پوشش مومنانه را از انسان‌شناسی شروع کنیم

یک پژوهشگر علوم تربیتی معتقد است برای درمانگری مسئله پوشش مؤمنانه در جامعه باید از انسان‌شناسی شروع کرد و اولویت‌های بعدی را به خداشناسی و مانند آن داد.

کد خبر: ۷۳۱۲۹۵

تاریخ: ۳۰ مرداد ۱۴۰۳ - ۰۹:۰۶

فریضه امر به معروف و نهی از منکر از بستر درمانگری با حضور مردم فطرت‌بیدار در اربعین حسینی که جهانیان شاهد آن هستند و راهگشایی راهبردساز آن نیاز به یک گفتمان سازی دارد تا با دفع آفات و آسیب ها تمدن نوین را بشارت دهنده باشد؛ امروز دشمنان دموکراسی حقیقی از آینده این حرکت عظیم اجتماعی که افشاگر نظام سکولار و لیبرالی است، بسیاری را در درون و برون کشور به اضطراب و وحشت کشانده است. چرا که این دل‌پیمایی عظیم معرفتی و تمدنی، راهکاری برای دفع و رفع بن بست های اجتماعی در نظام اسلامی است که از بنیادین ترین آنها بحث تفکیک دین از سیاست و زندگی می باشد.

از طرف دیگر این روزها شنیده می‌شود که خدمات زیرساختی حاکمیت برای تسهیل تردد زائرین در شهرهای مرزی و مدیریت نیازهای این نوع سفر خارجی را با شبهه سازی مواجه ساخته اند که در پاسخ این نوع کج اندیشی ها لازم است سوال شود آیا نگرانی از خدمات دولت به سفر معنوی و ملی سبب نگرانی برخی شده یا اینکه با طلوع راهپیمایی اربعین حسینی و اوج گرفتن آن، دموکراسی کودک کش و فریبکار در حال غروب است.

اما بعد از پاسخ به این تنگ نظری نوبت به یک نیاز فوری و فوتی می رسد که سال ها بعد از واقعه اندلس و فاجعه مسجد گوهرشاد در انتظار است و باید بدون چون و چرا به آن پراخته شود و از ظرفیت بی نظیر اربعین برای آن بهره برداری لازم صورت گیرد که موضوع حجاب عفیفانه است. البته باید این سوال را در ایام محرم و صفر مطرح کرد که آیا زمان اقدامات مؤثر و هدفمند میدانی برای حل مسئله زیرساختی جامعه ایران اسلامی یعنی بحث پوشش خردورزانه هنوز فرا نرسیده یا اینکه وقت پاسخگویی به برخی از نظام مسائل انقلاب ها با افول و سقوط آنها همزمان می‌شود، همچنانکه در اندلس اسلامی این مهم با تلخی غیر قابل وصف تجربه شد و با استمرار روند امروز جامعه در بحث حجاب و عفاف احتمال تکرار را نباید توهم فرض کرد.

از همین رو به سهم خود، اهمیت آینده خوانی و آفات مغفول مانده این پوشش پاشنه ای را به‌صورت زیربنایی و هشدار گونه متذکر می شویم.

نگاه تخصصی علم کلام به حجاب

سوال بسیار مهمی مطرح است که سهم علم کلام و نیز مسیر این دانش کلام خداشناختی برای حمایت از پوشش مؤمنانه در جامعه امروز ما تا کجا بوده یا تا چه سطحی می تواند باشد؟ اگر دانشمندان علم کلام آغازی از انسان داشته باشند، به جای اینکه شناخت خدا و علم توحید را ابتدای شناخت‌شناسی خود قرار دهند، راهکاری پاسخگو و پایدار پدید می آید و علم کلام را قابلیت هنجارسازی جهت پوشش مؤمنانه و عمق بخشی آن در جامعه می کند که این نیاز مبرم را شهید مطهری با پرداختن به انسان و ایمان آغاز کرد و همچنین مقام معظم رهبری حفظه الله در کتاب طرح کلی اندیشه اسلامی در قرآن که بیش از نیم قرن از طرح آن می گذرد از توحید شروع نکرده و کتب درسی و متون آموزشی چون بر مدار انسان شناسی پایه ریزی نمی گردد، به همین سبب پاسخ معکوس از دانش آموزان و دانشجویان و همچنین طلاب و مردم را شاهد هستیم.

