اولویت‌های نظام سلامت در سال پیش‌رو

حالا با شروع سال 94، مسئولان وزارت بهداشت از اولویت های کاری این وزارتخانه در سال جدید سخن گفته اند و اعلام شده که امسال هم طرح تحول نظام سلامت ادامه پیدا می کند.

کد خبر: ۷۵۴۱۳

تاریخ: ۱۶ فروردين ۱۳۹۴ - ۰۹:۵۸

ایران اکونومیست-  جدای از تمام تحسین‌ها و انتقادهایی که به نظام سلامت وارد است، بدون شک می‌توان سال 93 را سال تحول نظام سلامت دانست؛ سالی که دولت بسیاری از تخم‌مرغ‌هایش را در سبد نظام سلامت گذاشت تا با اجرای طرح کلان تحول سلامت، هم بار هزینه‌های درمانی را از روی دوش مردم کمتر کند و هم با افزایش تعرفه‌های پزشکی، پزشکان را از خود راضی نگه دارد.

در عین حال عنوان شده امسال، ارتقای بهداشت محیط و بهداشت مواد غذایی هم در دستور کار قرار می گیرد.

وزیر بهداشت به مهر گفته که لازم است خدمات بهداشتی و درمانی در سال ۹۴ با کیفیت بیشتری در اختیار مردم قرار گیرد و اشکالات و نقایص کار برطرف شود.

همچنین حسن هاشمی، ارتقای بهداشت محیط و مواد مصرفی در مراکز عرضه مواد غذایی را در زمره ماموریت های مهم نظام بهداشت در سال پیش رو عنوان کرده است.

این وعده وزیر مبنی بر توجه بیشتر به بهداشت مواد غذایی در سال پیش رو را شاید بتوان به نوعی پاسخ به دغدغه های پرشمار مردم برای مصرف مواد غذایی سالم به حساب آورد. ماجرای وجود روغن غیرمجاز پالم در شیر و اعلام ناسالم بودن برخی مواد غذایی که سال قبل بارها و بارها در رسانه ها منعکس شد، موجب شده در سال 94، وزیر بهداشت ارتقای بهداشت مواد مصرفی مردم را نیز در زمره ماموریت های مهم این وزارتخانه بداند.

از سوی دیگر، ارتقا و گسترش اورژانس بیمارستانی، افزایش تخت های CCU و ICU و اجرای سیاست حمایتی در خصوص بیماران حوزه ناباروری، اعصاب و روان و بیماران صعب العلاج هم از دیگر اولویت های مهم این وزارتخانه در سال ۹۴ عنوان شده که وزیر بهداشت به آن اشاره کرده است.

معاون درمان وزیر بهداشت هم از نگاه دیگری به کاستی های نظام سلامت اشاره کرده و اولویت های وزارت بهداشت در سال 94 را رفع چالش کمبود نیروی انسانی و کمبود تخت های بیمارستانی اعلام کرده است.

به اعتقاد محمد آقاجانی، تعداد پرستاران ما باید دو برابر میزان فعلی شود. همچنین اگر می خواهیم خدمت رسانی خوبی در بخش اورژانس پیش بیمارستانی صورت بگیرد، به ۱۵ هزار تکنیسین اورژانس نیاز داریم.

برای رفع این چالش ها در سال 94، معاون درمان وزارت بهداشت از افزایش برنامه هیات امنایی شدن بیمارستان های دولتی و دانشگاهی به مهر خبر داده و خاطرنشان کرده است: برنامه این وزارتخانه برای هیات امنایی شدن بیمارستان های دولتی در سال ۹۴ این است که دست کم ۲۰ درصد بیمارستان های وزارت بهداشت، هیات امنایی شود که این کار به مرور در سال های بعد از آن نیز باید گسترش پیدا کند.

هیات امنایی شدن بیمارستان ها که آقاجانی از آن صحبت می کند، اتفاقی شبیه نیمه خصوصی شدن بیمارستان های دولتی است که البته به افزایش هزینه های درمانی مردم منجر نمی شود، ولی اختیارات اداره بیمارستان را به هیات امنایی مستقل از وزارت بهداشت می سپارد. البته این هیات می تواند نیروی انسانی مورد نیاز را بدون محدودیت های استخدام دولتی، به کار بگیرد.

