واکاوی آماری مرگ کارگران در حوادث ناشی از کار کرمان

آمار قابل تامل مرگ و مصدومیت کارگران در مجتمع مس رفسنجان، معادن زغال سنگ و همچنین صنایع مختلف دولتی و غیر دولتی طی سال جاری در کرمان درحالی خبرساز بوده که مدیرکل تعاون، کار و امور اجتماعی استان معتقد است براساس آمار از سال ۱۴۰۰ آمار فوتی این نوع حوادث کاهشی بوده است.

کد خبر: ۷۵۴۸۲۱

تاریخ: ۱۹ آبان ۱۴۰۳ - ۰۸:۳۳

به گزارش ایران اکونومیست، سلسله رخداد حوادث ناشی از کار در صنایع و معادن مختلف استان در سال جاری نگاه ها را نسبت به چرایی این مساله حساس‌تر کرده، هرچند مدیران اداره کار می گویند در نظارت بر واحدهای بهداشت و ایمنی یا همان اچ.اس.ای بررسی ها و همزمان آموزش های مستمر تعریف شده و درحال اجراست.

برخی آمار فوتی ها نیز البته مربوط به مشکل سرویس حمل و نقل کارگران بوده است که باز در حیطه نظارت مجموعه وزارت کار قرار دارد.

باوجود این اما براساس آنچه امسال تنها در رسانه ها خبری شده ، صرفنظر از آمار مرگ چهار یا پنج کارگر در مجتمع مس سرچشمه، مرگ پنج نفر از کارگران معدن مس اسفندقه جیرفت در ۲۵ مرداد، جانباختن یک کارگر در معدن آبنیل جنوبی در ۵۶ کیلومتری شمال غرب مرکز استان کرمان ۱۰ خرداد، مرگ کارگر معدن در گل‌گهر سیرجان پس از سقوط از ارتفاع در ۲۶ مرداد، مرگ ۲ یا سه نفر نفر در آتش‌سوزی در شهرک صنعتی کرمان در ۱۵ مهرماه و مصدومیت بیش از ۱۰ نفر، مصدومیت یک کارگر در معدن ۵۰ متری اُرزوییه در ۲۸ شهریور و مصدومیت هشت کارگر معدن «گنبد آراسته» شهرستان فاریاب در جنوب کرمان در ۲۳ تیر تنها بخشی از آمارهای مربوط به حوادث ناشی از کار در استان کرمان در فاصله هفت ماه گذشته از سال جاری است که طی شمار قابل توجهی جان باخته اند و برخی نیز مصدوم شده اند.

بی شک آمار جان باختگان یا مصدومان این نوع حوادث بیشتر از این آمار رسانه ای است و گفته می شود اگر با این وضعیت آماری، این آمار نسبت به گذشته رو کاهش بوده، پس یعنی در سال های اخیر تعداد قربانیان بسیار بیشتر بوده که جای تامل بسیار و آسیب شناسی جدی است.

شمار مرگ ناشی از حوادث در مس سرچشمه وابسته به شرکت ملی صنایع مس ایران نیز خود قابل تامل بوده که در گزارش زیر قابل ملاحظه است:

آمار مرگ کارگران در مس سرچشمه و آوار بی‌پایان اعتراض‌ها

هر چند حوادث ناشی از کار جزو جدایی‌ناپذیر در هر کارگاه و کارخانه‌ای است اما باید هرچه می توان تمامی ظرفیت ها را به کار گرفت و آن را کاهش داد و چرایی توالی این حوادث سئوال بزرگی است که باید پیگیری شود.

خبرنگار ایران اکونومیست که در این زمینه با مدیرکل کار استان کرمان مصاحبه کرده ، ابتدا سئوال خود را از تازه‌ترین اتفاق رخ داده در مجتمع مس رفسنجان آغاز کرد اتفاقی که در آن کارگر جوان ۳۰ ساله‌ای در این مجتمع جان خود را از دست داده بود و علت فوت وی هم هنوز مشخص نشده بود.

