سرشماری کشاورزی قم؛ شمارش فرصت‌ها، رصد چالش‌ها

بخش کشاورزی که ۷.۵ درصد از تولید ناخالص داخلی استان قم را تامین می‌کند، حالا زیر ذره‌بین سرشماری قرار گرفته است این سرشماری با هدف شناسایی دقیق ظرفیت‌ها و چالش‌های این بخش، انتظار می‌رود نقش مهمی در توسعه اقتصادی استان و بهبود معیشت روستاییان ایفا کند.

کد خبر: ۷۵۳۲۶۲

تاریخ: ۱۴ آبان ۱۴۰۳ - ۱۲:۰۵

به گزارش ایران اکونومیست، سرشماری عمومی کشاورزی، به‌عنوان یک ابزار کلیدی در برنامه‌ریزی و توسعه‌بخش کشاورزی، اهمیت ویژه‌ای در استان قم دارد. این سرشماری در ۲۷ حوزه آمارگیری انجام می‌شود و در این راستا، ۲۲۰ روستای دارای سکنه و بیش از ۱۵۰ نقطه با ظرفیت تولیدات کشاورزی مورد بررسی قرار می‌گیرد. باتوجه‌به این که حدود ۷.۵ درصد از تولید ناخالص داخلی استان توسط فعالان بخش کشاورزی تأمین می‌شود و کشاورزان سهمی نزدیک به چهار درصد از جمعیت استان را تشکیل می‌دهند، این سرشماری - به باور کارشناسان - می‌تواند تأثیر عمیقی بر روی توسعه و برنامه‌ریزی‌های آینده داشته باشد.

این سرشماری به طور خاص به‌منظور جمع‌آوری اطلاعات دقیق از ظرفیت‌ها و توانمندی‌های بخش کشاورزی استان انجام می‌شود. باتوجه‌به تعداد بالای ساکنان روستایی (بیش از ۱۵ هزار نفر)، نیاز به احصای داده‌های محلی در تصمیم‌گیری‌ها و سیاست‌گذاری‌ها بیش‌ازپیش حس می‌شود. ازآنجاکه کشاورزی به‌عنوان یکی از ارکان اقتصاد استان قم به شمار می‌آید، اطلاعات به‌دست‌آمده از این سرشماری، به گفته دست اندرکاران طرح، می‌تواند به طور مستقیم بر روی برنامه‌های حمایتی، توسعه‌ای و آموزشی تأثیر بگذارد.

اطلاعاتی که از این سرشماری به‌دست می‌آید، نقشی کلیدی در برنامه‌ریزی‌های آینده برای بخش کشاورزی استان خواهد داشت این داده‌ها می‌تواند در شناسایی نیازها و چالش‌های موجود در این بخش و همچنین اولویت‌بندی پروژه‌ها و اقدامات توسعه‌ای به‌کار گرفته شود با استفاده از این اطلاعات، می‌توان سیاست‌هایی را تدوین کرد که به ارتقاء بهره‌وری، کاهش هزینه‌ها و افزایش درآمد کشاورزان کمک کند.

از ویژگی‌های بارز این دوره از سرشماری، استفاده از تبلت به‌جای روش‌های کاغذی سنتی است. این تغییر نه‌تنها سرعت و دقت جمع‌آوری داده‌ها را افزایش می‌دهد، بلکه امکان تلفیق داده‌های ثبتی و میدانی را نیز فراهم می‌کند. به عبارتی، فناوری‌های نوین در این سرشماری، قابلیت تحلیل عمیق‌تر و تصمیم‌گیری‌های مبتنی بر داده را به مسئولان می‌دهد.

به باور کارشناسان، اطلاعاتی که از این سرشماری به‌دست می‌آید، نقشی کلیدی در برنامه‌ریزی‌های آینده برای بخش کشاورزی استان خواهد داشت این داده‌ها می‌تواند در شناسایی نیازها و چالش‌های موجود در این بخش و همچنین اولویت‌بندی پروژه‌ها و اقدامات توسعه‌ای به‌کار گرفته شود با استفاده از این اطلاعات، می‌توان سیاست‌هایی را تدوین کرد که به ارتقاء بهره‌وری، کاهش هزینه‌ها و افزایش درآمد کشاورزان کمک کند.

همچنین دست اندرکاران بر این باورند که با توجه به این‌که کشاورزی یکی از منابع اصلی معیشت در روستاهای استان قم است، سرشماری عمومی کشاورزی می‌تواند به بهبود شرایط معیشتی روستاییان کمک شایانی کند. شناخت بهتر از وضعیت تولید، مشکلات و نیازهای کشاورزان، به مدیران امکان می‌دهد تا برنامه‌های حمایتی و توسعه‌ای مؤثرتری را طراحی و اجرا کنند.

