عبور از دروازه تاریخ با ثبت اولین عکس فضاپیمای وویجر ۱

امروز ۲۲ آبان ۱۴۰۳ خورشیدی برابر با ۱۰ جمادی‌الاول ۱۴۴۶ هجری قمری و مصادف با ۱۲ نوامبر ۲۰۲۴ میلادی منشأ مناسبات، اتفاقات و حوادث تاریخی مختلفی است.

کد خبر: ۷۵۶۱۷۳

تاریخ: ۲۲ آبان ۱۴۰۳ - ۰۷:۰۳

به گزارش ایران اکونومیست، امروز ۲۲ آبان ۱۴۰۳ خورشیدی به اهم مناسبت‌ها و اتفاقات تاریخیِ این روز می‌پردازیم.

تجمع مردم تهران برای تعیین نوع حکومت در دوره محمدعلی شاه- ۱۲۸۷
در گیرودار نهضت مشروطه‌خواهی، در بیست و دوم آبان ۱۲۸۷ ش به دستور شیخ فضل‌اللَّه نوری، اجتماع بزرگی در باغ شاه، مقر محمدعلی شاه قاجار، با شرکت روحانیون، رجال، معاریف، بازرگانان، اصناف و مالکین تشکیل شد و مذاکراتی پیرامون نوع حکومت در ایران آغاز گردید. شیخ فضل اللَّه فریاد برآورد، مشروطه با شریعت سازگار نیست و تلگراف‌هایی را که از طرف بعضی از روحانیون شهرها و مردم در مخالفت با مشروطه غیر مشروعه رسیده بود، قرائت کرد. سرانجام نامه‌ای به شاه نوشته و از شاه خواستند از مشروطه صرف نظر نماید. عده زیادی این نامه را امضاء کردند که امضاء اول مربوط به شیخ فضل‌اللَّه نوری بود. در پی این درخواست علما ومردم، محمدعلی شاه هم آن را تایید کرد.

حمله ساواک به منزل امام خمینی و ربودن اسناد ایشان- ۱۳۴۶

حضرت امام خمینی(ره) قبل از تبعید به نجف، در منزلی در مقابل مدرسه حجتیه قم، محلی به عنوان کتابخانه و محل درس و بحث طلاب تاسیس کرده بودند که مورد مراجعه فراوان طلاب واقع بود. ساواک که از فعالیت این مکان در جهت معرفی حضرت امام هراسناک شده بود، در چنین روزی در سال ۱۳۴۶، به آنجا و نیز بیت آن حضرت در قم یورش برد و کلیه کتاب‌ها و نشریات و جزوات موجود که بالغ بر ده هزار جلد بود، به همراه اوراق و اسناد تاریخی به یغما برد. از آن پس دَرِ کتابخانه بسته شد و رفت و آمد به آنجا، ممنوع اعلام شد.

در تقویم هجری شمسی مناسبت‌های دیگری نیز به ثبت رسیده است از جمله:

رحلت فقیه مبارز آیت‌الله شیخ عبدالله مازندرانی از رجال دوران مشروطه در سال ۱۲۹۱، انتقال پایتخت به اصفهان به علت نزدیک شدن قشون روس به تهران توسط احمد شاه در سال ۱۲۹۴، پایان جنگ جهانی اول به دنبال شکست آلمان در سال ۱۲۹۷،   انتصاب سلیمان خان میکده به حکمرانی اصفهان در سال ۱۳۰۵، انتقال آیت‌الله سید حسن مدرس روحانی مبارز و نماینده ادوار مجلس از زندان خواف به زندان کاشمر در سال ۱۳۱۶، گشایش مجلس سیزدهم با تشریفات خاص در سال ۱۳۲۰،   انتصاب تیمسار فضل‌الله زاهدی به ریاست شهربانی کشور در سال ۱۳۲۲، درگذشت هانری ماسه ایران‌شناس نامی در سال ۱۳۴۸، رسیدن تعداد وسایل نقلیه در تهران به مرز ۵۰۰ هزار در سال ۱۳۵۱، آزاد شدن صدها نفر از زندانهای پهلوی در پی تصویب قانون منع توقیف اشخاص به خاطر تخلف از انجام تعهدات مالی به دولت در سال ۱۳۵۲، درگذشت آیت‌الله سید مرتضی پسندیده برادر بزرگ امام خمینی در سال ۱۳۷۵، تحریم کالاهای آمریکایی توسط جمهوری اسلامی ایران در سال ۱۳۵۸، درگذشت مهرداد بهار شاعر و سخنور معاصر در سال ۱۳۷۳، رحلت آیت‌الله سید ابراهیم احمدی موسوی زنجانی در سال ۱۳۷۸،

