پیوستن ترکیه به بریکس، اهرم فشاری علیه غرب

اقتصاددان ترکیه‌ای در اظهاراتی، خواست ترکیه برای پیوستن به گروه بریکس را «اهرم فشاری علیه غرب» توصیف کرد.

کد خبر: ۷۴۰۰۰۹

تاریخ: ۰۴ مهر ۱۴۰۳ - ۰۰:۰۴

به گزارش ایران اکونومیست، در اوایل ماه سپتامبر، «یوری اوشاکوف» دستیار رئیس‌جمهور روسیه از درخواست رسمی ترکیه برای پیوستن به بریکس خبر داد و تأیید کرد که کشورهای عضو این گروه این پیشنهاد را بررسی خواهند کرد.

پیش از آن، شبکه خبری «بلومبرگ» در گزارشی اعلام کرده بود که آنکارا چند ماه پیش درخواستی برای عضویت در بریکس ارائه کرد که بخشی از آن ناشی از «شکاف» میان ترکیه و سایر اعضای ناتو بر سر جنگ اوکراین است. ترکیه اولین کشور عضو ناتو است که به دنبال عضویت در گروه غیر غربی بریکس است.

در همین حال، درخواست ترکیه نگرانی‌هایی را در اتحادیه اروپا برانگیخت.

«پیتر استانو» سخنگوی اتحادیه اروپا در واکنش به خبر درخواست رسمی ترکیه برای پیوستن به بریکس گفت: «آنکارا به‌عنوان نامزد پیوستن به اتحادیه اروپا باید به ارزش‌های اتحادیه اروپا و ترجیحات سیاست خارجی احترام بگذارد، علی‌رغم اینکه حق انتخاب سازمان‌های بین‌المللی برای پیوستن به آن را دارد.»

ترکیه در سال ۱۹۹۹ به‌عنوان یک کشور نامزد اتحادیه اروپا اعلام شد و از سال ۲۰۰۵ در حال مذاکره برای پیوستن به آن است. با این حال، پارلمان اروپا مذاکرات الحاق با این کشور را در سال ۲۰۱۹ با ادعای نقض حقوق بشر به حالت تعلیق درآورد. به گزارش  بلومبرگ، ظاهرا رهبری ترکیه به دلیل عدم پیشرفت در تلاش چندین دهه‌ای خود ناامید شده است.

در همین راستا، شامگاه دوشنبه، «بارتو سورال»، اقتصاددان ترکیه‌ای در گفت‌وگو با خبرگزاری روسی «تاس» گفت: «ترکیه برای پیوستن به بریکس انگیزه‌های اقتصادی و انگیزه‌های سیاسی بسیار قوی دارد.»

او افزود: «کاهش تسلط غرب در نظام بین‌الملل، بریکس را به جایگاهی پیشرو در تولید و صادرات خواهد رساند. در این زمینه، ترکیه برای روابط خود با کشورهای ترک و روسیه که در منطقه فعال هستند ارزش قائل است. در اینجا نقاط اشتراک زیادی وجود دارد. با این وجود، علاقه ترکیه برای پیوستن به بریکس، تلاشی برای به دست آوردن برگ برنده علیه غرب و دارای انگیزه‌های سیاسی است.»

سورال با بیان اینکه «آنگلوساکسون‌ها درحال از دست دادن قدرت خود هستند» تصریح کرد: «توزیع جهانی قدرت دچار تغییرات گسترده‌ای شده است. از اوایل دهه قرن بیست‌ویکم، تغییرات گسترده‌ای رخ داده است. کشورهای گروه هفت قبلاً در تسلط بودند، اما اکنون اتحادیه اروپا و ژاپن قدرت خود را از دست داده‌اند. اما کشورهای عضور بریکس، تولیدکنندگان و صادرکنندگان برتر جهان هستند.»

این اقتصاددان با اشاره به انگیزه های سیاسی ترکیه خاطرنشان کرد: «بریکس یک انجمن اقتصادی است و باید با همین دید به آن نگاه کرد. ما به یک برنامه ملی، یک نقشه راه برای تعامل با بریکس، یک برنامه تولید در صنایع مختلف در چارچوب اقتصاد بریکس نیاز داریم و شخصاً چنین برنامه‌هایی را از سوی دولت ترکیه نمی‌بینم و فکر می‌کنم که درخواست ترکیه جدی نیست.»

پیشتر «هاکان فیدان»، وزیر امور خارجه ترکیه گفته بود که آنکارا مشارکت خود در بریکس را از منظر فرصت‌های همکاری اقتصادی ارزیابی می‌کند، اما گفت که «این انجمن در حال حاضر به دنبال هویت، گزینه‌هایی برای نهادینه‌سازی است، بنابراین دشوار است بگویید تعامل ترکیه با بریکس به چه نقطه، ای ممکن است برسد.»

با این وجود، فیدان خاطرنشان کرد که «اگر ادغام ترکیه با اتحادیه اروپا با عضویت کامل در اتحادیه به پایان می‌رسید، شاید ترکیه در بسیاری از مسائل به دنبال گزینه‌های دیگری نبود».

از طرفی، هفته گذشته، «رجب طیب اردوغان» رئیس جمهور ترکیه گفت: «ترکیه از تعمیق روابط با شرق، از جمله گروه کشورهای بریکس و سازمان همکاری شانگهای، حتی در صورت ادامه تعامل با غرب، دست نخواهد کشید.»

بریکس در سال ۲۰۰۶ توسط برزیل، روسیه، هند و چین تأسیس شد و آفریقای جنوبی در سال ۲۰۱۱ به آن ملحق شد. این گروه در سال جاری زمانی که مصر، اتیوپی، ایران و امارات متحده عربی به عضویت کامل درآمدند، گسترش یافت. به گفته اوشاکوف، بیش از ۳۰ کشور به طور رسمی برای پیوستن درخواست داده‌اند.