بریکس، آغازی برای پایان هژمونی جهانی ایالات متحده

رسانه انگلیسی در گزارشی با اشاره به نشست گروه بریکس و اقدامات آن برای افول سلطه و هژمونی دلار آمریکا، به این مسئله می‌پردازد که شاید تاثیر این ارز در جهان از جمله جهان عرب با سقوط مواجه شود.

کد خبر: ۷۴۹۱۷۰

تاریخ: ۰۲ آبان ۱۴۰۳ - ۱۹:۱۶

به گزارش ایران اکونومیست، نشست سالانه «بریکس» از تاریخ ۲۲ الی ۲۴ اکتبر (۱ الی ۳ آبان) در شهر «کازان» روسیه برگزار شده و پیش از آغاز این نشست، این بلوک ژئوپلیتیکی که توسط روسیه و چین هدایت می‌شود، گزارش تاریخی را منتشر کرد که در آن ایجاد زیرساخت جدیدی برای تجارت و انتقال پول با استفاده از ارزهای ملی به جای دلار ایالات متحده را پیشنهاد کرده است.

پایگاه خبری «میدل ایست آی» در گزارشی می‌نویسد: «این گزارش بریکس می‌تواند تحول قابل‌توجهی به همراه داشته باشد زیرا برخی از کارشناسان معتقدند که سلاح‌سازی دلار علیه کشورهایی که آمریکا با سیاست‌های آنها از طریق تحریم‌ها، مسدود کردن دارایی‌ها و سایر اقدامات مخالف است، اعتماد بین‌المللی به دلار را تضعیف کرده و باعث فشار جهانی برای دلارزدایی شده است.»

از سال ۱۹۴۴، هژمونی دلار آمریکا بر سایر ارزهای جهانی، به ایالات متحده این امکان را داده که بر سیاست‌های اکثر کشورهای در حال توسعه از جمله کشورهای غرب آسیا تاثیر بگذارد و از بسیاری جهات آن را کنترل کند.

این پایگاه خبری مستقر در بریتانیا که عمدتا وقایع مربوط به خاورمیانه را پوشش می‌دهد، می‌نویسد: «برای دهه‌ها ایالات متحده از نظر قدرت نظامی، توسعه فناوری و کنترل بر منابع طبیعی یک برتری جهانی را حفظ کرده است. با این حال، اقتصاددانان بر این باورند که دلار به عنوان تنها ارز ذخیره جهانی، یکی از مهم‌ترین عناصر هژمونی آمریکا به‌خصوص در کشورهای دارای اقتصادهای نوظهور است؛ واقعیتی که طی ۱۲ ماه گذشته به شدت احساس شده زیرا جامعه جهانی نتوانسته یا نمی‌خواهد سیاست‌های ایالات متحده را به چالش بکشد و نسل‌کشی اسرائیل در غزه را متوقف کند.»

رهبران کشورهای عضو بریکس

«میدل ایست آی» با اشاره نفوذ و سیاست‌های آمریکا علیه کشورهای غرب آسیا تاکید می‌کند: «ایالات متحده از طریق کمک‌های خارجی و نظامی به کشورهایی مانند مصر، اردن، عراق و دیگر کشورهای منطقه، سیاست‌های خود را بر بسیاری از کشورهای عربی تحمیل کرده است. از طرفی، کشورهای ثروتمندتر مانند عربستان سعودی و امارات منافع خود را با آمریکا در اولویت قرار داده‌ و اقدام خاص معناداری را برای پایان دادن به ناآرامی‌های جاری در خاورمیانه انجام نداده‌اند.»

این پایگاه خبری در راستای نشست «بریکس» و جایگاه در حال تضعیف دلار آمریکا می‌نویسد: «اگر بریکس یک ارز واحد را اتخاذ کند، این یک حرکت محوری و استراتژیک خواهد بود که موقعیت دلار آمریکا را تضعیف خواهد کرد. اما با این حال طی سالهای اخیر، کشورهای بریکس سهام طلای خود را افزایش داده‌اند و رهبران آن به دنبال کاهش اتکای کشورهای خود به دلار آمریکا هستند.»

حتی کشورهای عضو اتحادیه اروپا از جمله وزیر خارجه آلمان، اخیرا تمایل خود را برای سیستم پرداخت مبتنی بر اتحادیه اروپا، بدون دلار و مستقل از ایالات متحده ابراز کرده‌اند.