سرشماری کشاورزی قم؛ روایتی از روستا تا سفره خانوار

رییس سازمان مدیریت و برنامه ریزی استان قم در گفت وگو با خبرنگار ایران اکونومیست، با بیان اینکه سرشماری عمومی کشاورزی از ۱۲ آبان ماه آغاز شده و تا ۳۰ آذر ادامه دارد، افزود: این سرشماری که هر ده سال یکبار انجام می‌شود، امسال با استفاده از فناوری‌های نوین و با هدف شناخت دقیق ظرفیت‌ها و چالش‌های این بخش حیاتی، در حال انجام است.

جواد شاکرآرانی، با اشاره به اهمیت این رویداد، افزود: با اجرای این سرشماری، تصویری دقیق از وضعیت کشاورزی استان به دست می‌آید که در برنامه‌ریزی‌های آتی برای توسعه این بخش، نقش تعیین‌کننده‌ای خواهد داشت.

وی اضافه کرد: یکی از ویژگی‌های بارز این دوره از سرشماری، استفاده از تبلت به جای روش‌های سنتی کاغذی است. این امر باعث افزایش سرعت جمع‌آوری داده‌ها و دقت آن‌ها شده و امکان تجزیه و تحلیل سریع‌تر اطلاعات را فراهم می‌کند.

روستا به روستا؛ ماموران سرشماری در خدمت کشاورزان

به گفته شاکرآرانی، بیش از ۱۵ هزار خانوار روستایی در استان قم تحت پوشش این سرشماری قرار خواهند گرفت. ماموران سرشماری با مراجعه به درب منازل روستاییان، اطلاعاتی جامع در خصوص محصولات کشاورزی، دامداری، آبزی‌پروری و سایر فعالیت‌های مرتبط جمع‌آوری خواهند کرد.

رئیس سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی استان قم تأکید کرد که تمام اطلاعات جمع‌آوری شده در این سرشماری محرمانه بوده و صرفاً برای برنامه‌ریزی و توسعه بخش کشاورزی مورد استفاده قرار خواهد گرفت. نتایج این سرشماری در حوزه‌هایی مانند تولید، اشتغال، امنیت غذایی و توسعه روستایی، نقش تعیین‌کننده‌ای خواهد داشت.

شاکر آرانی ادامه داد: با توجه به اهمیت بالای بخش کشاورزی در تأمین امنیت غذایی و توسعه پایدار، نتایج این سرشماری می‌تواند در تدوین سیاست‌های حمایتی از کشاورزان، بهبود بهره‌وری و افزایش تولید محصولات کشاورزی مؤثر باشد.

شاکرآرانی از تمامی کشاورزان و روستاییان استان قم دعوت کرد تا با همکاری در این طرح ملی، به توسعه و ارتقای بخش کشاورزی کمک کنند.

رییس سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی استان قم با بیان اینکه کشاورزان سهم حدود چهاردرصدی از جمعیت استان قم را به خود اختصاص داده‌اند، گفت: حدود ۷.۵ درصد از تولید ناخالص داخلی استان قم توسط فعالان بخش کشاورزی تولید می‌شود.

وی اضافه کرد: این سرشماری در ۲۲۰ روستای دارای سکنه این استان و همچنین حدود ۱۷۰ نقطه با دارای ظرفیت‌های تولید در بخش‌های مختلف کشاورزی انجام می‌گیرد.

سرشماری؛ نقشه راه توسعه پایدار قم

فرماندار قم نیز با تاکید با بیان اینکه جهاد کشاورزی به عنوان متولی امنیت غذایی باید با توجه به داده‌های دقیق سرشماری، برنامه‌های تولید خود را تنظیم کند، افزود: نیازهای مردم در طول زمان تغییر می‌کند و منابع نیز محدودیت‌هایی دارند. سرشماری به ما کمک می‌کند تا با شناخت دقیق این تغییرات، برنامه‌ریزی‌هایمان را متناسب با آن تنظیم کنیم.

عباس ذاکریان با اشاره به اهمیت سرانه مصرف در برنامه‌ریزی‌های بخش کشاورزی، گفت: با دستیابی به میزان سرانه مصرف هر فرد در استان، می‌توانیم تولیدات کشاورزی را متناسب با نیاز واقعی مردم تنظیم کنیم و از هدررفت منابع جلوگیری کنیم.

فرماندار قم همچنین به روش‌های نوین جمع‌آوری داده‌ها در سرشماری اشاره کرد و گفت: امروزه با استفاده از سامانه‌های مکان‌محور می‌توانیم اطلاعات دقیق‌تری نسبت به گذشته جمع‌آوری کنیم این داده‌ها به ما کمک می‌کند تا به روزترین اطلاعات را در حوزه کشاورزی داشته باشیم و در نتیجه امنیت غذایی استان را تامین کنیم.

وی بر اهمیت شبکه ارتباطی مناسب در جمع‌آوری و به‌روزرسانی داده‌های کشاورزی تاکید کرد و گفت: در دنیای امروز که داده‌ها به سرعت تغییر می‌کنند، داشتن یک شبکه ارتباطی قوی و کارآمد ضروری است تا بتوانیم به اطلاعات مورد نیاز برای تصمیم‌گیری‌های بهتر دسترسی داشته باشیم.

