تازه‌های موسیقی؛ از بداهه‌نوازی با کمانچه‌ شش‌سیم باقرخانی تا نوایی از «جُلفا»

آلبوم‌های موسیقی همچون «نوراهان» بداهه‌نوازی با کمانچه‌ شش‌سیم باقرخانی، «طلوع تا غروب»، «بی‌هنر» و «جلفا» به تازگی منتشر شده اند.

کد خبر: ۷۲۷۲۵۳

تاریخ: ۱۶ مرداد ۱۴۰۳ - ۱۰:۴۲

به گزارش خبرنگار موسیقی ایران اکونومیست، آلبوم‌های موسیقی متعددی در ماه‌های اخیر منتشر شدند که بیشتر این آثار به صورت بی‌کلام و در سبک موسیقی سنتی هستند که در این گزارش معرفی می‌شوند.

«نوراهان»

آلبوم «نوراهان» بداهه‌نوازی با کمانچه‌ شش‌سیم باقرخانی با نوازندگی کمانچه آریا طبیب‌زاده شامل ۲۷ قطعه در سبک موسیقی سنتی است که «درآمد (دستگاه سه‌گاه)»، «پیش درآمد (دستگاه سه‌گاه)»،«زابل، مویه، اشاره به قرچه و رضوی، چهارمضراب و فرود (دستگاه سه‌گاه)»، «ادامه‌ قرچه، ابوعطا و فرود به سه‌گاه (دستگاه سه‌گاه)»، «مخالف و ضربی مخالف «حیلت رها کن عاشقا» (دستگاه سه‌گاه)»، «ادامه‌ مخالف با حاجی‌حسنی (دستگاه سه‌گاه)»، «چهارمضراب مخالف (دستگاه سه‌گاه)»،«مغلوب و فرود (دستگاه سه‌گاه)»،«درآمد (آواز افشاری)»،«جامه‌دران، ضربی و چهارمضراب (آواز افشاری)»، «بسط افشاری و بیات راجع (آواز افشاری)»، «ضربی بیات راجع (آواز افشاری)» از جمله این قطعه‌هاست.

همچنین «حصار(آواز افشاری)»، «ضربی حصار (آواز افشاری)»، «عراق، ضربی و نهیب (آواز افشاری)»، «حزین و فرود (آواز افشاری)»، «ادامه در عراق و اشاره به بیات ترک (آواز افشاری)»، «صفیر راک، ضربی و فرود (آواز افشاری)»، «شور (آواز افشاری)»، «ضربی شور (آواز افشاری)»، «درآمد (دستگاه شور)»، ‌«ضربی شور (دستگاه شور)»، «رهاب، سلمک ــ شهناز، قرچه و فرود (دستگاه شور)»، «پنج‌ضربی شهناز، قرچه، رضوی، حسینی و فرود به شور (دستگاه شور)»، «حسینی با چهارمضراب، ادامه در دشتی (دستگاه شور)»، «بیات کرد، دشتستانی (کاشانی) و فرود به شور (دستگاه شور)»، «رنگ نستاری (دستگاه شور)» از دیگر قطعه‌های آلبوم «نوراهان» هستند.

درباره‌ این اثر، به قلم طبیب‌زاده آمده است: «نوراهان نخستین آلبوم تکنوازی کمانچه‌ شش‌سیم (باقرخانی) است. اولین آثار ضبط شده‌ این نوع کمانچه نواخته‌های باقرخان رامشگر در اواخر دوره‌ قاجار بوده ‌است؛ عمدتاً در همراهی با خوانندگانی چون اقبال آذر، سیداحمدخان، آقاغفار، علی خان نایب السلطنه، رضاقلی خان نوروزی و نوازندگانی همچون میرزا حسینقلی. مشهور است که باقرخان کمانچه‌ شش سیم را از استادش موسی خان کاشی گرفته بوده و ظاهراً موسی‌خان هم آن را از استاد خود گرفته بوده است. پس از باقرخان رامشگر، این ساز هرگز در موسیقی سنتی (کلاسیک) ایرانی به کار گرفته نشد، مگر در بعضی اجراهای پژوهشی برای بازسازی شیوه‌ باقرخان. در آلبوم حاضر، کوشیده شده است تا توانمندی و امکانات این ساز در بیان لحن امروزی موسیقی سنتی ایرانی نشان داده ‌شود. از این ‌رو، بنده، ضمن تأثیرپذیری از باقرخان، سعی کرده‌ام تا شیوه‌ای متفاوت و متناسب با وضعیت امروز موسیقی سنتی ایرانی در طرز نوازندگی و شیوه‌ کوک این ساز به کار گیرم.»

«خرامان»

آلبوم موسیقی «خرامان» با نغمه‌پردازی و نوازندگی تار فاطمه فریدی‌زاده و نوازندگی تمبک آزاده کاویانی شامل ۱۱ قطعه؛ «خرامان»، «گذار اول»، «تمنا»، «گذار دوم»، «نیاز»، «گذار سوم»، «دریغ»، «گذار چهارم»، «نیایش»، «گذار پنجم» و «اشتیاق» در سبک موسیقی سنتی است.