در تقویم هجری قمری نیز مناسبت‌ها و رویدادهایی زیر درج شده است:

کشته شدن خسروپرویز پادشاه ساسانی

خسرو پرویز از سلاطین ساسانی است که در مدائن می‌زیست و از سال ۵۹۰ میلادی - بیست سالگی حضرت محمد(ص) - به مدت ۳۸ سال بر ایران حکومت کرد. وی در عصر پیامبر اسلام(ص) می‌زیسته و حضرت طی نامه‌ای، او را به اسلام دعوت کردند. این پادشاه مغرور نامه‌ی پیامبر اکرم(ص) را پاره کرد و به نماینده‌ی خود در یمن، دستور دستگیری پیامبر(ص) را داد. هنگامی که فیروز، نماینده خسرو پرویز به حضور پیامبر(ص) رسید گفت: خداوندگارم، خسرو، مرا فرموده که تو را به نزد او ببرم. حضرت فرمود: خدای من، مرا خبر داد که دیشب خدای تو به قتل رسیده است. پس از چندی خبر قتل خسرو پرویز و جانشینی پسرش، شیرویه، به مدینه رسید و فیروز و همه‌ی همراهانش به اسلام گرویدند.

درگذشت امام بیهقی از مشاهیر محدثین و حافظ قرآن

ابوبکر فخرالزمان احمد بن حسن ملقب به امام بیهقی از مشاهیر محدثین، حافظ، زاهد و در علوم گوناگون دارای دستی توانا بود. به جهت تحصیل احادیث و سنن نبویّه به بلاد بسیاری سفر کرد.

او را بر امام شافعیان به واسطه‌ تألیفات خود حقّی روشن است. بیهقی در ۴۵۸ قمری در نیشابور وفات یافت و پیکرش  برای دفن به بیهق منطقه‌ای نزدیک نیشابور منتقل شد.

الاربعین، الاسماء و الصفات، الاعتقاد، البعث و النشور  از تالیفات اوست.

در تقویم هجری قمری دو مناسبت دیگر نیز در این روز به ثبت رسیده است از جمله: تصرف کشمیر توسط قوای سلطان محمود غزنوی در جریان حمله به هند در سال ۳۹۶  و درگذشت آیت‌الله حاج میرزا علی‌اکبر نوقانی فقیه و مجتهد در سال ۱۳۷۰.

مهمترین رویدادهای تقویم میلادی در این روز نیز به شرح زیر است:

تصویب مذهب کاتولیک در پارلمان انگلستان

۱۲ نوامبر ۱۵۵۵ میلادی پارلمان انگلستان مذهب کاتولیک را مذهب رسمی کشور تعیین کرد. دین مسیحیت بر اساس آموزه‌های عیسی، که در سده نخست میلادی در منطقه یهودیه به موعظه و پند و اندرز اهالی آنجا می‌پرداخت، استوار است، اما دین مسیحیت با توجه بر شکنجه پیروان آن از سوی امپراتوری روم در امپراتوری که پرستش چند خدایی یا به اصطلاح پاگانیسم رواج داشت، گسترش یافت تا اینکه پس از گرویدن کنستانتین یکم پادشاه روم به دین مسیحت، پس از گذر مدتی در سال ۳۱۳ وی بر طبق اعلام فرمانی موسوم به فرمان میلان، دین رسمی امپراتوری روم را مسیحیت اعلام کرد.

استفاده از داروی بی‌هوشی کلروفورم در عمل جراحی

در روز ۱۲ نوامبر سال ۱۸۴۷ میلادی  برای نخستین بار در جهان، دکتر جیمز یانگ سیمسون برای بیهوش کردن بیماران در دو عمل جراحی جداگانه از کلروفورم و اتر استفاده کرد.

این پزشک اسکاتلندی در همان سال خواص بی‌هوش‌کنندگی کلروفرم را نیز با آزمایش روی خودش کشف کرد. در ۱۸۶۶ به بارونت ملقب شد. سیمپسون نزدیک لینلیتگو  متولد شد و در ادینبورگ درس خواند.

در سال ۱۸۴۰ استاد مامایی شد. در ۱۸۴۷ از او خواسته شد هنگام اقامت‌های ملکه ویکتوریا در اسکاتلند مراقبت پزشکی او را به‌عهده گیرد. در آن زمان پزشک موفقی بود که در زمینۀ بیماری‌های زنان امکان پیشرفت‌هایی را فراهم کرده بود.