بدین منظور ضروری است که برای درمانگری مسئله پوشش مؤمنانه در جامعه ابتدا از انسان‌شناسی شروع کنیم و اولویت های بعدی را به خداشناسی و نبوت و امامت و نیز به راهنماشناسی اختصاص دهیم.

سهم علم فقه و دانش کلام در حجاب عفیفانه

جامعه بانوان نیازمند شدید گسترش نگاه‌های فقیهانه به مسائل اجتماعی از جمله پوشش مؤمنانه هستند که در موضوع حجاب و پوشش نیازمند ضرورت تبیین نگاه متکلمانه از حجاب است. زیرا فربه بودن نگاه فقیهانه صرف که تنها امر و نهی را در خود ذخیره کرده و هم چنین نحیف بودن علم کلام که خدا شناسی را در بر دارد، مخاطبین حجاب را با مقاومت در برابر امر و نهی واداشته است ولی با دگرگونی مسیر دانش کلام که تبیین کننده معرفت و اخلاق است، دیگر حجاب رویکرد ابزاری شدن جهت اعلام مخالفت و تخریب ارزش‌ها را به خود مشاهده نمی کند.

هشدار قرآن برای جلوگیری از تکرار سقوط اندلس

قرآن حکیم راهکار تبدیل مقاومت به موافقت در حجاب را چنین تبیین کرده است «قد خلت من قبلکم سنن، فسیروا فی الارض فانظروا کیف کان عاقبه المکذبین.(آل‌عمران؛۱۳۷)پیش از شما مللی بودند و رفتند. پس در اطراف زمین گردش کنید تا ببینید چگونه تکذیب‌کنندگانِ (وعده‌های خدا) هلاک شدند.» با توجه به هشدار جدی آیه شریفه از سقوط و انحطاط حکمرانی مسلمانان در اندلس و رخدادهای اینگونه ای در تاریخ مسئولین نظام اسلامی باید گیرنده های عبرت بین خود را بیش از پیش فعال کنند. چرا که حضرت علی (ع) می فرماید: «ما اکثر العبر و اقل الاعتبار» چه بسیارند عبرت‌ها و چه اندک است عبرت گرفتن ها.

رابطه علم کلام با سقوط اندلس

یکی از مهمترین علل سقوط و انحطاط حکمرانی مسلمانان در اندلس، عوامل نفوذی در حاکمان مسلمان آندلس بوده است. رهبر معظم انقلاب در توصیف این ماجرا فرمود «آن‌ها به فاسد کردن جوانان پرداختند و در این راستا انگیزه‌های مختلف مسیحی، مذهبی یا سیاسی داشتند. یکی از کارها این بود که تاکستان‌هایی را وقف کردند تا شراب آن‌ها را به‌طور مجّانی در اختیار جوانان قرار دهند.»

لاین پل خاورشناس انگلیسی درباره حضور مسلمانان در اندلس که زمینه ساز شکوفایی تمدنی درخشان در این سرزمین اروپایی شد، چنین گفته است: اسپانیا هشت قرن در دست مسلمانان بود و روشنایی تمدن آن، اروپا را روشن ساخت… علوم، ادب و صنعت تنها در همین سرزمین اروپایی رونق داشت.

دکتر لارتینز مونتابث خاورشناس اسپانیایی نیز در این باره چنین گفته است: اگر حاکمیت هشت قرنی اسلام بر اسپانیا نبود، هرگز این کشور وارد گردونه تاریخ تمدن نمی‌شد.