درباره‌ این اثر، به قلم فریدی‌زاده آمده است: «قطعات این آلبوم در مایه یا مدهای چهارگاه، بیداد، همایون و نوا شکل گرفته‌اند. مدگردی‌ها و ارتباط این قطعات، توسط بخش‌های تکنوازی با متر آزاد صورت گرفته‌ است که تحت عنوان «گذار» نامیده شده‌اند.»

«طلوع تا غروب»

آلبوم بی‌کلام «طلوع تا غروب» با آهنگسازی و نوازندگی تار سینا گلکار و نوازندگی سازهای کوبه‌ای (تمبک، دوم دوم، جیمبی، دف و کاخن) ماهور زمانه‌پور شامل هشت قطعه؛ «طلوع»، «درآمد و چکاوک»، «بیداد»، «پرواز»، «عشاق»، «آسمان»، «شوشتری» و «غروب» در سبک موسیقی سنتی در دستگاه همایون است.

حسن خدایی‌نیا صدابردار، میکس و مسترینگ، مهسا هاشمی ناظر ضبط، رضا یزدانی طراح کاور، ساینا اسفندیاری‌نیا و امید تیماج‌چی عکاس از دیگر عوامل اجرایی این اثر هستند که سال ۱۴۰۲ ضبط و امسال منتشر شده است.

سینا گلکار سال ۱۳۶۷ در شهرستان سقز استان کردستان در خانواده‌ اهل موسیقی متولد شد، وی از همان ابتدای کودکی با نشان دادن علاقه به موسیقی کلاسیک ایرانی با نواختن سازهای تمبک و دف فعالیت موسیقایی خود را آغاز کرد. گلکار سال ۱۳۷۷ نوازندگی ساز سه‌تار را به صورت تخصصی آغاز کرد و سپس سال ۱۳۸۴ با انتخاب ساز تار به فعالیت خود در عرصه موسیقی ادامه داد.

او سال ۱۳۸۸ با ساز سه‌تار در رشته موسیقی ایرانی در مقطع کارشناسی به دانشگاه هنر تهران راه پیدا کرد و تحصیلات تکمیلی خود را در مقطع کارشناسی ارشد با ساز تار در همان دانشگاه به پایان رساند.

«غزالانه»

آلبوم بی‌کلام «غزالانه» شامل اجرای آثاری از استادان موسیقی ایران؛ ابوالحسن صبا، روح‌الله خالقی، مرتضی محجوبی، پرویز مشکاتیان و جلال ذوالفنون با نوازندگی پیانوی غزال ناظرفصیحی و نوازندگی تنبک گهرناز مسائلی شامل ۶ عدد قطعه؛ «دشتی»، «شور»، «بیات ترک»، «ماهور»، «نوا» و «همایون» در سبک موسیقی سنتی است.

رامین مظاهری صدابردار، میکس و مسترینگ و مهدی اعلمی طراح گرافیک از دیگر عوامل این اثر هستند.

غزال ناظرفصیحی آهنگساز و نوازنده پیانو متولد سال ۱۳۵۳ است، وی موسیقی را نزد استادانی همچون فخری ملک‌پور آموخت. وی در رشته‌های حقوق، موسیقی و پژوهش هنر تحصیل کرده است و پیانو را به شیوه ایرانی می‌نوازد. ناظرفصیحی تاکنون به عنوان تک‌نواز و هم‌نواز در آثار فراوانی همچون «تومرو»، «صدای سبز باران»، «راه بی‌نشان» و «غزالان رمیده» حضور داشته است.

«کرنش به حافظ ۲»

آلبوم «کرنش به حافظ ۲» با اشعاری از حافظ شیرازی، آهنگسازی و خوانندگی علی رستمیان شامل ۶ قطعه؛ «تصنیف کوچه رندان»، «تصنیف یار و دیار»، «تصنیف دلا بسوز»، «آواز همایون»، «تصنیف زلف بر باد مده»، «تصنیف یارب سببی ساز» در سبک موسیقی سنتی است.

محمدرضا رستمیان (سنتور)، ساسان بازگیر (تار و عود)، آوا رستمیان (کمانچه)، حسین شرفی (تمبک) و حسن جعفر تبار کامی (نی) نوازندگان این آلبوم هستند و تنظیم «کرنش به حافظ ۲» برعهده ساسان بازگیر و محمدرضا رستمیان بوده است.

آلبوم «کرنش به حافظ یک» با آهنگسازی و خوانندگی علی رستمیان سال ۱۴۰۰ منتشر شد.

«ردیف میرزا عبدالله»

آلبوم موسیقی «ردیف میرزا عبدالله» براساس روایت نورعلی برومند و ترجمه سنتور مجید کیانی با اجرای سنتور اکبر شاهدنواز در پنج مجموعه با میکس و مسترینگ محمدباقر زینالی در سبک موسیقی سنتی منتشر شده است.

