آیت‌الله بهجت سرّ توحید و ولایت را در نماز یافته بود

استاد حوزه علمیه قم با تاکید بر اینکه آیت الله بهجت سرّ توحید و ولایت را در نماز یافته بود و آن را رکن اساسی سلوک و جامع تمام حقایق معنوی می دانستند، گفت: انسان مؤمن با اشراف و عنایات اهل بیت(ع) در نماز به حقیقت اسم اعظم راه می یابد و معرفت عالم اسماء خصوصاً برترین اسم الهی مسمّی به اسم اعظم را از صاحبان عصمت و والیان معرفت و اهل بیت نبوت با قلب خویش دریافت خواهد کرد.

کد خبر: ۷۳۷۷۰۲

تاریخ: ۲۹ شهريور ۱۴۰۳ - ۰۰:۰۴

به گزارش خبرنگار کتاب ایران اکونومیست، آئین بزرگداشت مقام علمی و فرهنگی مرحوم آیت الله محمد تقی بهجت فومنی(ره)، از مراجعِ عظام تقلید و استاد اخلاق و عرفان اسلامی با حضور اساتید حوزه و دانشگاه، فرزند و خانواده آن مرحوم در تالار اجتماعات شهید مطهری (ره) انجمن مفاخر برگزار شد.

محمود شالویی رییس انجمن آثار و مفاخر فرهنگی در این آئین پس از قرائت پیام وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی گفت: عالمان و عارفان آمده اند که دستگیر ما باشند تا به واسطه آنان رحمت و عنایت خداوند شامل ما شود. اگرچه درهای رحمت به روی ما بسته نیست اما وجود این بزرگواران و راهنمایی آنها، راه را بر ما آسان می کند.

وی افزود: مجالس پاسداشت مفاخر، خاصه بزرگداشت آیت الله العظمی بهجت موجب می شود که زندگی، سلوک و اندیشه های ایشان به بهترین وجه ممکن به مردم و جامعه خاصه نسل های جوان و جدید معرفی شود تا از رهگذر این اقدام، بزرگان ما، به مثابه الگوهای برتر برای نسل جوان مطرح گردند.

مشاور وزیر فرهنگ گفت: توصیه های آیت الله بهجت همواره از طریق رسانه ها در معرض دید عموم بود. اما معمولا صدقه دادن، اخلاص داشتن، پاک زیستن و اقامه نماز اول وقت از جمله توصیه های عملی ایشان بود که خود نیز به بهترین شکل ممکن به آن ها عمل می کرد. فلسفه حضور اولیا هم همین است، هم عالم اند و هم عامل و آنچه به دیگران می گویند و بدان توصیه می کنند، پیش از آن، خود عامل به آن توصیه ها هستند.

رئیس انجمن آثار و مفاخر فرهنگی اظهار کرد: کتابی به همت دکتر حسین کلباسی اشتری درباب زندگی نامه و خدمات علمی و فرهنگی آیت اله العظمی بهجت تدوین شده که در این آیین رونمایی خواهد شد.

وی گفت: جلسانی از این دست، به مثابه فرصتی است تا همه علاقه مندان، امکان بهره مندی و آشنایی بیشتر با زندگی و سلوک بزرگان ایران و جهان تشیع خاصه آیت الله العظمی بهجت را پیدا کنند.

تأکید آیت الله بهجت بر عقلانیت و شریعت
در ادامه حسین کلباسی اشتری استاد فلسفه دانشگاه علامه طباطبایی به ایراد سخن پرداخت و گفت: یکی از خواص شاگردان آیت الله بهجت، استاد محمد کریم پارسا در کتاب «اقیانوس معرفت» مطالب لطیف و دقیقی به رشته تحریر درآورده اند که برای آشنایی بیشتر با شخصیت و اندیشه این فقیه عالی مقام، برای علاقه مندان بسیار مفید و قابل استفاده است.

وی تأکید کرد: از آیت الله العظمی بهجت غالبا وجه اخلاقی و سلوکی ارائه شده است که در جای خود بسیار مهم و قابل توجه است؛ اما نکته ای که در محافل علمی مطرح شده، این است که اهالی عرفان با عقل و عقلانیت و ظاهر دین و شریعت زاویه دارند. اما آیت الله بهجت، که ایشان را به عنوان عارف کامل و واصل می شناسیم، نه با عقل و عقلانیت و نه با ظاهر شریعت زاویه ای داشت. ایشان نزد استادان بزرگ و عالی مقامی تلمذ کرده و به جامعیت رسیده بود و در سلوک علمی و عملی بر عقلانیت و شریعت تأکید داشت.

در بخش دیگری از این نشست، آیت الله علی اکبر رشاد رییس پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی به ذکر خاطراتی از آیت الله بهجت پرداخت و نکاتی درباره فقه رایج و فقه معنوی برای حاضران بیان کرد.

تأکید آیت الله بهجت بر گریه در مصائب امام حسین(ع)
آیت الله محمد علی بهبهانی استاد حوزه علمیه قم به عنوان دیگر سخنران این مراسم گفت: آیت الله بهجت بر گریه در مصائب امام حسین(ع) تأکید فراوان داشتند و آن را یکی از نزدیک ترین راه های قرب الهی و موجب فتح باب می دانستند و می فرمودند: «هر عملی نشان قبولی میخواهد، جز گریه بر اباعبدالله الحسین که خود نشان قبولی است».