در همین زمینه بخوانید:

مرگ کارگری جوان در مس سرچشمه/معاون مجتمع: علت در دست بررسی است

مجتبی مصباح در جواب سوال خبرنگار ایران اکونومیست که به موضوع مرگ کارگری جوان در ۱۹ مهرماه امسال در مجتمع مس اشاره کرده بود، گفت: بررسی اداره کار برای حوادث ناشی از کار به دستور مرجع قضایی انجام می‌شود، یعنی باید دادگاه به ما اعلام کند که علت یک حادثه را دریابید، در ابتدای این حادثه نیز همکاران مجموعه اداره کار بر سر صحنه حضور یافتند و ماجرای اتفاق پیش آمده را بررسی و گزارش اجمالی آن را تایید کردند.
تصویر آرشیوی است
وی در جواب سئوال خبرنگار ایران اکونومیست که به افزایش حوادث ناشی از کار به ویژه در سه ماه اخیر در مجتمع مس اشاره کرده بود، بدون آنکه پاسخ مشخصی ناظر به این موضوع دهد در آمارهایی کلی که از وزارتخانه احصا شده گفت: طبق آمار رسمی وزارت کار، تعاون و رفاه اجتماعی میزان حوادث و میزان فوتی‌های ناشی از کار در استان از سال ۱۴۰۰ به این طرف هر سال کاهشی بوده؛ به طوری که میزان فوتی‌های ناشی از کار در سال ۱۴۰۱ نسبت به فوتی‌های ۱۴۰۲، ۹ مورد کاهش داشته است.

مدیرکل تعاون، کار و رفاه اجتماعی استان کرمان تشریح کرد: میزان فوتی‌های ناشی از کار در سال جاری نیز تا این هفت ماهی که از امسال می‌ گذرد نصف حوادث سال گذشته و در واقع کاهشی بوده است.

خبرنگار ایران اکونومیست مجدد به موضوع توالی اتفاقات ناشی از کار در مجتمع‌های معدنی در ماه‌های اخیر اشاره کرد و وی تصریح کرد: من به عنوان متولی حوزه ایمنی استان به آمار کلی این استان که نگاه می‌کنم، تعداد حوادث ناشی از کار ما کاهش بوده؛ به طور مثال سال ۱۴۰۲ نسبت به ۱۴۰۱ میزان حوادث ۱۷ درصد و میزان فوتی های ناشی از این حوادث ۲۵ درصد کاهش داشته و از ابتدای امسال نیز نسبت به ۱۴۰۲ کاهشی بوده که عدد کلی جمع‌بندی و در آینده نزدیک اعلام می‌شود.

علل کاهش حوادث از نگاه وزارت کار

وی علت کاهش حوادث ناشی از کار در سطح استان را افزایش ۱۸ درصدی بازرسی‌ها عنوان کرد و افزود: این افزایش بازرسی‌ها در حالی بوده که تعداد زیادی از بازرسان ما یا بازنشسته شدند یا به شرکت‌های دیگر رفته‌اند.

مصباح در بیان دیگر علت‌های کاهش حوادث ناشی از کار در استان ادامه داد: تعداد کمیته‌های حفاظت فنی و بهداشت کاری هم که در شرکت‌ها ایجاد کردیم افزایش ۱۵ درصدی داشته است.

نشست تخصصی ارزیابی حوادث مجتمع مس

وی در ادامه با تاکید بر اینکه روند حوزه ایمنی و حوادث ناشی از کار در سطح استان مثبت است، اظهارداشت: البته در مورد حوادث ناشی از کار در مجتمع مس، اعلام کردیم که در شهرستان شهربابک یک نشست تخصصی در حوزه ایمنی برای کل شرکت‌های تابعه مس برگزار شود تا علت حوادثی که از ابتدای سال تاکنون در این مجتمع های مس رخ داده بررسی، ارزیابی و نسبت به آن اقدامات لازم انجام شود.

مصباح افزود: ضمن اینکه به علت موضوعاتی که در این مجتمع های مس اتفاق افتاده بود به مدت چند روز یک تیم متشکل از بازرسان متخصص و کارکشته به رفسنجان اعزام شدند و این تیم چند روز در این مجتمع استقرار یافتند و از کل آن بازدید، نواقص را به صورت جدی تذکر دادند و جلسات متعددی با مجموعه مس و بخش‌های ایمنی آنها برگزار کردند.

