدهم با برادران اهل سنت، در آن دوره شاهد ناامنی‌های زیادی نبودیم اما سال ۱۴۰۰ با آنکه پیش از انتخابات، تیم شهید رئیسی رایزنی‌هایی با علمای اهل سنت داشتند و علما نیز در رویدادی کم‌سابقه از شهید رئیسی حمایت کردند، بعد از انتخابات، نه تنها استفاده از مدیران اهل سنت بیشتر نشد، بلکه برخی از مدیران اهل سنت استان نیز کنار گذاشته شدند.

به گفته یزدانیان، چنین اقداماتی نارضایتی و احساس تبعیض را افزایش می‌دهد و در شکل‌گیری ناامنی‌ها در سال ۱۴۰۱ زاهدان نیز موثر بود و در ادامه، عدم برخورد لازم با عوامل دخیل در آن رویداد، نارضایتی‌ها را افزایش داد.

نکته مهم: اینجا تنها ترور تلفات نمی‌دهد!
در بررسی اخبار شهدای نیروهای امنیتی و انتظامی، یک نکته مهم دیده می‌شود: این که فقط منشا قربانی‌شدن این نیروها، تحرکات تروریستی نیست. بلکه درگیری با قاچاقچیان مواد مخدر، عوامل قاچاق سوخت و همچنین تصادف‌های جاده‌ای، سه عامل دیگر در این زمینه است.

البته در جداول تجمیعی، فقط شهدای عملیات‌های تروریست‌ها در نظر قرار گرفته اما هنگام این پیمایش، مواردی از شهادت نیروهای امنیتی در برخورد با قاچاقچیان مواد مخدر و قاچاقچیان سوخت نیز به چشم خورده است.

همچنین تعدد عملیات‌های گشت در کنار برخی جاده‌ها و خودروهای نامناسب، موجب تلفات نیروهای امنیتی در تصادف‌ها نیز می‌شود.

در ادامه، جزئیات حوادث رخ داده از منظر خوانندگان می‌گذرد. همان‌گونه که دیده می‌شود، در میان شهدا، نوزاد، غیرنظامی، کارمند آموزش‌وپرورش، امام جماعت و افسر راهنمایی رانندگی به چشم می‌خورد و سربازان وظیفه از پرتکرارترین شهدای عملیات‌های تروریستی هستند.

فراوانی عملیات تروریستی در شهرهای استان
شمارش عملیات منجر به شهید در شهرهای مختلف نشان می‌دهد زاهدان و سراوان بیشترین حادثه و برخی شهرها نیز تنها یک حادثه تروریستی را شاهد بوده‌اند.

این نمودار براساس تعداد رویداد و نه تعداد شهدا ترسیم شده است.

***

***