تهران به تضمین‌های امنیتی بیشتر از سوی بغداد نیاز دارد

یک کارشناس مسائل عراق با بیان این‌که موضوعات اقتصادی و امنیتی جایگاه مهمی در سفر رئیس‌جمهور به عراق دارد، گفت ایران به تضمین‌های امنیتی بیشتر از سوی بغداد نیاز دارد.

کد خبر: ۷۳۵۳۱۶

تاریخ: ۲۲ شهريور ۱۴۰۳ - ۰۸:۰۸

به گزارش ایران اکونومیست، «مسعود پزشکیان» رئیس‌جمهوری اسلامی ایران صبح چهارشنبه و در اولین سفر خارجی خود در مقام ریاست‌جمهوری، در سفری سه روزه عازم عراق شد و در فرودگاه بغداد مورد استقبال «محمد شیاع السودانی» نخست‌وزیر این کشور قرار گرفت.

پزشکیان در نشست خبری مشترک با السودانی با اشاره به استفاده از فرصت‌های همکاری بین ۲ کشور، گفت: در این زمینه نیازمند اجرای توافقات امنیتی بین ۲ کشور هستیم تا با تروریست‌ها و دشمنان مقابله کنیم، همان کسانی که ثبات و امنیت منطقه را به مخاطره انداختند.

پزشکیان با «عبداللطیف رشید» رئیس‌جمهور عراق نیز دیدار و ضمن تاکید بر ضرورت توجه بیشتر بر همکاری‌های دوجانبه و منطقه‌ای، خواستار تشکیل کمیسیون‌های تخصصی بین ۲ کشور برای گسترش هر چه بیشتر روابط سیاسی، اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی و همچنین حرکت به سمت برداشتن مرزهای کشورهای اسلامی همانند تجربه اتحادیه اروپا شد.

در جریان این سفر و با حضور رئیس‌جمهور ایران و نخست‌وزیر عراق، ۱۴ سند همکاری در حوزه‌های اقتصادی، فرهنگی، آموزشی، اجتماعی، هنری، رسانه‌ای، فنی-مهندسی، بازرگانی، حمل و نقل، سیاسی، ورزشی، کشاورزی و زیارتی میان دو کشور به امضا رسید.

استقبال السودانی از پزشکیان

اهمیت فوق‌العاده روابط تهران-بغداد

«سید رضا قزوینی غرابی» در گفت‌وگو با ایران اکونومیست، در پاسخ به این سوال که به نظر او چرا رئیس‌جمهور جدید ایران، عراق را به عنوان اولین مقصد سفر خارجی انتخاب کرده و این موضوع چه پیام‌هایی دارد؟ اظهار کرد: مناسبات عراق در طول ۲ دهه اخیر همواره مناسبات دوستانه، قوی و پراهمیت و البته حساسی بوده است. عامل همسایگی و مرزهای طولانی، تنیدگی امنیتی و تأثیرات متقابل آن، روابط اقتصادی قابل توجه و روابط سیاسی متمایز با بخشی از گروه‌های سیاسی و غیره نشان دهنده بخشی از این اهمیت است.

او ادامه داد: وجود بخشی از تروریست‌های مخالف و تجزیه‌طلب در این کشور، حضور نظامیان آمریکایی و خارجی، وجود گروه‌های مقاومت همسو، شرایط در اقلیم کردستان و اهمیتی فوق‌العاده‌ای که عراق به عنوان شریک بزرگ تجاری برای ایران دارد باعث می‌شود تا تعمیق روابط با بغداد برای تهران اهمیت فوق العاده‌ای داشته باشد.

قزوینی با بیان این که در دولت قبل، تقویت مناسبات تهران با منطقه و از جمله بغداد، نقطه برجسته‌ای در سیاست خارجی دولت بود، گفت: این سفر در حقیقت می‌تواند تأکید جمهوری اسلامی ایران بر استمرار همان سییاست دولت پیشین در ارتباط با گسترش روابط با همسایگان از جمله عراق باشد.

این کارشناس مسائل عراق در پاسخ به این سوال که به نظر او در حال حاضر مهم‌ترین محورهای رایزنی بین مقامات ایران و عراق چه موضوعاتی خواهد بود و چه مسائلی در حوزه‌های دوجانبه، منطقه‌ای و بین‌المللی مورد توجه سران ۲ کشور قرار خواهد گرفت، گفت: خرداد ماه سال جاری قرار بود رئیس‌جمهور فقید، برای امضای چند یادداشت‌تفاهم به بغداد سفر کند که به دلیل سانحه ناگوار بالگرد این سفر محقق نشد. طبعا انعقاد قراردادهای معطل مانده پیشین بخشی از جوانب این سفر خواهد بود. موضوعات اقتصادی و امنیتی به اعتقاد بنده نقش کلیدی در این سفر خواهند داشت.