مجتبی مصباح

مدیرکل تعاون، کار و رفاه اجتماعی استان کرمان با اشاره به راهکارهای موجود برای کاهش حوادث ناشی از کار تصریح کرد: ابتدا افزایش تعداد بازرسی ها است که افزایش ۱۸ درصدی در سطح استان داشتیم، البته این بازرسی ها به صورت مستمر اتفاق می‌افتد، به طور مثل در یک شرکت ماهی یک بار بازرسی انجام و در شرکت دیگر مثلا زغال‌سنگ ماهی ۲ بار این بازرسی ها انجام می‌شود.

بازرسی‌های مس حداقل هفته‌ای سه تا چهار روز

وی ادامه داد: بازرسی‌ها در مجتمع‌های تابعه مس حداقل هفته‌ای سه تا چهار روز در هفته بوده است ضمن اینکه در این مجتمع‌ها کمیته حفاظت نیز فعال است که زیر نظر اداره کار، تعاون و رفاه اجتماعی فعالیت می‌کنند.

مصباح با اشاره به اقدامات دیگر برای کاهش حوادث ناشی از کار گفت: اداره کار همچنین موضوع آموزش‌های ایمنی را جدی دنبال کرده و در این زمینه تعهد استان آموزش به ۴۴ هزار نفر کارگر بوده که این آموزش در استان برای ۹۶ هزار کارگر انجام شده است.

وی با تاکید براینکه آمار بازرسی‌ها و آموزش‌های ایمنی نیز امسال در استان رشد چشمگیری داشته است تاکید کرد: با توجه به حادثه‌ای که در معدن طبس رخ داد، تمامی معادن استان به صورت ویژه مورد بازرسی مجدد قرار گرفتند و نواقص این معادن به صورت جدی تذکر داده شده است.

تعطیلی ناایمن ها

مدیرکل تعاون، کار و رفاه اجتماعی استان کرمان با اشاره به اینکه در راستای ایمنی معادن طی بازرسی‌های دقیق طی ۲ تا سه سال گذشته چند بخش ناایمن در معادن استان را تعطیل کردیم تاکید کرد: در همین راستا با دستور قضایی ۶ ماه ابتدایی امسال یک مورد، سال گذشته سه مورد و سال ۱۴۰۱، ۲ مورد تعطیل شد.

وی در ادامه در پاسخ به این پرسش که «آیا تمامی کارکنانی که بیمه مشاغل آزاد بوده یا بیمه کشوری و کارمند محسوب می شوند و خارج شمول قانون کار هستند نیز در آمار حوادث کار مربوط به کارگران قرار گرفته‌اند؟، تصریح کرد: آنچه که وزارت کار نسبت به آن متعهد است ایجاد ایمنی در کارگاه‌های مشمول قانون کار است و به جاهایی که مشمول قانون کار نباشد اجازه ورود نداریم و موظف هستیم حوادث ناشی از کار در کارگاه‌هایی را بررسی کنیم که مشمول قانون کار هستند.

مصباح همچنین در پاسخ به اینکه اگر نبود ایمنی در یک کارگاه یا مجتمع برای اداره کار محرز شود این اداره کل چه اقداماتی انجام می‌دهد؟، گفت: اگر این نقص ایمنی حاد باشد با دستور دادستانی آن مجتمع یا کارگاه تعطیل می‌شود اما اگر حاد نباشد ابتدا موارد نقص ایمنی به این کارگاه یا مجتمع‌ها به صورت کتبی ابلاغ می‌شود و به آنها مهلت معمولا ۳۰ روزه ‌می‌دهیم که پس از آن مجدد بازدید می‌کنیم.

وی ادامه داد: اگر این نقص رفع نشده باشد به مرجع قضایی با عنوان "عدم موارد ایمنی" معرفی و طبق ضوابط با آن برخورد می‌شود.

مصباح در جواب سئوال خبرنگار ایران اکونومیست مبنی بر اینکه اگر حوادث در یک کارگاه یا مجتمع به صورت متوالی باشد همین روال گفته شده در پاراگراف قبل تکرار می‌شود یا خیر، تاکید کرد: گاهی می بینیم که این حوادث پشت سر هم به علت نقص بزرگی در حوزه کارگاه است که در همان ابتدا به مرجع قضایی ارجاع داده می‌شود تا دستور لازم را دریافت کنیم اما گاهی یک حادثه‌ رخ داده و قصور ایمنی کارفرما در آن ضعیف بوده در این حالت نیاز به این نیست که با کارگاه برخورد شود بلکه آموزش بیشتر به کارگران مدنظر خواهد بود.