سرانجام نیز پزشک ملکه ویکتوریا شد. اثرش با نام گزارشی دربارۀ یک داروی بی‌حسی جدید در سال ۱۸۴۷، مخالفت اعضای فرقۀ کالوینیست را برانگیخت زیرا دردهای زایمان را موهبتی الهی می‌دانستند.

ملکه ویکتوریا در هفتمین زایمانش در ۱۸۵۳ به سیمپسون اجازه داد از کلروفرم استفاده کند. این امر باعث رواج استفاده از این روش شد.

پایان نبرد العَلَمین در شمال افریقا و شکست آلمان

در جریان جنگ جهانی دوم هنگامی که نیروهای ایتالیایی در مستعمرات خود در شمال افریقا به سپاهیان انگلیسی مستقر در کشور لیبی یورش بردند، هیتلر به کمک ایتالیا آمد و با تجهیز سپاهی مکانیزه، چنان عرصه را بر انگلیسی‌ها تنگ کرد که آنان مجبور شدند تا اعماق مصر عقب‌نشینی کنند.

با این حال چون انگلیس در خاورمیانه منافع و منابع بی‌شماری داشت دست به مقاومت گسترده‌ای زد و با ارتش آلمان و ایتالیا به شدت به مقابله پرداخت. در نهایت جنگ سرنوشت‌ساز العلمین بین نیروهای آلمان و انگلستان در ۲۳ اکتبر ۱۹۴۲ به وقوع پیوست.

در این میان، شکست آلمانی‌ها در شوروی و تضعیف روحیه ارتش آلمان هم‌چنین توجه بیشتر هیتلر به جنگ‌های داخل اروپا، وی را از تمرکز بر نواحی شمال افریقا و حفظ این منطقه بازداشت تا این‌که در این نبرد، انگلیسی‌ها توانستند با ضد حمله وسیعی که تدارک دیده بودند، نیروهای آلمانی و ایتالیایی را از این منطقه بیرون رانده و معادلات نظامی رابه نفع خود به پیش ببرند. این جنگ در نهایت در ۱۲ نوامبر ۱۹۴۲ به پایان رسید.

شکست العلمین، برای آلمان بسیار گران تمام شد چرا که پس از مدتی رژیم فاشیستی ایتالیا به رهبری موسولینی بر اثر نارضایتی داخلی فروپاشید و آلمان متحد اصلی خود در جنگ را از دست داد و در سراشیبی سقوط و شکست قرار گرفت.

ثبت اولین عکس فضاپیمای وویجر ۱ در نزدیکترین فاصله از زحل

۱۲ نوامبر ۱۹۸۰ میلادی  فضاپیمای وویجر ۱ در نزدیکترین فاصله خود از زحل اولین عکس خود را از حلقه این سیاره ثبت کرد. وویجر ۱ یک فضاپیمای کاوشگر فضایی با وزن ۷۲۲ کیلوگرم است که با هدف مطالعه منظومه شمسی بیرونی در ۵ سپتامبر ۱۹۷۷، ۱۶ روز پس از همتای خود ویجر ۲ در قالب برنامه وویجر توسط ناسا به فضا پرتاب شد.

وویجر ۱ همچنان به شبکه فضای دوردست ارتباط دارد. این فضاپیما با فاصله ۱۴۲.۳۱ واحد فضایی معادل ۲۱۲۸۹ بیلیون کیلومتر از خورشید در ۲۵ سپتامبر سال ۲۰۱۸ دورترین فضاپیما از زمین و تنها فضاپیمایی است که به فضای بین ستاره‌ای راه یافته است.

هدف نخستین این فضاپیما مانند دیگر کاوشگر ناسا که وویجر ۲ نام دارد، مطالعه سیاره‌های مشتری، زحل، اورانوس و نپتون بود. ماموریتی که در سال ۱۹۸۹ کامل شد. این کاوشگر حاوی صفحه‌ای طلایی با اطلاعاتی از تمدن زمینی است.

در تقویم میلادی مناسبت‌هایی همچون تولد آگوستین رودَن هنرمند برجسته فرانسوی در سال ۱۸۴۰، برگزاری رفراندوم تعیین حکومت پادشاهی یا جمهوری در نروژ در سال ۱۹۰۵ و کشتار فلسطینیان در شهر رَفَح توسط نیروهای رژیم صهیونیستی در سال ۱۹۵۶ نیز به ثبت رسیده است.