دلایل ضعف دانشگاه‌ها در نقش‌آفرینی در حل مسائل کشور

عضو شورای سیاستگذاری جایزه فناوری و حکمرانی روستاآزاد، گفت: ضعف کلیدی دانشگاه‌ها در ارتباط‌ یافتن با مسائل کشور به علت تمرکز بر آموزش و پژوهش‌های پایه‌ای که صرفاً در محیط‌های آکادمیک منتشر می‌شود، ایجاد شده است و این باعث می‌شود از نقش‌آفرینی دانشگاه‌ها و درگیری آنها با مسائل واقعی جلوگیری شود.

کد خبر: ۷۴۵۸۰۰

تاریخ: ۱۸ مهر ۱۴۰۳ - ۰۳:۰۳

سیدمحمدصادق امامیان در گفت‌وگو با ایران اکونومیست با بیان اینکه مرحوم روستاآزاد دو یادگار کلیدی از خود به ارمغان گذاشتند، گفت: ارتباط دانشگاه با صنعت، یکی از یادگاری‌های مرحوم روستاآزاد است که این مؤلفه در دوران معاونت و ریاست وی در دانشگاه صنعتی‌شریف گسترش‌یافت. به طور قطع، مرحوم روستاآزاد از مؤثرترین افراد در شکل‌گیری زیست بوم فناوری و نوآوری در دانشگاه شریف است.

وی ادامه داد: تلاش برای ساخت برخی نهادها به منظور ارتباط دادن دانشگاه با عرصه مدیریت و حکمرانی، دیگر یادگاری مرحوم روستا آزاد به حساب می‌آید. مجموعه‌ای با عنوان «ناحیه سیاست‌گذاری و سیاست‌پژوهی شریف» در کنار ناحیه نوآوری دانشگاه شریف در حال شکل‌گیری است. ایجاد و وجود نهادهایی از این دست، حاصل تلاش‌های مرحوم روستاآزاد است.

هم‌بنیانگذار اندیشکده حکمرانی شریف، گفت: اگرچه مرحوم روستاآزاد دانش‌آموخته مهندسی بود و سکان هدایت بهترین دانشگاه مهندسی کشور را در دست داشت، اما بر این باور بودند که اگر دانشگاهیان به عرصه حکمرانی ورود نکنند، عملاً نمی‌توان به آینده کشور امیدوار بود؛ حتی اگر ارتباط بین دانشگاه و صنعت رقم بخورد. مرحوم روستاآزاد اعتقاد داشت ساختارهای حکمرانی، آینده یک کشور را شکل‌ می‌دهند و نه نهادهای صنعتی.

وی ادامه داد: تمرکز بر آموزش و پژوهش‌های پایه‌ای می‌تواند بین دانشگاه و واقعیت فاصله بیندازد. بنا به سنت پیشین کشور، میان دانشگاه و حکمرانی، ده‌ها سال فاصله و جدایی افتاده است. پس از انقلاب اسلامی، به دلیل دو مساله، فاصله میان دانشگاه و حکمرانی پوشش داده نشده است.

امامیان افزود: به‌نظر می‌رسد جامعه دانشگاهی کشور به صورت سنتی بر نهادسازی درونی توجه کردند و به همین دلیل در درجه اول بر آموزش متمرکز شده‌اند. همچنین نخبگان همواره به رشته‌های فنی‌مهندسی و پزشکی توجه‌کرده‌اند و اغلب رشته‌هایی که با حوزه‌های حکمرانی، مدیریت و سیاست‌گذاری همراه هستند، جذابیت چندانی برای نخبگان ندارند.

عضو شورای سیاستگذاری جایزه روستاآزاد، گفت: همچنین ضعف کلیدی دانشگاه‌ها در ارتباط‌ یافتن با مسائل کشور به علت تمرکز بر آموزش و پژوهش‌های پایه‌ای که صرفاً در محیط‌های آکادمیک منتشر می‌شود، ایجاد شده است و این باعث می‌شود از نقش‌آفرینی دانشگاه‌ها و درگیری آنها با مسائل واقعی جلوگیری شود.

