علامت سوال بزرگ مقابل روابط چین - آمریکا با بازگشت ترامپ

بایدن روز شنبه با شی جین‌پینگ در حاشیه اجلاس بین‌المللی در پرو گفتگو خواهد کرد، دیداری رو در رو در حالیکه پکن برای بازگشت دونالد ترامپ به کاخ سفید آماده می‌شود.

کد خبر: ۷۵۶۹۹۴

تاریخ: ۲۴ آبان ۱۴۰۳ - ۱۴:۳۷

به گزارش ایران اکونومیست،  این اتفاق کمی بیش از دو ماه قبل از مراسم تحلیف ترامپ خواهد بود.

ترامپ در طول مبارزات انتخاباتی خود وعده داد که بر تمامی کالاهای صادراتی چین به ایالات متحده تعرفه‌های ۶۰ درصدی وضع کند، اقدامی که روابط پرآشوب بین پکن و واشنگتن را متزلزل خواهد کرد. واشنگتن و پکن مدت‌هاست که در مورد حمایت چین از روسیه در طول جنگ در اوکراین، مسائل حقوق بشر، فناوری و تایوان، اختلافات عمیقی دارند.

آسوشیتدپرس در گزارش خود آورده است: انتظار می‌رود دولت دوم ترامپ روابط آمریکا و چین را حتی بیشتر از دوره اول جمهوری خواهان، زمانی که ایالات متحده بر بیش از ۳۶۰ میلیارد دلار محصولات چینی تعرفه وضع کرد، مورد ازمون قرار دهد. این امر پکن را به پای میز مذاکره کشاند و در سال ۲۰۲۰، دو طرف قراردادی تجاری امضا کردند که در آن چین متعهد شد حقوق مالکیت معنوی را بهبود بخشد و ۲۰۰ میلیارد دلار کالای آمریکایی اضافی خریداری کند. چند سال بعد، یک گروه تحقیقاتی نشان داد که چین اساساً هیچ یک از کالاهایی را که وعده داده بود خریداری نکرده است.

کاخ سفید ماه‌هاست که برای ترتیب دادن دیدار نهایی بین شی و بایدن قبل از خروج دموکرات‌ها در ژانویه کار می‌کند. سالیوان در اواخر ماه اوت برای دیدار با همتای چینی خود به پکن سفر کرد و همچنین با شی دیدار کرد. پس از آن، سالیوان اشاره کرد که ممکن است یک نشست نهایی بین شی و بایدن دراجلاس اپک یا در اجلاس سران گروه ۲۰ اقتصاد برتر در ریودوژانیرو، که قرار است هر دو رهبر در آن شرکت کنند، برگزار شود.

بایدن به دنبال حفظ روابط پایدار با شی بوده است، حتی در شرایطی که دولت او بارها نگرانی‌هایی را درباره اقدامات بدخواهانه پکن مطرح کرده است. مقامات اطلاعاتی آمریکا ارزیابی کرده‌اند که چین فروش ماشین‌ابزار، میکروالکترونیک و سایر فناوری‌هایی را که مسکو برای تولید موشک، تانک، هواپیما و سایر تسلیحات به روسیه را افزایش داده است. دولت ماه گذشته تحریم هایی را علیه دو شرکت چینی که متهم به کمک مستقیم به روسیه در ساخت پهپادهای تهاجمی دوربرد هستند، وضع کرد.

تنش ها در سال گذشته پس از آن بالا گرفت که بایدن دستور داد یک بالن جاسوسی چینی را که از ایالات متحده عبور کرده بود، ساقط شود و دولت بایدن از قاطعیت نظامی چین در قبال ژاپن، فیلیپین و تایوان انتقاد کرد.

در جریان مبارزات انتخاباتی، ترامپ از ارتباط شخصی خود با شی صحبت کرد که در اولین دوره ریاست جمهوری او قبل از اینکه بر سر اختلافات در مورد تجارت و منشأ همه گیری کووید-۱۹ دچار تنش شود، به خوبی شروع شد. به گزارش رسانه دولتی چین، شی در پیام تبریک به ترامپ پس از پیروزی بر هریس، از آمریکا و چین خواست تا اختلافات خود را مدیریت کرده و در دوره جدیدی با یکدیگر کنار بیایند.

