21 چشم، قربانی «اوستین»

حالا مدیرکل نظارت بر درمان وزارت بهداشت خبر داده که علاوه بر این کلینیک اعلام شده، در یکی از بیمارستان های بزرگ و خصوصی چشم پزشکی تهران هم کوری یک بیمار پس از تزریق این دارو گزارش شده است.

کد خبر: ۷۴۲۳۵

تاریخ: ۱۷ اسفند ۱۳۹۳ - ۱۲:۱۵

ایران اکونومیست- انگار باید هر روز منتظر باشیم که بیمار دیگری به فهرست قربانیان یکی از خطرناک‌ترین داروهای تقلبی موجود در داروخانه‌ها اضافه شود. همین هفته گذشته بود که 15 بیمار که به کلینیک چشم پزشکی رازی در شمال تهران مراجعه کرده بودند، پس از تزریق داروی «اوستین» از یک یا دو چشم نابینا شدند و در نهایت هم 21 چشم از این بیماران کور شد.

محمد میردهقان به فارس توضیح داده است که مساله مشکل دار بودن داروها مطرح است و مدتی پیش هم چنین گزارشی را از یکی از مراکز چشم پزشکی کرج داشتیم، اما فعلا نمی توانیم با قاطعیت علت این عارضه را اعلام کنیم.

کاری هم که تاکنون وزارت بهداشت برای کنترل این وضع اضطراری انجام داده، این بوده که به گفته این مقام مسئول، کمیته ای متشکل از مسئولان مرتبط و کارشناسان صاحب نظر برای بررسی علت عارضه نابینایی تعدادی از بیماران آن کلینیک چشم پزشکی در وزارت بهداشت تشکیل شده، کشت های لازم هم برای بررسی آلودگی دارو انجام شده است و بزودی نیز نتیجه این بررسی ها اعلام می شود.

وزارت بهداشت هم توصیه کرده که مراکز درمانی داروهای موردنیاز خود را از مراکز معتبر تهیه کنند و به هیچ وجه دارویی را که از معتبر بودن منبع آن مطمئن نیستند برای بیماران استفاده نکنند.

تشکیل کمیته علت یاب یا توصیه به درمانگاه ها، گرچه اقدامات خوبی است که می تواند از حاد شدن مشکل جلوگیری کند، اما قضیه اینجاست که چون هنوز هم مشابه تقلبی این دارو در بازار وجود دارد، در نتیجه این خطر وجود دارد که بیماران دیگری به نابینایی حاصل از تزریق اوستین دچار شوند.

از سوی دیگر، به نظر می رسد که این کمیته باید خیلی زودتر از این حرف ها تشکیل می شد. یعنی حداقل وقتی به گفته خود مسئولان وزارت بهداشت، عارضه این دارو قبلا در کرج هم دیده شده است، نباید اجازه داده می شد که عوارض اوستین به نقاط دیگر کشور هم سرایت کند.

وزارت بهداشت: در حال بررسی هستیم

تزریق داروی اوستین و احتمال کوری پس از تزریق، فقط به دلیل تقلبی یا قاچاق بودن دارو اتفاق نمی افتد، بلکه اگر شرایط تزریق این دارو هم نامناسب و غیربهداشتی باشد، ممکن است عوارض سنگینی روی بینایی بیمار برجای بگذارد.

به همین دلیل، رسول دیناروند، رییس سازمان غذا و دارو در گفت وگو با جام جم می گوید: در حال بررسی هستیم که بدانیم آیا منشا این آلودگی، داروی تقلبی بوده است یا آلودگی ثانوی در مرکز به هنگام تزریق.

این مقام مسئول درباره نحوه ورود این دارو به بازار تاکید می کند: منشا داروی اوستین وارداتی به کشور، ساخت کشور سوئیس است و به صورت مجاز وارد کشور می شود که در آلوده نبودن آن تردیدی وجود ندارد، اما نوع تقلبی آن نیز آن قدر به این دارو شبیه است که تشخیص آن برای پزشک هم دشوار است بنابراین تمامی مراکز درمانی می دانند که خرید دارو صرفا از مراکز مجاز و داروخانه امکان پذیر است و کسانی که خارج از این مراکز خرید کنند تخلف انجام داده اند.