۱۰۵ موضوع پر تکرار مرتبط با حجاب

صد و پنج موضوع پر تکرار مرتبط با حجاب در جراید و فضای مجازی که نیاز است مراکز پژوهشی و تحقیقاتی به ویژه در آموزش و پرورش و همچنین دانشگاه و حوزه علمیه برای تمامی آنها مسیر عمیق و دقیق از نظر تا عمل را به سبک گفتمانی ترسیم کنند تا فعالیت های نیروی انتظامی و امنیتی کشور جهت بستر سازی مناسب برای اقدامات فرهنگی پیرامون پوشش مؤمنانه و خردورزانه و همچنین مشارکت سازی عملی و هدفمند و تغییر دهنده برای ۲۴ دستگاه که با برخی جبهه گیری های تفکیکی مقام نظر با عمل در رفتار مسئولان به تضاد و تناقض دچار کرده و عدم مسئولیت و بلاتکلیفی آنان را به همراه داشته است، درمانگری در انتظار تراز بانوی ایران اسلامی را داشته باشد و در نهایت باعث و عامل نشوند که افراد مغرض و تحت فرمان نظام سکولار، حجاب را از سیاست و زندگی تفکیک کرده و زمینه برخی بی تفاوتی ها و یا شبهات و نیز نفوذ بیگانگان را مانند گذشته در زندگی جوانان فراهم کنند، شامل این موارد است:

الف- موضوع حجاب

۱- حجاب و آزادی اجتماعی

۲- حجاب و قدرت سیاسی

۳- حجاب و منافع اقتصادی

۴- حجاب و آگاهی آمران به معروف

۵- حجاب و دو قطبی سازی جامعه

۶- شل حجابی و تزلزل در خانواده های انقلابی

۷- حجاب و عدم مشارکت مردمی در مسئولیت‌های اجتماعی

۸–حجاب و (آیه شریفه۴۴ سوره مبارکه النمل- قِیلَ لَهَا ادْخُلِی الصَّرْحَ ۖ فَلَمَّا رَأَتْهُ حَسِبَتْهُ لُجَّةً وَکَشَفَتْ عَنْ سَاقَیْهَا ۚ قَالَ إِنَّهُ صَرْحٌ مُمَرَّدٌ مِنْ قَوَارِیرَ ۗ قَالَتْ رَبِّ إِنِّی ظَلَمْتُ نَفْسِی وَأَسْلَمْتُ مَعَ سُلَیْمَانَ لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِینَ)