انتظار می رود بایدن به نوبه خود در دیدار با شی روی تلاش ها برای جلوگیری از جریان مواد شیمیایی ساخت چین که برای ساخت فنتانیل استفاده می شود، نگرانی در مورد حمایت غیرمستقیم پکن از جنگ روسیه در اوکراین، نگرانی های امنیت سایبری و اهمیت حفظ ارتش تمرکز کند.

مذاکرات روز شنبه سومین دیدار بایدن و شی در دوران ریاست جمهوری بایدن خواهد بود. آنها نوامبر گذشته در وودساید، کالیفرنیا، در حاشیه اجلاس اپک در سال ۲۰۲۳ ملاقات کردند و رهبران آخرین بار در ماه آوریل تلفنی صحبت کردند.

بایدن در حین حضور در اپک با یون سوک یول، رئیس جمهور کره جنوبی و شیگرو ایشیبا، نخست وزیر جدید ژاپن، دیدار مشترکی برگزار خواهد کرد. این نشست ادامه اجلاس تاریخی کمپ دیوید است که بایدن در اوت ۲۰۲۳ با یون و فومیو کیشیدا، نخست وزیر ژاپن میزبانی کرد. بایدن از دو نزدیکترین متحد آسیایی ایالات متحده خواسته است تا همکاری های امنیتی و اقتصادی با یکدیگر را در بحبوحه نگرانی‌های مشترک آنها در مورد تحریکات هسته‌ای کره شمالی و همچنین قاطعیت نظامی و اقتصادی چین در اقیانوس آرام تشدید کنند.

ناظران می گویند که پکن از چنین دیداری برای نشان دادن تمایل به برقراری ارتباط و ثبات در روابط استفاده خواهد کرد. اما از آنجایی که نمی‌توان گفت روابط آمریکا و چین چقدر می‌تواند تنش‌آمیز شود، پکن روابط خوب با طیف وسیعی از دیگر کشورها - و دسترسی نامحدود به بازارهای آنها - را کلید حفاظت از اقتصاد خود می‌داند.

پکن در ماه‌های اخیر اقداماتی را برای بهبود روابط با متحدان و شرکای کلیدی آمریکا انجام داده است، به‌عنوان مثال باز کردن ورود بدون ویزا به چین برای شهروندان چندین کشور اروپایی و از سرگیری نشست سه جانبه با ژاپن و کره جنوبی. شی و یکی دیگر از شرکای نزدیک ایالات متحده، رهبر هند، مودی، پس از دستیابی به توافقی در مورد مرز مورد مناقشه ، برای اولین دیدار رسمی دوجانبه در پنج سال گذشته، در ماه اکتبر ملاقات کردند - گامی مهم برای کاهش تنش. در اوایل این ماه، نخست‌وزیر چین، لی کیانگ، در یک نمایشگاه تجاری به رهبران و مدیران متعهد شد که چین بازار خود را برای ایجاد «فرصت‌های جهانی بزرگ» باز خواهد کرد.

شی و هیئت او احتمالاً به ارسال پیام‌ به شرکای آمریکایی در طول نشست‌های سران در لیما و ریودوژانیرو ادامه می‌دهند و در عین حال به دنبال این هستند که چین را به عنوان یک قدرت پیشرو که وقف ثبات جهانی است نشان دهند.

ناظران می گویند، با این حال، رهبران چین برای جلب اعتماد شرکای ایالات متحده در سراسر اروپا و آسیا با مبارزه سختی روبرو خواهند شد. اگر ترامپ تصمیمات دوره اول ریاست جمهوری خود را برای عقب نشینی از سازمان هایی مانند سازمان بهداشت جهانی یا توافق نامه‌های بین المللی مانند توافق آب و هوایی پاریس تکرار کند، آنها ممکن است چاره‌ای جز همکاری بیشتر با چین نداشته باشند.

چنین اقداماتی همچنین می‌تواند هدف دیرینه شی برای تغییر شکل نظم بین‌المللی را تقویت و چین را به عنوان رهبر جایگزین آن معرفی می‌کند. دیدگاه او تاکنون بیشترین حمایت را در جنوب جهانی پیدا کرده است.