احتمال دزدی بودن ماه!

شمارش معکوس تا اهدای جایزه نوبل

دنیای علم و فناوری امروز ۱۵ مهر ماه شاهد رخدادهای جالبی بود که این خبر به اختصار به آنها پرداخته است.

کد خبر: ۷۴۵۲۴۷

تاریخ: ۱۵ مهر ۱۴۰۳ - ۱۹:۵۳

به گزارش ایران اکونومیست، علم و فناوری ایران و جهان امروز با اخبار گوناگونی همراه بود. اکنون در این گزارش به مرور خلاصه این اخبار می‌پردازیم.

نمونه کیفی و پروازی ماهواره مخابراتی «ناهید ۲» در مرحله پرتاب/پرتاب ماهواره IOT در زمستان

رئیس سازمان فضایی ایران  از پرتاب ماهواره‌های IOT در سه ماه آخر سال جاری خبر داد و گفت: ماهواره مخابراتی «ناهید ۲» در مراحل نهایی تست‌های سازگاری است و ماهواره «پژوهش ۳» در مرحله مناقصه برای اجرا کردن آن قرار دارد. دکتر حسن سالاریه در گفت‌وگو با ایران اکونومیست با اشاره به طراحی و ساخت ماهواره‌های IOT گفت: در سال جاری نمونه‌های آزمایشی آن ساخته می‌شود که شامل مجموعه‌ای از ۱۶ ماهواره خواهد بود.

نگاهی به فرآیند رای‌گیری در ایستگاه فضایی بین‌المللی

شاید فکر کنید که شرکت در انتخابات فقط یک کار مهم برای ساکنان روی زمین است اما ساکنان ایستگاه فضایی بین‌المللی هم رای می‌دهند. فضانوردان ناسا در ایستگاه فضایی بین‌المللی این فرصت را دارند که در انتخابات عمومی از طریق برگه‌های رای غایب یا رای‌گیری زودهنگام با هماهنگی اداره مسئول رای‌گیری محل سکونت خود رای دهند.

شمارش معکوس تا اعلام برندگان جوایز «نوبل ۲۰۲۴»

جایزه نوبل معتبرترین جایزه‌ای است که سالانه به دانشمندانی که دستاوردهای قابل توجه و تاثیرگذاری داشته‌اند، اهدا می‌شود و اکنون زمان زیادی تا اهدای جوایز نوبل ۲۰۲۴ باقی نمانده است. جایزه نوبل به دستاوردهای مهم در رشته‌های فیزیک، شیمی، پزشکی، ادبیات و صلح به یک تا حداکثر سه نفر اهدا می‌شود. مراسم اعلام جوایز نوبل از تاریخ هفتم تا ۱۴ اکتبر ۲۰۲۴ برگزار خواهد شد

شکارچی سیارات فراخورشیدی ناسا یک منظومه ۳ ستاره‌ای را کشف کرد

دانشمندان با استفاده از «ماهواره نقشه‌بردار فراخورشیدی گذران» یا «تس»(TESS) ناسا یک منظومه سه‌ستاره‌ای را مشاهده کردند که می‌تواند به راحتی بین خورشید و نزدیک‌ترین سیاره آن عطارد قرار بگیرد. این منظومه موسوم به «TIC 290061484» شامل ستارگان دوقلو است که هر ۱.۸ روز زمینی یک بار به دور یکدیگر می‌چرخند و همچنین ستاره سومی که هر ۲۵ روز زمینی یک بار به دور این جفت می‌چرخد.

جهان اولیه احتمالا مملو از سیاه‌چاله‌ها بوده است

سیاه‌چاله‌های کلان‌جرم یا ابرسیاه‌چاله‌ها برخی از چشمگیرترین و با جرمی حدود یک میلیارد برابر جرم خورشید در عین حال ترسناک‌ترین اجرام کیهان هستند که ما می‌دانیم مدت‌های باورنکردنی طولانی وجود داشته‌اند. در واقع ستاره‌شناسان منابع فشرده بسیار درخشانی را که در مراکز کهکشان‌ها به نام اختروش‌ها(ابرسیاه‌چاله‌های در حال رشد سریع) قرار دارند، زمانی که کیهان کمتر از یک میلیارد سال سن داشته است، شناسایی کرده‌اند. اکنون یک مطالعه جدید از پژوهشگران دانشگاه استکهلم از مشاهدات تلسکوپ فضایی هابل استفاده کرده تا نشان دهد که ابرسیاه‌چاله‌های بسیار بیشتری که بسیار کمتر نورانی بوده‌اند، در کیهان اولیه نسبت به تخمین‌های قبلی وجود داشته است.