اگر با گفته های دیناروند جلو برویم، باید برای پیدا شدن منشا این آلودگی، منتظر بررسی های وزارت بهداشت باشیم. فقط باید امیدوار بود که این بررسی ها آن قدر طول نکشد که بیمار دیگری به سرنوشت بیماران کور شده گرفتار شود.

به گفته دیناروند، همه این اتفاق ها طی دو یا سه ماه اخیر افتاده است. در مورد تخلفی که در کرج صورت گرفته او تاکید دارد که منشا داروهای کرج قاچاق بوده است؛ طوری که در بازرسی از یکی از مراکز کرج، داروی قاچاق و تقلبی احراز شده و پرونده آن مرکز هم به دستگاه قضایی ارسال شده است.

اما مشکل اینجاست که به قول این مقام مسئول، مدارک دو مرکزی که در تهران تخلف کرده اند، نشان می دهد که برخی داروهای خریداری شده از مراکز غیرمجاز انجام شده، اما داروهایی که از این مراکز ضبط شده، اصل و مجاز است.

یعنی داروهایی که در روزهای اخیر، باعث کوری چشم تعدادی از هموطنان ما شده، داروهایی هستند که برخی از آنها در داروخانه ها هم به عنوان داروی اصل و مجاز به دست بیمار و درمانگاه رسیده است.

حال در این وضع این پرسش پیش می آید که وقتی به گفته خود دیناروند، برخی داروهای استفاده شده اصل و مجاز بوده، مصرف کننده باید از کجا بفهمد که این دارو، تقلبی و مشکل دار است؟ این موضوع بوضوح نشان می دهد سیستم نظارت بر بازار دارویی کشور و بهداشت کلینیک ها، خلأهای آشکاری دارد که می تواند حتی به نابینایی بیماران هم منجر شود.

دارویی رایج بین دیابتی ها

داروی اوستین، داروی مفیدی است که مثل چاقوی دو لبه عمل می کند؛ طوری که اگر داروی تجویز شده تقلبی نباشد، می تواند بینایی بسیاری از بیماران را تداوم ببخشد، ولی نوع تقلبی آن می تواند بینایی فرد را به طور جدی تهدید کند.

دکتر محمد ریاضی، فوق تخصص شبکیه چشم و استاد دانشگاه علوم پزشکی تهران در گفت وگو با جام جم می گوید: درصد قابل توجهی از بیماران دیابتی پس از سال ها ابتلا به این بیماری، به انواع مختلف این دارو نیاز پیدا می کنند. همچنین بیماران مبتلا به بیماری «ای.ام.دی» یا تباهی لکه زرد که یکی از شایع ترین دلایل کوری افراد مسن است هم از این دارو استفاده می کنند.

به گفته این متخصص، این دارو از رگ های مخرب ایجاد شده یا خونریزی چشم در بیماران دیابتی جلوگیری می کند. این دارو به داخل زجاجیه چشم تزریق می شود و در صورتی که علایم بیماری برگردد یا فعالیت بیماری ادامه داشته باشد، ممکن است بیمار پس از چهار تا شش هفته دوباره به تزریق مجدد نیاز داشته باشد.

قیمت آزاد تجویز این دارو نیز رقمی حدود 500 تا 600 هزار تومان برای بیمار آب می خورد و محیط تجویز این دارو هم باید بسیار بهداشتی و استریل باشد، زیرا در غیر این صورت بروز عفونت های چشمی می تواند بینایی بیمار را تخریب کند.

البته کوری این بیماران، دائمی نیست و رئیس بیمارستان فارابی هم به فارس تاکید کرده که ممکن است درصدی از بینایی این افراد از بین برود، ولی نابینایی مطلق در پی نخواهد داشت.

به هر حال، حتی اگر بینایی این افراد هم تا حدودی برگردد، باز هم این سوال پاسخ نداده باقی می ماند که چه کسی یا چه نهادی مسئول کم بینایی مادام العمر این افراد خواهد بود یا چه تضمینی وجود دارد که دوباره چنین خطاهای فاحش دارویی و پزشکی رخ ندهد؟

منبع: جام جم