اقتصاد در سال 93/ مهم‌هایی که گران شدند

چهارم اردیبهشت امسال در حالی که همه وارد دومین ماه فصل بهار شده بودند، قیمت بنزین افزایش یافت.

کد خبر: ۷۴۷۵۳

تاریخ: ۲۵ اسفند ۱۳۹۳ - ۱۱:۰۳

ایران اکونومیست- این در حالی بود که در هفته پایانی فروردین شایعه این موضوع در بین مردم و در فضای مجازی منتشر شد، اما خیلی زود از سوی اتحادیه جایگاه داران تکذیب شد. در آن زمان صف های طولانی پمپ بنزین برای تفاوت 15 هزار تومانی قیمت در یک باک خودرو تشکیل شد تا این که شرکت ملی پالایش و پخش فرآورده های نفتی ایران در اطلاعیه ای نرخ های جدید فرآورده های نفتی را اعلام کرد.
در اطلاعیه شرکت ملی پالایش و پخش فرآورده های نفتی ایران آمده بود: هیات وزیران در اجرای مصوبه مجلس شورای اسلامی در قانون بودجه سال 93 نرخ های جدید بنزین، گازوئیل و CNG را برای اجرا از ساعت 24 پنجشنبه چهارم اردیبهشت امسال به تصویب رسانید که به این وسیله به اطلاع مردم می رساند:

گازوئیل یارانه ای هر لیتر 250 تومانی؛ بنزین سهمیه ای هر لیتر 700 تومان؛ بنزین آزاد هر لیتر 1000 تومان؛ بنزین سوپر سهمیه ای هر لیتر800 تومان؛ بنزین سوپر آزاد هر لیتر 1100 تومان و بهای هر مترمکعب گاز CNG برای خودروها نیز 450 تومان تعیین شده است. قیمت بنزین تحویلی به خودروهای دولتی هر لیتر 1000 تومان خواهد بود.

خداحافظی با 400 تومانی

در همین حال برای قیمت بنزین اتفاق دیگری هم افتاد که همانا تغییر قیمت بنزین های 400 تومانی و مهلت برای استفاده از سهمیه های باقیمانده بود. در این راستا شرکت پالایش و پخش فرآورده های نفتی، اول بهمن را پایان مهلت استفاده از بنزین 400 تومانی اعلام کرد.

به این ترتیب، دولت به ازای هر لیتر بنزین 400 تومانی دو لیتر بنزین با نرخ 700 تومان برای دارندگان این فرآورده نفتی در نظر گرفته به شرطی که تا اول بهمن یک بار به سوختگیری در جایگاه های سوخت اقدام کنند.

این به آن معنی است فردی که به طور مثال 10 لیتر سهمیه بنزین 400 تومانی در کارت سوخت خود ذخیره کرده بود، اکنون 20 لیتر سهمیه بنزین 700 تومانی خواهد داشت. یعنی اگر این فرد قصد سوختگیری داشت در صورت وجود بنزین 400 تومانی می توانست 10 لیتر سوختگیری به قیمت 4000 تومان انجام دهد، ولی اکنون برای 20 لیتر سوختگیری باید 14 هزار تومان پرداخت کند. این اقدام دولت را می توان گامی در راستای حرکت به سمت تک نرخی شدن بنزین دانست، چرا که با وجود بنزین 400 تومانی، بنزین با شش نرخ محاسبه می شد، اما با حذف سهمیه های 400 تومانی اکنون چهار نرخ 700 تومانی برای بنزین معمولی سهمیه ای، 800 تومان برای بنزین سهمیه ای سوپر، 1000 تومان برای بنزین معمولی آزاد و 1100 تومان برای بنزین سوپر آزاد محاسبه می شود.

افزایش قیمت بلیت قطار و شناور شدن بهای بلیت هواپیما

سال 93 سال خوبی برای بخش های مختلف حمل و نقل از ریلی گرفته تا هوایی بود. چراکه این بخش ها با توجه به سرکوب قیمتی که در سال های گذشته برآنها رفته بود، مجوزهای رنگارنگ افزایش قیمت را دریافت کردند.

در اولین نمونه از ابتدای مرداد امسال ۱۰ درصد به عنوان هزینه خدمات ایستگاهی بر قیمت های سفرهای ریلی اضافه شد.

ماجرا از این قرار بود که در طول چند ماه گذشته شرکت های مسافری از افزایش هزینه های خود با توجه به اجرای فاز دوم هدفمندی یارانه ها و نرخ بالای تورم سخن گفته و رسما درخواست افزایش بیش از ۲۰ درصدی نرخ بلیت را ارائه کرده بودند؛ درخواستی که مورد بررسی قرارگرفت و با آن موافقت هم شد.

19 آذر افزایش دوباره قیمت بلیت قطار

اما این افزایش قیمت، همه ماجرا نبود. چراکه بلیت قطار یک افزایش قیمت دیگر را نیز تجربه کرد. یک افزایش 20درصدی که با احتساب افزایش قبلی، مجموع رشد قیمت بلیت قطار را به بیش از 30 درصد می رساند. افزایش های صورت گرفته در مسیرهای مختلف با توجه به نوع قطار و طول مسیر متفاوت است. با باز شدن پایگاه اینترنتی پیش فروش بلیت قطار، کاربران افزایش قیمت بلیت قطار را به طور متوسط 15 تا 20 درصد در هر مسیر مشاهده کردند و حتی برخی مسیرها مانند تهران ـ زاهدان افزایش نرخ 40 درصدی را نشان می داد. براین اساس، نرخ بلیت قطار چهارتخته نگین در مسیر تهران ـ مشهد به ازای هر نفر از قیمت 22 هزار و 450 تومان قبلی به 28 هزار تومان افزایش یافت. همچنین قطار چهارتخته نورالرضا در دو مسیر رفت و برگشت تهران ـ مشهد و برعکس به 102 هزار تومان افزایش یافت، در حالی که قیمت قبلی آن 87 هزار و 500 تومان بود.