۹- ححاب و تغذیه عقل۱

۱۰- حجاب قبل از ورود به اسلام و بعد از ورود به اسلام

۱۱- حجاب الزامی یا اجباری

۱۲- حجاب از روی علم یا تقلید

۱۳- رابطه ترکیبی حجاب با عقل و عشق

۱۴- حجاب و انحصار طلبی

۱۵- حجاب و منافع انسانی و آخرتی

۱۶- حجاب انتخابی و قوانین انسان شناسی

۱۷- حجاب خردورزانه

۱۸- حجاب و تربیت نفس

۱۹- حجاب برای انسان یا انسان برای حجاب

۲۰- حجاب در تضاد با آزادی مطلق

۲۱- حجاب کنترل کننده امیال شهوانی

۲۲- حجاب در چرخه و فرآیند تولید نسل

۲۳- حجاب تمدن ساز

۲۴- حجاب تدریجی یا حجاب جهشی

۲۵- حجاب تربیتی یا حجاب تأدیبی

۲۶- حجاب با آرای مردم

۲۷- حجاب دوگانه و سه‌گانه

۲۸- حجاب معاون احکام دینی

۲۹ – حجاب مانع خشونت و شکست های اجتماعی

۳۰-حجاب حامی موفقیت های فرهنگی

۳۱- حجاب حداقلی و حداکثری

۳۲- حجاب در دولت محمدرضا پهلوی

۳۳- علت اصرار بر فرآیند حجاب

۳۴- استفاده های ابزاری از حجاب

۳۵- حجاب، مزاحم دین ستیزان

۳۶- حجاب مناطق محروم و مرفه

۳۷- حجاب و کودک نوازی

۳۸- حجاب و خاستگاه ذاتی آن

۳۹- حجاب نیاز قوانین اجتماعی

۴۰- حجاب و حریم های در خانواده

۴۱- آثار اختیاری بودن عفاف و حجاب

۴۲- علائم اجباری بودن عفاف و حجاب

۴۳- نشانه های سیاسی کردن عفاف و حجاب

۴۴- به روز نشدن عفاف و حجاب

۴۵- مقطعی بودن عفاف و حجاب

۴۶- ابزاری شدن عفاف و حجاب

۴۷- نفاق در عفاف و حجاب

۴۸- مقدمه بودن عفاف و حجاب

۴۹- مقدم بودن عفاف و حجاب

۵۰- نسبی بودن عفاف و حجاب

۵۱- زیبا شناختی عفاف و حجاب

۵۲- آثار تربیتی عفاف و حجاب

۵۳- تزاحم دنیا گرایی با اصل عفاف و حجاب

۵۴- رابطه فقر و غنای مادی با عفاف و حجاب

۵۵- حجاب ابزار فساد زدایی و هرزگی

۵۶- رابطه حجاب بدنی با سلامت روان

۵۷- رابطه روح و روان با حجاب

۵۸- حجاب و حمایت های همه جانبه

۵۹- حجاب و قانون های بازدارنده

۶۰- حجاب و پیوستگی بینشی؛ مهارتی؛ ضابطی

۶۱- حجاب و محدودیت شرعی و قانونی

۶۲- حجاب در روایات و آیات

۶۳- چگونگی ها در حجاب و عفاف

۶۴- تناسب آغاز و انجام در تبلیغ حجاب

۶۵- ارتباط ظاهری و باطنی در حجاب

۶۶- برخورد دوگانه حکومت ها با عفاف و حجاب

۶۷- تکرار واقعه اندلس در تاریخ و انقلاب اسلامی

۶۸- فرسایشی کردن اعتقاد به حجاب در جنگ نرم

۶۹- شعار حجاب مصونیت است نه محدودیت

۷۰- محدویت حجاب برای آزادی های بدون مرز

۷۱- حجاب و مقبولات اولیه انسان

۷۲- رابطه تضاد دیالکتیک با حجاب

۷۳- رابطه حجاب با تکثیر آنتی تز؛( ضد وجود) تکرار عدم الوجود یا عدم الموجود (نقصان در الخلقه؛ نقص در محصول؛ متوقف شدن موجود

۷۴- حجاب و نظریه قانون تضاد میان مرد و زن؛ ضدی که از ضدی پدید می آید یا اتحاد دو ضد برای وحدت یک پایداری

ب- موضوع برهنگی

۱- برهنگی جهت شبیه سازی انسان با حیوان

۲- برهنگی و ناموس سوزی

۳- برهنگی و صنعت برده سازی

۴- برهنگی و حقارت آفرینی

۵- برهنگی و خود بزرگ بینی

۶- برهنگی و پل گذاری کردن برای دشمنان

۷- سیر فرآیند برهنگی بشر برروی کره زمین و فرآیند حجاب دار شدن

۸- سیر فرآیند برهنگی بشر بر روی کره زمین و فرآیند حجاب دار شدن

۹- رابطه فقر فرهنگی با عفاف و حجاب

۱۰- سوء استفاده از سلاح عاطفه در برخودار با برهنگی زنان

۱۱- رابطه برهنگی با مواد روان گردان

۱۲- برهنگی و حذف قانون عاشقی

۱۳- برهنگی با سرچشمه‌های توتالیتاریسم ۱۴- برهنگی و آتاتورک مصطفی

۱۵- برهنگی و رضا شاه ۱۶- شرکت های تجاری استقبال کننده از برهنگی

۱۷- برهنگی و پوشش برای بیمار دلان

۱۸- برهنگی و خصوصی سازی

۱۹- برهنگی و بی غیرتی و ناموس زدایی

۲۰- برهنگی و خانواده سوزی

۲۱- انفجار حس انوثت در برهنگی

۲۲- برهنگی سطله پذیر و سلطه ساز

۲۳- برهنگی و جرم انگاری آن

۲۴- برهنگی و مرض انگاری آن

۲۵- برهنگی و حرام شرعی و قانونی

۲۶- برهنگی پیشران دستگاه‌های جاسوسی

۲۷- برهنگی و ناامنی سیاسی

پ- موضوع پوشش

۱- قیاس پوشش آیندی؛ با ربا فرآیندی

۲- دوگانگی حجاب و پوشش

۳- رابطه مواد غذایی درون بدن با نوع پوشش متناسب آن