پزشک خانواده از اولویت خارج نشود

با نگاهی اجمالی به اولویت های اعلام شده از سوی وزارت بهداشت، می توان گفت که وزارت بهداشت می خواهد در سال 94 هم بحث ارتقای نظام درمان و کاهش هزینه های درمانی مردم در مراکز درمانی را پیگیری کند و در عین حال، نیم نگاهی به بحث پیشگیری و بهداشت داشته باشد.

اگرچه وزیر بهداشت بر ارتقای بهداشت محیط و بهداشت مواد غذایی در سال 94 تاکید کرده، ولی احمد آریایی نژاد، عضو کمیسیون بهداشت و درمان مجلس در گفت وگو با جام جم، این اهداف اعلام شده برای ارتقای نظام بهداشت را کافی نمی داند و می گوید: چالش مهمی که سال 94 وزارت بهداشت با آن مواجه است، این است که وزارت بهداشت مثل سال قبل، بیشتر بودجه ها را به پای درمان بریزد و از نظام بهداشت و پیشگیری غافل بشود.

به باور این نماینده مجلس، گرچه اولویت های اعلام شده از سوی وزارت بهداشت برای ارتقای نظام درمان، مثبت و سازنده است، اما این کار نباید موجب فراموشی اجرای طرح کلان پزشک خانواده بشود.

به گفته آریایی نژاد، فقط در شرایطی می شود طرح تحول نظام سلامت را در سال 94 و در سال های آینده با موفقیت ادامه داد که وزارت بهداشت به پیشگیری بیشتر از درمان بها بدهد.

افزایش جمعیت، صنعتی شدن و گرایش به شهرنشینی، از جمله دلایلی است که به اعتقاد این نماینده مجلس باعث می شود بار هزینه های نظام درمان، سال به سال در کشور افزایش یابد و در این وضعیت، وزارت بهداشت فقط در شرایطی موفق خواهد بود که اجرای برنامه های پیشگیرانه و بهداشتی را هم در کنار برنامه های درمانی در اولویت کاری خود قرار دهد و همه منابع نظام سلامت را به پای درمان نریزد.

بیماری های غیرواگیر؛ پاشنه آشیل نظام سلامت

«افزایش طول عمر با کیفیت» مهم ترین هدف نظام سلامت در هر کشوری است. یعنی هر برنامه درمانی و پیشگیرانه ای که در نظام سلامت اجرایی می شود، باید در جهت ارتقای این شاخص مهم باشد.

دکتر اسماعیل ایدنی، رئیس شورای عالی نظام پزشکی کشور در گفت وگو با جام جم تاکید دارد که باید اولویت اصلی وزارت بهداشت در سال 94، بحث کاهش بیماری های غیرواگیر در جامعه باشد.

افزایش روز افزون بیماری های غیرواگیری مثل سرطان، دیابت، فشار خون و بیماری های روانپزشکی، عامل مهمی است که به اعتقاد ایدنی باید هرچه زودتر برای کنترل آنها در جامعه، اقدام شود و این کار در اولویت برنامه های وزارت بهداشت در سال پیش رو باشد.

غربالگری بیماری های غیرواگیر، کنترل چاقی در جامعه و مقابله با مصرف دخانیات و مواد غذایی ناسالم و همچنین اصلاح سبک نادرست زندگی، راهکارهای مهمی است که به گفته ایدنی باید در زمره ماموریت های مهم وزارت بهداشت در سال 94 جای بگیرد.

البته وی عنوان می کند که توجه جدی به نظام درمان ـ برنامه راهبردی که هم اکنون وزارت بهداشت در پیش گرفته است ـ راهبردی مفید و موثر است، اما این راهبردها نباید باعث شود که تمام اعتبارات نظام سلامت، در نظام درمان خلاصه شود و حتی دانشجویان پزشکی هم برای کارهای درمانی و نه برای اقدامات پیشگیری آموزش ببینند.