ظرفیت‌های کشاورزی قم

همچنین به گفته مسوولان جهاد کشاورزی قم، بخش کشاورزی استان در زمینه‌های مختلف در سطح کشور دارای جایگاه مطلوبی است که از جمله آن می‌توان به رتبه ششم در تولید گوشت ماهیان خاویاری، رتبه هفتم تولید خاویار پرورشی، رتبه دهم ماهیان زینتی، رتبه سوم در تولید مرغ تخم‌گذار و تخم مرغ، رتبه سوم تولید توت و رتبه‌های ملی دیگر در تولید سایر محصولات کشاورزی اشاره کرد.

طبق آخرین اطلاعات جهاد کشاورزی قم، این بخش ۶ درصد از ارزش‌افزوده استان قم را به خود اختصاص داده است، همچنین ۵۰ هزار نفر به‌صورت مستقیم و غیرمستقیم در بخش‌های مختلف حوزه کشاورزی قم مشغول فعالیت هستند.

به گفته مسوولان جهاد کشاورزی قم، بخش کشاورزی قم در زمینه‌های مختلف در سطح کشور دارای جایگاه مطلوبی است که از جمله آن می‌توان به رتبه ششم در تولید گوشت ماهیان خاویاری، رتبه هفتم تولید خاویار پرورشی، رتبه دهم ماهیان زینتی، رتبه سوم در تولید مرغ تخم‌گذار و تخم مرغ، رتبه سوم تولید توت و رتبه‌های ملی دیگر در تولید سایر محصولات کشاورزی اشاره کرد.

همچین میزان متوسط تولید بخش کشاورزی این استان در سال بیش‌از ۸۵۰ هزار تُن در زمینهٔ محصولات زراعی، باغی، دامی، شیلات و گلخانه‌ای است.

بیشتر بهره‌برداران بخش کشاورزی قم را روستاییان تشکیل می‌دهند به‌نحوی‌که کشاورزی به‌تنهایی حدود ۵۰ درصد اشتغال روستاییان در بخش‌های مختلف استان را به خود اختصاص داده‌است.

در پایان

بیشتر بخوانید

سرشماری عمومی کشاورزی در قم آغاز شد+ فیلم

کارشناسان معتقدند که اطلاعاتی که از این سرشماری به‌دست می‌آید، نقشی کلیدی در برنامه‌ریزی‌های آینده برای بخش کشاورزی استان خواهد داشت. این داده‌ها می‌تواند در شناسایی نیازها و چالش‌های موجود در این بخش و همچنین اولویت‌بندی پروژه‌ها و اقدامات توسعه‌ای به‌کار گرفته شود. با استفاده از این اطلاعات، می‌توان سیاست‌هایی را تدوین کرد که به ارتقاء بهره‌وری، کاهش هزینه‌ها و افزایش درآمد کشاورزان کمک کند.

دست اندرکاران این طرح همچنین بر این باورند که با توجه به این‌که کشاورزی یکی از منابع اصلی معیشت در روستاهای استان قم است، سرشماری عمومی کشاورزی می‌تواند به بهبود شرایط معیشتی روستاییان کمک شایانی کند شناخت بهتر از وضعیت تولید، مشکلات و نیازهای کشاورزان، به مسوولان امکان می‌دهد تا برنامه‌های حمایتی و توسعه‌ای مؤثرتری را طراحی و اجرا کنند.

سرشماری عمومی کشاورزی در استان قم، با تأکید بر جمع‌آوری داده‌های دقیق و استفاده از فناوری‌های نوین، نه‌تنها به‌عنوان یک ابزار آمارگیری بلکه به‌عنوان یک عامل مؤثر در بهبود و توسعه بخش کشاورزی استان عمل می‌کند. در نهایت، این سرشماری به‌عنوان یک فرصت طلایی برای شناخت بهتر ظرفیت‌ها و چالش‌های موجود، به پیشرفت و رونق کشاورزی و بهبود وضعیت اقتصادی روستاییان منجر خواهد شد.

گفتنی است در سرشماری عمومی کشاورزی سال ۱۴۰۳، فعالیت‌های ۹ گانه این بخش شامل، محصولات سالانه (زراعت)، محصولات دائمی (باغداری)، پرورش دام سبک (گوسفند و بز)، پرورش دام سنگین (گاو، گاومیش و شتر)، کشت گلخانه‌ای، پرورش آبزیان خوراکی (ماهی و میگو)، پرورش زنبور عسل، پرورش کرم ابریشم و پرورش طیور به روش سنتی مورد توجه خواهد بود؛ لازم به توضیح است مرغداری‌های صنعتی و واحدهای پرورش قارچ خوراکی مشمول این سرشماری نیست و اطلاعات آن‌ها از طریق پایگاه‌های داده استخراج می‌شود.