امامیان با اشاره به ضعف ارتباط میان دانشگاه و حاکمیت، تصریح کرد: فقدان نهادهای واسطه‌ای که بتواند ارتباط میان حکمرانان و دانشگاه را ایجاد کند و میان آنها زبان مشترک بسازد و مسائل را به صورت علمی مطرح کند، مقصر اصلی ضعف ارتباط میان دانشگاه و حاکمیت است.

هم‌بنیانگذار اندیشکده حکمرانی شریف با بیان اینکه اندیشکده‌ها، نقش واسطه‌گری را در تمام دنیا بر عهده دارند، افزود: اندیشکده‌های وابسته به دانشگاه‌ها، جزء اصلی‌ترین اندیشکده‌ها هستند. مرحوم روستاآزاد برای ایجاد اندیشکده حکمرانی شریف بسیار تلاش کردند و با پذیرش ریاست این اندیشکده در سال پایانی عمر خود، نشان دادند به ایده و آرمان خود وفادار هستند.

امامیان گفت: ایشان از جایگاه و اعتبار خود برای نزدیک‌کردن حکمرانی دانشگاه استفاده کرد.

به گزارش ایران اکونومیست، مرحوم رضا روستاآزاد (۱۳۴۰ تا ۱۹ مهر ۱۴۰۱) استاد دانشکده مهندسی شیمی دانشگاه صنعتی شریف و رئیس این دانشگاه (۱۳۸۹ تا ۱۳۹۳)، دانش‌آموخته رتبه اول دبیرستان خوارزمی، دانش‌آموخته رتبه اول مقطع کارشناسی از صنعتی اصفهان، کارشناسی ارشد دانشگاه فنی استانبول و دکتری واترلو کانادا بود.

زنده‌یاد روستاآزاد در زمستان ۱۳۹۶ دچار سکته مغزی شد، پس از چند هفته بستری شدن در بیمارستان بهبود یافت و در بهار ۱۳۹۷ به دانشگاه بازگشت. وی عضو هیات مرکزی جمعیت ایثارگران انقلاب اسلامی بود، همچنین در تیرماه ۱۴۰۱ به‌ عنوان رئیس اندیشکده حکمرانی شریف انتخاب شد. وی مهرماه ۱۴۰۱ پس از تحمل یک‌ دوره بیماری در سن ۶۱ سالگی در بیمارستان خاتم الانبیاء(ص) درگذشت.

معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان ریاست‌جمهوری با مشارکت اندیشکده حکمرانی شریف جایزه‌ای به نام روستاآزاد را در حوزه فناوری و حکمرانی تاسیس کرده است.

این رویداد، جایزه‌ای برای ارتقای کیفیت حکمرانی ایرانی در تقاطع حکمرانی با فناوری، فرهنگ، دیپلماسی و نوآوری است. اهداف این جایزه شامل زمینه‌سازی و مشارکت در ارتقای کیفیت حکمرانی از طریق ریل‌گذاری و جهت‌دهی به فعالیت‌های دانشگاهیان، مراکز تحقیقاتی، شرکت‌های دانش‌بنیان، مؤسسات فرهنگی و رسانه‌ای، فعالان بین‌المللی، مراکز سیاست‌پژوهی و اندیشکده‌های کشور، تشویق و برجسته‌سازی آثار و فعالیت‌های فناورانه، نوآورانه، فرهنگی‌ و رسانه‌ای و دیپلماتیک مرتبط با حکمرانی و همچنین تجلیل و مرجعیت‌سازی از افراد و مؤسسات فعال در فناوری‌های حکمرانی، نوآوری‌های سیاستی، فرهنگ‌سازی حکمرانی و دیپلماسی نخبگانی است.

جایزه فناوری و حکمرانی روستاآزاد، چهار محور «فناوری حکمرانی»، «فرهنگ حکمرانی»، «دیپلماسی نخبگانی» و «نوآوری سیاستی» را برای اعطای جایزه در کانون توجه قرار داده است.