شرکت راه آهن درخصوص افزایش قیمت بلیت قطار در برخی محورها اعلام کرد: با توجه به پیشنهاد 50 درصدی افزایش قیمت بلیت ارائه شده از سوی شرکت های بخش خصوصی، این پیشنهادات در کمیته کارشناسی بررسی و در نهایت با در نظر گرفتن رفاه حال مردم(!) و به منظور ارائه خدمات رفاهی بیشتر در برخی مسیرها اعمال شده است.

شناور شدن قیمت بلیت هواپیما

عباس آخوندی، وزیر راه و شهرسازی در ارائه برنامه عملکرد خود در مجلس شورای اسلامی، موضوع آزادسازی نرخ خدمات حمل و نقل هوایی را یکی از برنامه های اصلی خود عنوان کرده بود و دولت یازدهم نیز از همان ابتدا بر آزادسازی نرخ های حمل در انواع مدل های حمل و نقلی و بخصوص در بخش حمل و نقل هوایی تأکید داشت. موضوع آزادسازی نرخ بلیت هواپیما به عنوان یکی از اهداف قانون برنامه پنجم مطرح است؛ طبق قانون باید از سال سوم برنامه پنجم موضوع آزادسازی نرخ ها عملیاتی می شد و گام اول اجرای این مورد، متنوع سازی قیمت ها بود.

شناورشدن قیمت بلیت هواپیما با نوسان مثبت و منفی 30 درصدی، یکی از مهم ترین اتفاقاتی بود که در سال 93 رخ داد. سازمان هواپیمایی کشوری از اوایل امسال تلاش خود را برای اجرای آزادسازی قیمت بلیت افزایش داد و در نهایت در چهارم اردیبهشت ماه دستورالعمل بند ب ماده 161 قانون برنامه پنجم توسعه را به شرکت های هواپیمایی کشور ابلاغ کرد، اما به دلیل این که تاکنون امکانات نرم افزاری و محاسباتی شرکت های هوایی براساس یک نرخ ثابت برای هر مسیر تنظیم شده بود، مدتی وقت لازم بود تا تغییرات لازم روی آن انجام شود. در همین حال خبر رسید با پایان یافتن این تغییرات، برخی شرکت های هواپیمایی از اول تیر به متنوع سازی و شناورسازی قیمت های خود اقدام کرده اند. در این زمینه شرکت هواپیمایی ماهان با ابلاغ بخشنامه ای به دفاتر فروش و آژانس هایی که بلیت پروازهای این شرکت را می فروشند، به آنها اعلام کرد، قیمت های جدید را از تاریخ بیست و پنجم خرداد 93 اعمال کنند.

بی سلیقگی برقی در آستانه نوروز

در حالی مصوبه افزایش قیمت برق در نوزدهم بهمن امسال به تصویب رسید که مردم به استقبال نوروز می رفتند و در زمانی که می توان آن را بدسلیقگی دانست، در اول اسفند رسما اجرا شد. معاون اول رئیس جمهور مصوبه دولت برای افزایش ۱۰درصدی قیمت برق خانگی و کشاورزی و ۲۰درصدی قیمت برق در دیگر بخش ها از اول اسفند را برای اجرا به وزارت نیرو و سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور ابلاغ کرد.

در ابلاغیه اسحاق جهانگیری آمده بود: هیات وزیران در جلسه 19/11/1393 به پیشنهاد وزارت نیرو تصویب کرد: «وزارت نیرو مجاز است از ابتدای اسفند ۱۳۹۳ تعرفه های برق در بخش های خانگی و کشاورزی را 10درصد و در بقیه موارد 20 درصد بدون تغییر ساختار تعرفه ها افزایش دهد.»

در ادامه یکی از مسئولان وزارت نیرو نشست خبری برگزار کرد تا این موضوع را از طریق رسانه ها به مردم اطلاع دهد. معاون وزیر نیرو در امور برق و انرژی در چهارم اسفند اعلام کرد: «قیمت برق خانگی و کشاورزی ۱۰ درصد و قیمت برق تجاری، صنعتی و عمومی ۲۰ درصد از اول اسفند افزایش یافته است.»

هوشنگ فلاحتیان با اشاره به این که هزینه برق ۷۰ درصد مشترکان برق کشور کمتر از 7000 تومان در ماه است، افزود: با افزایش قیمت برق، این مشترکان حدود ۷۰۰ تومان افزایش خواهد یافت که مبلغ ناچیزی است. وی گفته بود: اگر مردم ۱۰ درصد در مصرف برق نسبت به تابستان ۱۳۹۳ صرفه جویی داشته باشند و از لوازم پرمصرف در ساعات پیک استفاده نکنند، در صورتی که بتوانیم بار را در رقم ۵۰ مگاوات مدیریت کنیم تجربه خاموشی نخواهیم داشت، اما در غیر این صورت اعمال خاموشی اجتناب ناپذیر است.

همچنین وی درباره عوارض برق که در طرح قبوض درج می شود، گفت: عوارض برق که در سال جاری ۳۰ ریال به ازای هر کیلووات است و در بخش توسعه برق روستایی و انرژی های تجدیدپذیر هزینه خواهد شد، تغییر نمی کند. وی افزود: عوارض برق از همه مشترکان به غیر از مشترکان روستایی و کشاورزی دریافت می شود.