پیشرفت جدید فناوری‌های کوانتومی با ساخت سرامیک‌های چاپ سه‌بعدی

فناوری‌های کوانتومی این قابلیت را دارند که با مهار پدیده‌های منحصربه‌فرد دنیای کوانتومی، تحولی را در محاسبات، ارتباطات و حسگرها ایجاد کنند. در سال‌های اخیر پیشرفت قابل‌توجهی در توسعه دستگاه‌های کوانتومی حاصل شده اما انتقال این فناوری‌های پیشرفته از آزمایشگاه به برنامه‌های کاربردی دنیای واقعی با موانع مهمی روبه‌رو است. مشکلات وقتی تشدید می‌شوند که مواد مورد استفاده برای ساخت محفظه دستگاه، به بی‌ثباتی حالت‌های کوانتومی می‌انجامند. پژوهشگران «موسسه فردیناند براون»(FBH) در آلمان برای حل کردن این مشکل و افزایش قدرت، قابلیت حمل و عملی شدن دستگاه‌های کوانتومی پیشنهاد کرده‌اند که اجزای مهم دستگاه‌های کوانتومی به جای فلزات از سرامیک تولید شوند.

خورشید مصنوعی ژاپن گوی سبقت را از چین ربود

یک دستگاه توکامک(tokamak) که به طور مشترک توسط ژاپن و اروپا ساخته شده است، به حجم پلاسمای ۶۰ متر مکعب دست یافته است. این دستاورد به طور رسمی توسط رکوردهای جهانی گینس تأیید شده است. دستگاه آزمایشی پلاسمای ابررسانا JT-60SA که به عنوان بزرگترین توکامک جهان نیز شناخته می‌شود، به این موفقیت دست یافت. این دستگاه با هدف دستیابی به کاربرد عملی اولیه انرژی همجوشی ساخته شده است.

ماه ما ممکن است دزدیده شده باشد

مسئله منشأ ماه غیرعادی ما همچنان پرسشی بی پاسخ مانده است. در حال حاضر نظریه اصلی این است که ماه یا فرزند زمین است یا خواهر و برادر آن است و از همان ماده در همان منطقه از منظومه شمسی متولد شده است. تحقیقات جدید این مفهوم را به چالش می‌کشد و نشان می‌دهد که ماه می‌تواند در جای دیگری در منظومه شمسی متولد شده باشد و بعداً توسط نیروی گرانش زمین در آغوش کشیده شده است. اخترشناسان دارن ویلیامز(Darren Williams) و مایکل زوگر(Michael Zugger) از دانشگاه ایالتی پنسیلوانیا محاسباتی انجام داده‌اند و دریافته‌اند که اسیر کردن گرانشی قمرها برای سیارات سنگی مانند زمین امکان‌پذیر است و بنابراین منشأ احتمالی منظومه زمین-ماه امروزی ما همین بوده است.

فراجا برای بهره‌برداری از فناوری‌های بومی ۳ تفاهم‌نامه امضا کرد

فرماندهی انتظامی جمهوری اسلامی ایران(فراجا) در حاشیه رویداد هوشمندسازی پلیس با انعقاد ۳ تفاهم‌نامه همکاری اقدام به بهره‌برداری از فناوری‌های بومی در جهت رفع نیازمندی‌های خود کرد. به منظور رفع نیازهای فناورانه و هوشمندساز پلیس با بهره‌گیری از محصولات بومی، این تفاهم‌نامه میان معاونت فناوری اطلاعات و ارتباطات و پدافند سایبری فراجا–مرکز تحقیقات کاربردی به‌عنوان طرف اول و یکی از شرکت‌های دانش‌بنیان منعقد شد.

رشد فروش ۹۲۵ همتی از سوی دانش‌بنیان‌ها/عرضه ۶۰ محصول برای هوشمندسازی خدمات پلیس

مدیر توسعه صندوق نوآوری و شکوفایی با اشاره به رشد شرکت‌های دانش‌بنیان به ۱۰ هزار و ۱۲۴ شرکت، گفت: فروش شرکت‌های دانش بنیان از یک‌ همت به ۹۲۵ همت رسیده است. مصطفی بغدادی در سومین رویداد تخصصی عرضه و تقاضای فناوری‌های نوین و هوشمندساز پلیس که از صبح امروز در محل صندوق نوآوری و شکوفایی در حال برگزاری است، تاسیس این صندوق را در راستای قانون حمایت از شرکت‌های دانش‌بنیان دانست و افزود: در ماده ۵ این قانون بر تاسیس نهاد مالی برای حمایت از شرکت‌های دانش بنیان تاکید شده بود. این صندوق یک نهاد مالی هیات امنایی است که در رأس آن رئیس‌جمهور قرار دارد.

