فرونشست سالانه ۸ سانتی‌متری در علی‌آباد کتول

توضیحات سازمان زمین‌شناسی درباره وقوع فرونشست در ذخایر مشترک ید استان گلستان

رئیس سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی با اشاره به استحصال ید از ذخایر مشترک ایران با ترکمستان، گفت: این ذخایر مشترک در استان گلستان است که نگرانی‌هایی در زمینه فرونشست ناشی از برداشت این ذخایر اعلام شده که این نگرانی بی‌پایه است، ولی لازم است که در زمینه مسایل زیست محیطی این عنصر به دلیل تشعشعات با طول عمر کمی که دارد، در نظر گرفته شود.

کد خبر: ۷۵۹۶۵۶

تاریخ: ۰۲ آذر ۱۴۰۳ - ۰۴:۰۵

دکتر علیرضا شهیدی در گفت‌وگو با ایران اکونومیست، استان گلستان را پایتخت ید کشور توصیف کرد و در این باره ادامه داد: ید به عنوان عنصر تشعشع‌زا به شمار می‌رود و همانند مواد رادیواکتیو دارای تشعشع است، ولی طول عمر عنصر ید کوتاه است و بلافاصله وقتی در محیط قرار می‌گیرد، اگر حالت کنترلی داشته باشیم، آلایندگی آن از بین می‌رود.

وی افزود: خوشبختانه معدن ید که در استان گلستان واقع شده در اراضی کشاورزی نیست، ضمن آنکه در این معادن، ید را از درون چاه‌های آب استخراج می‌کنند که حدود ۶۰۰ تا هزار متر عمق دارند. از درون این چاه‌ها، آب حاوی ید  استخراج می‌شود و در حوضچه کارخانه، فرآیند استحصال انجام می‌شود و ید به دست آمده وارد چرخه صنعتی و یا دارویی خواهد شد.

شهیدی تاکید کرد: ذخایر یدی که در استان گلستان وجود دارد، ذخایر وسیعی است و از آنجایی که این معدن مشترک با کشور ترکمنستان است، به نظر می‌رسد که باید سیاستگذاری درستی بر روی ید داشته باشیم.

رئیس سازمان زمین‌شناسی رتبه ذخایر ید ایران در دنیا را چهارم ذکر کرد و گفت: رتبه سوم جهانی این ذخایر از آن کشور ترکمنستان است و در صورتی که ایران در این زمینه سرمایه‌گذاری و سیاستگذاری مناسبی نداشته باشد، ممکن است رتبه خود را از دست بدهد و با توجه به ذخایر یدی که در کشور وجود دارد، اگر نتوانیم به خوبی از منابع بهره‌برداری کنیم، برای کشور زیبنده نیست.

رئیس سازمان زمین شناسی با اشاره به گزارش برخی نگرانی‌ها در استان گلستان، گفت: در این منطقه مردم نگران فرونشست هستند و اعلام کردند که بر اثر آبی که از درون چاه‌ها استخراج می‌شود، پدیده فرونشست رخ می‌دهد. ولی باید گفته شود در این منطقه آبی که از درون چاه استخراج می‌شود، بعد از استحصال ید، مجددا به چاه تزریق می‌شود و از این رو برداشت آب از درون چاه نگران‌کننده نیست.

وی افزود: البته در این منطقه فرونشست در حال رخ دادن است و سالی حدود ۲ سانتی‌متر زمین فرونشست ‌دارد، ولی فرونشست اصلی در منطقه علی‌اباد کتول است، چون در این منطقه فعالیت کشاورزی رونق دارد و گاهی تا ۸ سانتی‌متر فرونشست در سال در دشت‌های چسبیده به کوه رخ می‌دهد.

شهیدی با بیان اینکه ذخایر ید در اراضی «لُس‌» واقع است که اراضی مناسبی برای فعالیت کشاورزی نیستند، در خصوص آلایندگی عنصر ید در این منطقه، خاطر نشان کرد: کارخانه‌های استحصال ید که در این منطقه فعال است، موظفند استانداردهای زیست محیطی را رعایت کنند، از این رو جای نگرانی برای آلوده شدن خاک نیست.

رئیس سازمان زمین شناسی تاکید کرد: اگر استان خوزستان را پایتخت نفت، عسلویه را پایتخت گاز، سنگان را پایتخت سنگ آهن و سرچشمه را پایتخت تولید مس بدانیم، استان گلستان پایتخت ید کشور است و باید از این سرمایه به درستی استفاده کنیم.

به گفته وی، ذخایر ید کشور به غیر از استان گلستان در برخی از نقاط کشور وجود دارد، ولی همانند استان گلستان، اقتصادی نیستند.