وی افزود: آن فقیه بزرگ، سرّ توحید و ولایت را در نماز یافته بود و آن را رکن اساسی سلوک و جامع تمام حقایق معنوی می دانستند. انسان مؤمن با اشراف و عنایات اهل بیت در نماز به حقیقت اسم اعظم راه می یابد و معرفت عالم اسماء خصوصاً برترین اسم الهی مسمّی به اسم اعظم را از صاحبان عصمت و والیان معرفت و اهل بیت نبوت با قلب خویش دریافت خواهد کرد.

سفارش بر معنویات و اخلاقیات
آیت الله سید مجتبی جزائری استاد حوزه علمیه قم نیز گفت: مرحوم استاد آیت الله بهجت معتقد بودند که تحصیل علم به تنهایی و بدون پرداختن به امور معنوی و تهذیب نفس موجب کمال والایی که لایق انسان است، نمی شود؛ بلکه ضرورت دارد که طلاب، همراه با درس و بحث و فراگیری دانش، به معنویات و اخلاقیات هم بپردازند.

وی اظهار کرد: اشتغال علمی آیت الله بهجت در قسمت «فقه» مستغنی از بیان است و تدریس رسمی و تألیفات فتوایی و استدلالی ایشان در «فقه» و «اصول» و بلکه مرجعیت شان برای تقلید، مشاهد همگان بوده و هست.

آیت الله جزائری افزود: مرحوم استاد از بین رشته های علوم حوزوی، این سه رشته (فقه، فلسفه، عرفان) را که منطبق بر هر سه بخش اساسی دین و سه منصب مهم امامت اند، برگزیدند و در هر سه رشته به مرتبه اجتهاد رسیدند؛ پس فقیه و حکیم و عارف بالله تعالی بودند. به همین دلیل، در زمینه مراجعات دینی پاسخگوی مراجعین در هر سه جهت نام برده بودند.

با همگان مهربان بود
در ادامه حجت الاسلام کاووس روحی عضو هیات علمی دانشگاه تربیت مدرس و شاگرد آیت الله بهجت نیز طی سخنان کوتاهی به ذکر خاطراتی از این فقیه گرانقدر پرداخت و گفت: آیت الله بهجت از بروز خود پرهیز می کرد و رفتار و منش ایشان در همه جنبه ها درس آموز بود. ایشان نسبت به همه مهربان بود و بر همه اشراف داشت و کسی نمی توانست بر ایشان مالکیت پیدا کند.

در ادامه این آیین محمد رضا نوربخش مدیر عامل خانه موسیقی ایران به اجرای آوازخوانیِ اشعار عرفانی پرداخت.

تقید به نماز شب و پرهیز ار اسراف
در بخش پایانی این نشست نیز حجت الاسلام علی بهجت فرزند آیت الله بهجت گفت: از ویژگی های مشهود در زندگی حضرت آیت الله بهجت، رعایت صرفه جویی بود. ایشان به شدت از اسراف پرهیز می کرد و در امور جزیی هم این اخلاق را رعایت می کرد. مثلاً درباره غذاها خیلی مراقب بودند که از بین نرود. اگر مقداری غذا می ماند و خراب می شد، خیلی ناراحت می شدند. شب ها سفارش می کردند که اگر چیزی مانده و کسی هست که احتیاج دارد به او بدهیم و نگذاریم غذا بماند. می فرمود برای بعد از این خدا کریم است.

وی افزود: اگر در خانه اتاق بزرگی داشتیم مقید نبودند که حتماً همه اتاق را فرش یا موکت بیندازند. یادم هست که در خانه ای مستأجر بودیم و بخشی از اتاق خالی بود؛ آن هم در آن زمانه که موزاییک و سرامیک برای کف خانه مرسوم نشده بود، بلکه کف اتاق گچ و خاک بود. این چیزها برای ایشان مهم نبود. اصلاً چیزهایی که برای مردم لازم یا ضروری حساب می شود، برای ایشان نه لازم بود و نه ضروری.

فرزند آیت الله بهجت تأکید کرد: نماز شب برای سالک بسیار مهم است. آقا می فرمودند: «نماز شب برای انسان مستعد، برای سالک، جهت وصول به مقصد، ممد است». بر این نظر بودند که اگر می خواهید یک کمک دهنده فوق العاده ای داشته باشید، آن نماز شب است. همچنین بر سکوت نیز بسیار تأکید داشتند. خود ایشان درباره سکوت به من می فرمود: «اگر توانستی لب بدوزی، درهای دیگر برایت باز می شود».

در پایان این نشست، پس از رونمایی از کتاب زندگی نامه و خدمات علمی آیت الله العظمی بهجت(ره)، با حضور رئیس انجمن آثار و مفاخر فرهنگی و استادان و سخنرانان حاضر در برنامه، لوح سپاس و تقدیر و نشان انجمن آثار و مفاخر فرهنگی به حجت الاسلام علی بهجت به عنوان نماینده خانواده این فقیه عالی مقام اهدا شد.