همکاری فراجا برای ایجاد تحول در ۴ حوزه هوشمندسازی

معاون فناوری اطلاعات و ارتباطات و پدافند سایبری فراجا با بیان اینکه هر سازمانی باید به دنبال تحول و تغییر باشد، در غیر این صورت با شکست قطعی مواجه خواهد شد، گفت: ایجاد تحول در فراجا شروع شده و با آینده‌پژوهشی دنبال می‌شود. سرتیپ پاسدار احمد دولتخواه در سومین رویداد تخصصی عرضه و تقاضای فناوری‌های نوین و هوشمند ساز پلیس که از صبح امروز در محل صندوق نوآوری و شکوفایی در حال برگزاری است، با اشاره به ضرورت و اهمیت هوشمندسازی خدمات پلیس، گفت: برای تقویت این موضوع نیازمند استفاده از همه ظرفیت‌های کشور هستیم که یکی از این ظرفیت‌ها، توانمندی شرکت‌های دانش‌بنیان و مجموعه‌های مرتبط با معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان ریاست‌جمهوری است.

چین به اولین ارتباط تراهرتز راه دور دنیا دست یافت

محققان چینی برای اولین بار در جهان با استفاده از فناوری ارتباط بی‌سیم تراهرتز، سیگنال‌های ویدیویی با کیفیت بالا را در فاصله ۱.۲ کیلومتری با موفقیت مخابره کردند. این یک نقطه عطف بزرگ در توسعه سیستم‌های ارتباطی نسل بعدی است. همچنین رکورد جدیدی را برای طولانی‌ترین آزمایش انتقال ارتباط بی‌سیم تراهرتز که تا به امروز در محدوده فرکانس بالای ۰.۵ تراهرتز به دست آمده است، ثبت می‌کند.

ایلان ماسک کل صنعت فضایی را بلعیده است!

ایلان ماسک از زمان راه‌اندازی اسپیس ایکس در سال ۲۰۰۲ به عنوان شرکت خصوصی پرتاب کننده موشک‌های بزرگ برای رقابت با بوئینگ و لاکهید مارتین، به طور روشمند به سمت تصرف کل صنعت فضایی حرکت کرده است یا دستکم سودآورترین شرکت را در دست گرفته است.

رقابت چین و آمریکا برای تعیین زمان روی ماه

به نظر می‌رسد دو قدرت بزرگ عرصه فضایی در جهان یعنی چین و ایالات متحده در رقابتی برای تصمیم‌گیری در مورد ساعت روی ماه درگیر شده‌اند و برنده اثر خود را در تاریخ اکتشافات فضایی به جا گذاشته و استاندارد جدیدی را برای ماموریت‌های آینده در ماه تعیین می‌کند. ایالات متحده و شرکای فضایی آن در تلاش برای ایجاد یک منطقه زمانی ویژه برای ماه هستند. در همین حال، رقبای ایالات متحده یعنی چین و روسیه تحت سایه ایالات متحده نمی‌روند و پکن باید سیستم زمانبندی و ناوبری ماه خود را دنبال کند.

ترکیب کشاورزی با انرژی خورشیدی برای رسیدن به انتشار صفر کربن

با تشدید فشار جهانی برای انتشار صفر کربن، دانشمندان به روش «اگری‌ولتاییک»(Agrivoltaics) -ترکیب کشاورزی و انرژی خورشیدی- به عنوان روشی برای کاهش انتشار کربن ناشی از تولید مواد غذایی و در عین حال بهینه‌سازی عملکرد محصول و تولید انرژی روی آورده‌اند. «آستین کی»(Austin Kay) پژوهشگر «دانشگاه سوانسی»(Swansea University) انگلستان توضیح داد: اگری‌ولتاییک یک روش نوآورانه برای تولید انرژی‌های تجدیدپذیر است که می‌تواند به کربن‌زدایی صنعت کشاورزی کمک کند. در این روش، پنل‌های خورشیدی فتوولتائیک با تنظیمات کشاورزی ترکیب می‌شوند و کمک می‌کنند تا از همان قطعه زمین برای تولید برق و همچنین تولید غذا و کشت زمین استفاده شود. این کار می‌تواند به سادگی قرار دادن فتوولتائیک‌های سنتی در مزارع دام باشد یا روش‌های پیچیده‌تری را مانند نصب پنل‌های خورشیدی روی مزارع کشاورزی یا محیط‌های کشت محافظت‌شده مانند گلخانه‌ها شامل شود.