پایان دوران آمریکا و آغاز نظم بین‌المللی چندقطبی

بریکس از زمان آغاز کارش در سال ۲۰۰۹، از نظم بین‌المللی چندقطبی و یک سیستم مالی و تجاری جهانی عادلانه دفاع کرده است. کشورهای بریکس اکنون در حال مذاکره برای ایجاد یک ارز ذخیره جدید هستند که به کشورهایشان امکان استقلال اقتصادی بیشتر را بدهد.

با توجه به جنگ‌های مورد حمایت ایالات متحده در سرتاسر غرب آسیا، بسیاری امیدوارند که کاهش قابل‌توجه تسلط دلار آمریکا به عنوان یک ذخیره جهانی و ارز تجاری بین‌المللی، مانع از نفوذ مخرب آن بر جهان شود.

«میدل ایست آی» درخصوص مسئله دلارزدایی می‌نویسد: «بریکس می‌تواند نقش مهمی در به چالش کشیدن سلطه دلار آمریکا ایفا کند. این امر با افزایش ذخایر طلا و ارزهای کلیدی کشورهایشان مانند یوآن چین به جای دلار آمریکا و ایجاد توافقات تجاری غیر دلاری رخ خواهد داد. البته ناگفته نماند که کشورهای عضو بریکس به‌ویژه روسیه و چین هم علاقه چندانی به آمریکا و سیاست‌های آن ندارند.»

چندین کشور دارایی اوراق قرضه خزانه‌داری آمریکا را کاهش داده‌اند و برخی مانند روسیه و ترکیه آن را به صفر رسانده‌اند. هفت کشور که جزو صاحبان اصلی و دیرینه اوراق قرضه خزانه‌داری ایالات متحده به‌شمار می‌رفتند، در یک دهه گذشته دارایی خود را در مجموع ۲ تریلیون دلار کاهش داده‌اند و از جمله این کشورها می‌توان به ژاپن، چین و حتی عربستان سعودی و امارات اشاره کرد.

در حالیکه اعضای بریکس شاید بر سر ایجاد یک ارز مشترک اختلاف نظر داشته باشند، اما بسیاری موافق هستند که نباید به ارز واحدی مانند دلار آمریکا وابسته باشند.

سخنرانی «ولادیمیر پوتین» رئیس‌جمهور روسیه در نشست ۲۰۲۴ بریکس

اجلاس سه روزه بریکس که از روز سه‌شنبه در شهر «کازان» واقع در جنوب‌غربی روسیه آغاز شده، اولین نشست گروه اقتصادهای نوظهور مانند برزیل، روسیه، هند، چین و آفریقای جنوبی از زمانی است که در اوایل سال جاری گسترش یافت و کشورهایی نظیر مصر، امارات، اتیوپی و ایران را نیز شامل شد.

طی روزهای اخیر با توجه به برگزاری نشست بریکس و جایگاه رو به‌افول آمریکا بسیاری از کارشناسان و حتی رسانه‌های غربی قدرت تضعیف‌شده ایالات متحده را زیر سوال بردند و به نوعی قدرت روسیه و چین را برجسته کرده‌اند.

برای مثال، شبکه خبری سی‌ان‌ان روز سه‌شنبه در گزارشی با اشاره به قدرت روسیه و بریکس در به چالش کشیدن غرب نوشت: «پوتین طی روزهای آتی در این نشست چنین پیامی را منتقل خواهد کرد؛ این غرب است که با تحریم‌ها و ائتلاف‌هایش در جهان منزوی شده است، درحالیکه اکثر کشورهای جهان با حمایت از تلاش‌های روسیه و بریکس، رهبری جهانی آمریکا را به چالش می‌کشند.»

رئیس‌جمهور روسیه روز جمعه به نوبه خود به عنوان میزبان ضمن استقبال از نفوذ اقتصادی و سیاسی رو به‌رشد کشورهای بریکس به عنوان یک «حقیقت غیرقابل انکار»، گفت: «اگر بریکس و کشورهای ذینفع با هم همکاری کنند، عنصر اساسی نظم نوین جهانی خواهند بود.»

«میدل ایست آی» در پایان این گزارش می‌نویسد: «در حالیکه ایالات متحده به دلیل حمایت از اسرائیل با انزوای بین‌المللی بیشتری مواجه است، بسیاری از ناظران خوش‌بین در جهان عرب، فرسایش سلطه دلار را آغازی برای پایان هژمونی جهانی ایالات متحده تلقی می‌کنند.»