بستر دریای عمان و اقیانوس هند برای اکتشاف معدنی مناسب است

مدیرکل دفتر بررسی‌های زمین‌شناسی دریایی سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات‌معدنی کشور، اعلام کرد: بستر عمیق دریای عمان و اقیانوس هند برای اکتشاف عناصر ارزشمند معدنی مناسب است.

کد خبر: ۷۲۹۹۲۹

تاریخ: ۲۷ مرداد ۱۴۰۳ - ۱۳:۵۲

به گزارش ایران اکونومیست از سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات‌معدنی کشور، «مسعود زمانی‌پدرام» ضمن اشاره به برگزاری دهمین نشست کمیته منابع غیر زنده دریایی به میزبانی سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات‌معدنی کشور، اظهار داشت: اهمیت شناسایی و اکتشاف عناصر مهم معدنی بستر عمیق دریای عمان- اقیانوس هند به عنوان یک چشم‌انداز روشن و تحقق‌پذیر با اکثریت آرا به تصویب رسید.

مدیرکل دفتر بررسی‌های زمین‌شناسی دریایی سازمان زمین‌شناسی افزود: در این راستا لزوم جلسات منظم و مستمر ارگان‌های مختلف مرتبط با علوم دریایی، به ویژه سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات‌معدنی کشور که اکتشافات معدنی مناطق خشکی و دریا را بر عهده دارد، امری ضروری و اجتناب ناپذیر است.

وی، تدوین برنامه استراتژیک و اولویت‌کاری، جذب نیروی انسانی، ایجاد کارگاه‌های آموزشی، تخصیص اعتبار و سرمایه‌گذاری، توجه به قوانین ارزیابی اثرات زیست‌محیطی تنظیم شده ملی کشورها و نیز بین‌المللی از مباحث بسیار مهم در این چشم‌انداز است.

زمانی‌پدرام با بیان اینکه از دیدگاه زمین‌شناسی دریایی، بستر عمیق دریای عمان و اقیانوس هند به منظور اکتشاف عناصر ارزشمند معدنی مناسب است، تصریح کرد: پیش از تصمیم‌گیری نهایی در اجرای عملیات اکتشافی لازم است مجموعه‌ای از داده‌های پایه‌ای شامل تکتونیک، ژئوفیزیک دریایی، رسوب‌شناسی، سنگ‌شناسی، ژئوشیمی رسوبی و تنوع زیستی و مسئله روش برداشت و جلوگیری از پسماند خروجی حاوی عناصر سمی بستر عمیق آب‌های بین‌المللی گردآوری و وجود شرایط تشکیل عناصر ارزشمند معدنی بستر عمیق دریا بررسی شود.

وی با اشاره به این‌که پیش‌تر سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات‌معدنی کشور بر اساس وظایف حاکمیتی خود فرآیند تهیه نقشه‌های مختلف زمین‌شناسی دریایی به مقیاس ۱:۵۰۰۰۰ را آغاز کرده است، تاکید کرد: این نقشه‌ها شامل رسوب‌شناسی و شناسایی منابع معدنی، ژئوشیمی رسوبی و آلاینده‌های زیست‌محیطی و ژئومورفولوژی است که تهیه آن از اوایل سال ۱۳۹۸ آغاز شده ولی به صورت منسجم و هدفمندتر (از خردادماه سال ۱۴۰۲) و در قالب طرح تحول زمین‌شناسی دریایی قرار است در طول سواحل و مناطق کم عمق دریایی عملیاتی و انجام شود.

به گفته این مقام مسوول، سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات‌معدنی کشور همچنین با تکیه بر کارشناسان و متخصصان بخش زمین‌‏شناسی دریایی، این توان و پتانسیل را دارد که در راستای سیاست‌های کلی توسعه دریا محور برنامه هفتم دولت و همکاری و مشارکت ارگان‌های مختلف دریایی (در قالب تفاهم‌نامه، توافق‌نامه، قرارداد) از نظر تعاملات علمی، پژوهشی، تحقیقاتی و استفاده از امکانات و توانمندی‌های اطلاعاتی، تجربه و تخصص هر یک از ارگان‌های دریایی، عملیات شناسایی و ثبت منابع معدنی بستر عمیق دریا را به منظور افزایش رشد اقتصادی و تحقق یافتن سعادت پایدار در آب‌های بین‌المللی آغاز کند.

مدیرکل دفتر بررسی‌های زمین‌شناسی دریایی سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات‌معدنی کشور تصریح کرد: به‌کارگیری شناورهای بزرگ تحقیقاتی، خریداری زیردریایی تحقیقاتی و تجهیزات جهت شناسایی و اکتشاف بستر عمیق دریا از نظر فنی و لجستیکی حائز اهمیت است.

بر اساس این گزارش، کشورهایی همچون چین، کانادا، کره‌جنوبی، انگلیس، بلژیک، برزیل، فرانسه، آلمان و سنگاپور اقدام به سرمایه‌گذاری در اکتشاف عناصر از بستر عمیق دریا کرده‌اند. این ذخایر در دشت‌های آبیسال؛ کوههای دریایی، دودکش‌های سیاه، سیستم‌های فعال هیدروترمالی، مراکز گسترش بستر اقیانوس و سیستم‌های گسلی بستر عمیق دریا و اقیانوس‌ها قرار دارد.

هدف اصلی فعالیت‌های اکتشافی آنها پی جویی رسوبات نودولی چندفلزی و رسوبات سولفیدی است. این ذخایر معدنی اکثرا در اعماق ۳۰۰۰ تا ۶۰۰۰ متری قرار دارند و از لحاظ کنوانسیون‌های حقوق دریایی در آب‌های بین‌المللی جای می‌گیرند.

نودول‌های چندفلزی: نودول‌های منگنز شامل عناصر بسیاری همانند منگنز، مس، تیتانیوم، نیکل، وانادیوم، کبالت، آرسنیک، توریوم، تالیوم، عناصر نادر خاکی‌و... هستند که در پی نرخ رسوبگذاری آرام در دشتهای آبیسال و فرآیندهای دیاژنزی تشکیل می‌شوند. در مقیاس صنعتی چهار نقطه از بستر اقیانوس‌های جهان مناسب هستنند که در جدول زیر ارائه می‌شود.

رسوبات سولفیدی: در بستر عمیق دریاها و اقیانوسها، پیرامون محیطهای فعال تکتونیکی و توده‌های نفوذی به همراه عملکرد سیستم‌های هیدروترمالی، رسوبات سولفیدی تشکیل شده که گاهی وجود دودکش‌های سیاه نیز در این مناطق مشاهده می‌شود.