ادای احترام مسعود پزشکیان به فرماندهان شهید مقاومت

توسعه مناسبات نیازمند اراده و تلاش دوجانبه

قزوینی با بیان این‌که در موضوع اقتصاد، مناسبات ایران با عراق دچار یک انسداد شده که عوامل مهمی در آن نقش دارند و تاکنون به‌رغم تلاش‌ها به طور جدی حل نشده‌اند، افزود: سطح مبادلات تجاری بین ۲ کشور  سال‌هاست میان ۱۰ تا ۱۲ میلیارد دلار در نوسان است و تاکنون به ظرفیت ۲۰ میلیارد دلاری که همیشه از آن سخن گفته می‌شود، نرسیده است. علاوه بر آن موضوع بدهی‌های عراق به ایران که ریشه در تحریم‌های آمریکا علیه تهران دارد، همچنان از مشکلات بین ۲ کشور است. مسئله مراوده با پول محلی به جای دلار و و ترانزیت کالا و امثال این‌ها از آن دست مسائلی است که به‌رغم گفت‌وگوها تاکنون به سرانجامی نرسیده است. طبعا به اعتقاد بنده درباره موضوع عقب‌نشینی یا اخراج نیروهای آمریکایی از عراق نیز به احتمال زیاد در این سفر بحث خواهد شد و البته مناسبات ایران و اقلیم به ویژه موضوعات امنیتی که بر آن سایه می‌افکند نیز از محورهای بحث خواهد بود.

این کارشناس مسائل عراق در پاسخ به این سوال که با توجه به اینکه ارتقا سیاست همسایگی در دولت چهاردهم نیز مورد توجه مقامات تهران قرار گرفته است، فکر می‌کند، برای گسترش روابط ایران و عراق چه اقداماتی از سوی دولت چهاردهم باید انجام شود و موانع گسترش این روابط چیست؟ اظهار کرد: توسعه این مناسبات ۲ طرفه همواره نیازمند اراده و تلاش دوجانبه است. طبعا در این میان و به دلیل اوضاع عراق و شرایط منطقه‌ای و وجود بازیگران منطقه‌ای و بین‌المللی، ارتقای این مناسبات موضوعی چندان ساده هم نیست.

قزوینی با اعتقاد بر اینکه حضور آمریکا و تأثیرات همه‌جانبه سیاسی، امنیتی و اقتصادی آن بر عراق از جمله موانع مؤثر در گسترش روابط است، اظهار کرد: فشارهای وارده بر کشورمان و از جمله مسائل اقتصادی نیز از جمله عوامل مؤثر و اثرگذار سلبی در این حوزه است. رقبای منطقه‌ای ایران از جمله ترکیه، امارات و قطر نیز بازیگرانی به شدت فعال در عراق هستند.

دیدار پزشکیان با رئیس‌جمهور عراق

تضمین‌های امنیتی

او در واکنش به این موضوع که یکی از مسائل مورد توجه بین مقامات ایران و عراق که بعضا باعث ایجاد اختلافاتی بین ۲ کشور شده، مسائل امنیتی است، به نظر شما توافق‌نامه امنیتی منعقد شده بین ایران و عراق تاکنون چه کاربردی داشته و به چه میزان توانسته دغدغه‌های امنیتی بین تهران و بغداد و اقلیم کردستان عراق را رفع کند؟ اظهار کرد: در چارچوب توافقنامه امنیتی ۲ کشور، یک سال از مهلت ایران به عراق برای اجرای آن می‌گذرد، در همان زمان برخی اتفاقات مانند تخلیه یکی از مقرهای گروه تروریستی حزب دموکرات اتفاق افتاد اما مسأله راستی‌آزمایی گفته‌ها و وعده‌های مقامات اقلیم از جمله مسائل مورد تأکید تهران بوده است.

این کارشناس مسائل عراق در همین ارتباط تصریح کرد: با گذشت یک سال از آن ضرب الأجل، در آستانه سفر آقای پزشکیان به عراق و اقلیم، مقرهای کومله تعطیل و به نقطه دیگری منتقل شدند. در عراق آن را به مثابه نشان دادن حسن نیت اقلیم به ایران در آستانه سفر رئیس‌جمهور نشان دادند، اما واقعیت این است که در انجام این کار تعلل صورت گرفته است.

قزوینی در این ارتباط  ادامه داد: عقب راندن همه این گروه‌ها و سلب توان آن‌ها در انجام عملیات نظامی و خرابکارانه علیه ایران نیاز به بررسی میدانی کارشناسان نظامی ایرانی دارد. هر چند که واقعیت این است که هم حملات شدید سال گذشته سپاه پاسداران به مقر تجزیه طلبان در اقلیم و هم توافق نامه باعث شده در یک سال گذشته حجم عملیات تروریستی این گروه‌ها در مناطق شمال غرب کشور به شدت کاهش یابد اما به هر جهت این کافی نیست و تهران نیاز به تضمین‌های امنیتی بیشتری دارد. کما اینکه موضوع حضور عناصر امنیتی اسرائیلی در شمال عراق هم از دغدغه‌های همیشگی تهران بوده و این موضوع یکی از چالش‌ها در مناسبات تهران و اربیل بوده است.