اولین سری این مجموعه در دستگاه شور شامل ۴۸ قطعه، دومین سری آن در آواز بیات کرد، آواز ابوعطا، آواز دشتی، آواز افشاری، و آواز بیات ترک شامل ۴۶ قطعه است.

سومین سری آلبوم موسیقی «ردیف میرزا عبدالله» در دستگاه‌های سه‌گاه و چهارگاه شامل ۴۹ قطعه و سری چهارم با ۷۳ قطعه در دستگاه‌های ماهور، همایون و آواز بیات اصفهان است و سرم پنجم این آلبوم شامل ۵۳ قطعه در دستگاه‌های نوا و راست پنجگاه است.

«مطرب عشق»

آلبوم «مطرب عشق» با اشعاری از حافظ شیرازی، آهنگسازی و تهیه‌کنندگی نادر طاهری و خوانندگی محمد حشمتی شامل هشت قطعه؛ «عشوه وصال»، «خیال آب»، «دیشب به سیل اشک»، «گفتم غم تو دارم»، «مخزن اسرار»، «چشم یاری»، «سیه چشمان» و «مطرب عشق» در سبک موسیقی سنتی است.

«بی‌ هنر»

آلبوم موسیقی «بی‌ هنر» متشکل از ۱۰ آهنگ بی‌کلام غیراقتباسی به آهنگسازی و نوازندگی تار و سه‌تار جهانبخش احمدپور است و تار به عنوان نقش اول، خط ملودی را بیان می‌کند و ملودی بر فواصل و حالات موسیقی ایرانی استوار است. سبک آلبوم تلفیقی (Fusion) است و از موسیقی الکترونیک و الکتروآکوستیک بهره گرفته شده است.

«هنجار مخالف»، «تار و دود»، «چراغونی»، «آشوب»، «خالِ لب»، «چشم به راه»، «پرستو»، «بی مرز»، «دینا» و «تنهایی (بی‌هنر)» است. حمید محبی، جهانبخش احمدپور تنظیم‌کنندگان و حمید محبی میکس و مسترینگ و امین عابدی گرافیست از دیگر عوامل این اثر هستند.

احمدپور درباره آلبوم «بی‌ هنر» نوشته است: «کیفیت هنر از اکثریت هنرمندان مستقل نیست، از این رو ترجیح دادم که این آلبوم، «بی هنر» اطلاق گردد که با متر و معیار چیره بر هم نسلانم و نسل‌های ماقبل مقایسه نگردد چرا که هنر در ذات چارچوب ندارد.»

جهانبخش احمدپور متولد سال ۱۳۷۲ و فارغ‌التحصیل مهندسی اپتیک و لیزر است، وی یادگیری موسیقی را از سال ۱۳۸۴ در شهرستان بروجرد آغاز کرد و سپس از سال ۱۳۹۱ تا سال ۱۴۰۰ نزد اساتیدی همچون علی قمصری، میلاد درخشانی و ارژنگ سیفی‌زاده ردیف دستگاهی و شیوه نوازندگی تار آموخت.

احمدپور سال ۱۴۰۰ در بخش غیررقابتی جشنواره موسیقی فجر به همراه اوستابند به اجرا پرداخت که محوریت آثار معرفی ردیف دستگاهی و موسیقی فولکلور ایرانی با ساز تار در تلفیق با موسیقی جز استاندارد بوده است. «نیش» نخستین آلبوم موسیقی احمدپور است.

«جُلفا»

آلبوم «جُلفا» با آهنگسازی و تنظیم‌ نادر خالدی و خوانندگی رضا طباطبایی شامل ۱۰ قطعه؛ «افسانه»، «جُلفا»، «اصفهان بولریاس»، «آفرینش»، «نوستالژی»، «رستاخیز»، «زمانه»، «آیینه خیال»، «نوروز»، «زاینده رود» است.

نوازندگان؛ نادر خالدی (گیتارفلامنکو، پیانو، تنبک، کاخن و بندیر)، پیمان روحنده (ستار)، بهروز معین (کمانچه)، اشکان رهبر(تار)، مهرداد عالمی (ویولنسل)، پاشا هنجنی (نی) و اردشیر پورکرامتی (ساکسیفون)، امید محرم زاده (طراحی صدای الکتریک)، سام وفایی مسترینگ از دیگر هنرمندان این اثر هستند.

نادر خالدی متولد سال ۱۳۶۲ در اصفهان، موسیقیدان، آهنگساز و نوازنده‌ای است که سبک نوینی در آهنگسازی را پیش گرفته است. آثار او برخاسته از خیالی است که در سیر میان فرهنگ‌ ایرانی، اسپانیایی، آمریکایی و اروپای مدرن به تکامل رسیده و آلبوم «جُلفا» که نخستین آلبوم رسمی منتشر شده از اوست نمودار این سخن است. خالدی در این آلبوم با ظرافتی میان موسیقی جاز و فلامنکو و موسیقی اصیل ایرانی به هنرنمایی پرداخته است. او علاوه بر آهنگسازی و تنظیم، نوازندگی گیتار، تمبک، پیانو و کاخن را در این آلبوم عهده‌دار بوده است.