نزدیکی روابط ترکیه و سوریه؛ کردها را به سمت دمشق بازمی‌گرداند؟

اظهارات اخیر رئیس جمهور ترکیه درباره روابط با دمشق، کردهای سوریه را از نزدیکی احتمالی روابط آنها و پیامدهای آن نگران کرده است و این امر باعث می‌شود که آنها نیز به سوی توافقی با دمشق کشیده شوند.

کد خبر: ۷۱۸۰۰۳

تاریخ: ۱۹ تير ۱۴۰۳ - ۰۷:۱۰

به گزارش ایران اکونومیست، در بیانیه‌ای که دو روز پیش منتشر شد، احزاب و طرف‌های سیاسی کُرد سوریه نسبت به نزدیکی احتمالی روابط ترکیه با دولت سوریه هشدار دادند؛ زیرا به عقیده این طرف‌ها، که درصدد ایجاد یک منطقه کردنشین در شمال شرق سوریه هستند، روابط آنکارا «به اشغالگری ترکیه در شمال سوریه مشروعیت می‌بخشد، بحران سوریه را بیش از پیش عمیق می‌کند و مردم سوریه قربانی این سیاست آشتی خواهند شد.»

طبق گزارش روزنامه «العربی الجدید»، این احزاب خواستار اجرای قطعنامه شماره ۲۲۵۴ شورای امنیت درباره پرونده سوریه شدند و از «همه احزاب سیاسی دموکراتیک» در سوریه خواستند تا «کنفرانس ملی» را با حضورطرف‌ها و احزاب شمال و شرق سوریه برگزار کنند تا سنگ بنای اساسی برای حل بحران از طریق گفت‌وگو باشد و یک نیروی فشار بر دمشق برای ادامه مسیر گفت‌وگوی داخلی در این کشور ایجاد کنند.

قطعنامه ۲۲۵۴ یکی از قطعنامه‌های شورای امنیت است که در ۱۸ دسامبر ۲۰۱۵، برای پایان دادن به جنگ سوریه صادر شد و به عنوان نقشه راه پایان بحران این کشور در نظر گرفته شد.

این بیانیه در واکنش به گام‌هایی صادر شده است که در روزهای اخیر در جهت نزدیک شدن ترکیه به دولت سوریه و عادی سازی روابط میان آنها و ازسرگیری این روابط پس از قطع آن در سال ۲۰۱۲ برداشته شد.

«رجب طیب اردوغان» رئیس جمهور ترکیه یکشنبه و در جریان بازگشت از آلمان در این باره گفت: ما دعوت از بشار اسد را انجام خواهیم داد. با این دعوت می‌خواهیم روابط ترکیه و سوریه را به همان نقطه قبلی برسانیم.

وی افزود: دعوت ما در هر زمانی ممکن است انجام شود. ولادیمیر پوتین، رئیس جمهور روسیه پیشنهادی برای نشست با بشار اسد، رئیس جمهور سوریه در ترکیه دارد. نخست وزیر عراق نیز ابتکارعملی دارد.

اردوغان ادامه داد: ما با میانجیگران صحبت می‌کنیم، چرا این کار را با همسایه خود انجام ندهیم؟ اکنون به جایی رسیده‌ایم که به محض اینکه بشار اسد گامی در جهت بهبود روابط با ترکیه بردارد، این رویکرد را نسبت به او نشان داده و از اسد دعوت خواهیم کرد.

چرا آنکارا پافشاری می‌کند؟

موضع احزاب نزدیک به اداره خودگردان، بازوی اداری نیروهای موسوم به «سوریه دموکراتیک» (قسد) نشان دهنده نگرانی کردها از تاثیر منفی تغییر سیاست ترکیه در قبال دولت سوریه بر آنها است، به خصوص که آنکارا این نیروها را منبع نگرانی برای امنیت ملی خود می‌داند.

خشم ترکیه به دلیل تصمیم اداره خودگردان کردهای سوریه برای برگزاری انتخابات محلی در مناطق تحت کنترل خود افزایش یافت و شاید همین مسئله آنکارا را بر آن داشت تا گام‌های نزدیک شدن به دولت سوریه را تسریع بخشد و با عادی سازی روابط با دمشق از تلاش‌های اداره خودگردان کردها برای خلق «یک واقعیت سیاسی دشوار» جلوگیری کند.

آنکارا با نیروهای قسد خصومت دارد و آن را نسخه سوری حزب کارگران کردستان (پ‌ک‌ک) می‌داند که در فهرست سازمان‌های تروریستی آن قرار دارد و به همین دلیل طی سال‌های گذشته چندین عملیات نظامی هوایی و زمینی علیه این گروه در غرب و شرق رود فرات انجام داده است. بنابراین واضح است که ترکیه به دنبال توافق با دولت سوریه برای مبارزه با این شبه نظامیان است که مورد حمایت آمریکا هستند.

احزاب و طرف‌های سیاسی کرد در سوریه نگران هستند که در صورت توافق دمشق و آنکارا دستاوردهای آنها از بین برود و تلاش‌های ترکیه و دولت سوریه برای از بین بردن حضور نظامی کردها در سوریه متحد شود و به همین دلیل به تداوم همکاری با آمریکا چشم دوخته‌اند، چراکه این کشور شاید بتواند مانع از تاثیر این توافق احتمالی بر آنها شود.

بازگشت به سوی دمشق

همچنین بعید نیست که نزدیکی احتمالی آنکارا و دمشق بار دیگر کردها و اداره خودگردان آنها را به فرار رو به جلو ترغیب کند تا بار دیگر برای ازسرگیری گفت‌وگو با دولت سوریه تلاش کنند؛ گفت‌وگویی که چند سال قبل به دلیل شروط متقابل ناکام ماند و متوقف شد.

«محمد سالم» مدیر مطالعات در مرکز «ابعاد» در این باره به العربی الجدید گفت: قسد همیشه به گزینه گفت‌وگو با دمشق متوسل شده است و همواره راه این گفت‌وگو را باز نگه می‌دارد، اما به خواست آمریکایی‌ها حاضر به پذیرش شروط دولت سوریه نیست.

وی ادامه داد: اما اگر دونالد ترامپ به ریاست جمهوری آمریکا بازگردد، این موضوع ممکن است تغییر کند و این احتمال وجود دارد که تصمیم بگیرد نیروهای کشور خود را از شمال شرقی سوریه خارج کند و در چنین صورتی نیروهای قسد ناگزیر خواهند شد سقف خواسته‌های خود را از دولت سوریه به حداقل برسانند.

محمد سالم همچنین تصریح کرد: همکاری میان قسد و دولت سوریه در حال حاضر در منطقه «تل الرفعت» در حومه شمالی حلب و در «عین العرب» واقع در شمال شرقی حلب و با حمایت مالی روسیه وجود دارد و گزینه‌های شبه‌نظامیان کرد محدود به هماهنگی با دمشق با میانجیگری روسیه است.