داوود حسین‌پور: آرای خاکستری در دور دوم انتخابات تعیین کننده است

عضو هیئت علمی دانشگاه علامه طباطبایی گفت: در هر بحث تبلیغاتی و مبارزات انتخاباتی، استفاده از کلام و قدرت معنایی واژه‌ها حائز اهمیت است. اما در مواردی معنای واقعی بروز داده نمی‌شود و توهین و بازی با احساسات مردم را به دنبال دارد.

کد خبر: ۷۱۴۵۰۰

تاریخ: ۱۱ تير ۱۴۰۳ - ۱۵:۰۹

داوود حسین پور، عضو هیئت‌علمی دانشگاه علامه طباطبایی با حضور در استودیوی مثبت و منفی پلاس ایران اکونومیست به پرسش‌های این رسانه درباره چهاردهمین دوره انتخابات ریاست‌جمهوری پاسخ داد. پرسش‌هایی که از ارزیابی‌ها از دور اول انتخابات آغاز شد، به ارزیابی و پیش بینی مشارکت در دور دوم انتخابات رسید، تحلیل برخی از اظهارنظرات و توهین‌ها در ستادهای انتخاباتی را به همراه  داشت و در نهایت به عملکرد رسانه‌ها در ایام انتخابات رسید.

نمی‌توان گفت مشارکت یا عدم مشارکت به معنی تایید یا عدم تایید نظام باشد

مردم در جایی که آرمان‌های نظام مطرح است، پای صندوق ها می‌آیند

قهر با صندوق‌ها در عالم سیاست معنایی ندارد

احزاب ایران طرفداران قوی ندارد و مردم بر اساس شخصیت‌ها و عملکردهای‌شان رای می‌دهند

نباید شرایط کشور را بحرانی نشان دهیم

در مناظرات پیش رو نامزدها باید با قدرت فکری و اقناع بالا حاضر شوند

باید از ظرفیت‌های کشور برای حل مشکلات استفاده کنیم

ممکن است ۱۲ درصد از آرای خاکستری در دور دوم انتخابات شرکت داشته باشد

پیش از این نیز پرویز امینی جامعه‌شناس، محمدصادق کوشکی استاد دانشگاه، پرویز سروری عضو جمعیت رهپویان انقلاب اسلامی، سعید آجرلو استاد دانشگاه و علی محمد نمازی عضو کارگزاران سازندگی، بیژن عبدالکریمی نویسنده و استاد دانشگاه ، محمد علی ابطحی و محمد عطریانفر فعالان سیاسی اصلاح‌طلب، ابراهیم فیاض استاد دانشگاه ، مجید حسینی استاد دانشگاه ، محمدتقی آزاد ارمکی استاد جامعه‌شناسی دانشگاه تهران ، محمدرضا تاجیک استاد جامعه شناسی، محمد قادری کارشناس مسائل بین‌الملل با حضورهایی جداگانه در استودیو مثبت و منفی پلاس ایران اکونومیست با محوریت انتخابات ۱۴۰۳ با خبرنگار ایران اکونومیست گفت‌وگو کردند.

متن کامل گفت‌وگوی ایران اکونومیست با داود حسین‌پور را در ادامه می‌خوانید:

خطای نظرسنجی همیشه وجود داشته است و همیشه هرکسی که در نظرسنجی حضور پیدا می‌کنند ، مطابق گفته خود عمل نمی‌کند البته تنوع و تکثر کاندیداها نیز بر میزان مشارکت همیشه اثر داشته است

با توجه به دور مرحله ای شدن انتخابات، ارزیابی شما از میزان مشارکت،تحلیل ها، نظرسنجی ها و نظرسازی ها تا قبل ۸ تیر ماه چیست؟

مشارکت در انتخابات اکثر نقاط دنیا بعد از دوره‌ای روند طبیعی خود را طی می‌کند. یعنی این‌که بگوییم مشارکت یا عدم مشارکت به معنی تایید یا عدم تایید نظام باشد، این‌گونه نیست. اما دشمنان نظام مشارکت را بسیار مهم جلوه می‌دهند و اینگونه القا می‌کنند که کسانی که پای صندوق ها نمی‌آیند ، اصل نظام را قبول ندارند. قطعا مشارکت بالا مشروعیت و مقبولیت را هم نشان می‌دهد. از سویی هر حکومت و حزبی ابزارهای تبلیغاتی خود را دارد و نباید از ابزارهای تبلیغاتی غربی استفاده کنیم. خیلی از نظرسنجی ها محدودیت ذاتی دارند و در عمل نتیجه دیگری می‌دهند. خطای نظرسنجی همیشه وجود داشته است و همیشه هرکسی که در نظرسنجی حضور پیدا می‌کنند ، مطابق گفته خود عمل نمی‌کند البته تنوع و تکثر کاندیداها نیز بر میزان مشارکت همیشه اثر داشته است؛ بنابراین موضوع تحلیل همیشه پیچیدگی های خود را داشته است. تفسیر رای در جوامع مختلف مطابق با فرهنگ و ارزش‌های آن سنجیده می‌شود.

ارزیابی شما از مرحله دوم انتخابات چه خواهد بود؟

در مرحله دوم انتخابات همیشه ریزش رای داریم. اما در این دور آرای خاکستری حائز اهمیت خواهد بود. بنابراین اگر آمار دقیق باشد حدود ۲۴ درصد جامعه مرددین در رای دهی هستند. رسانه‌های ارتباطات جمعی باید آرای این قشر را جذب کنند. پیش‌بینی می‌کنم در نهایت مردم در جایی که آرمان‌های نظام مطرح است، پای صندوق ها می‌آیند.

در انتخابات اخیر مجلس آقای خاتمی با صندوق ها قهر کرد اما در این انتخابات جریان اصلاحات همه جوره تلاش کرد تا پر شور حاضر شود. در نهایت اما موفق نشدند آرای خاکستری را جذب کنند، تحلیل شما چیست؟

قهر با صندوق‌ها در عالم سیاست معنایی ندارد. از سویی نباید جامعه را سطحی بپنداریم که عده‌ای با حزبی آشتی هستند اما با نظام قهر هستند. این‌گونه نیست که بگوییم آمدن یا نیامدن ما تاثیری در مشارکت دارد. هرجایی که قدرت رسانه‌ای وجود داشته است مشارکت افزایش داشته است. رقابت بین احزاب نیز حائز اهمیت است. بحث مشارکت به رضایت مردم بستگی دارد. اگر در عمل بتوانیم رضایت مردم را کسب کنیم برنده خواهیم بود؛ بنابراین عملکرد مسئولین حائز اهمیت خواهد بود. شهید رئیسی بر قلب مردم به خصوص مردم روستاها حکومت می‌کرد و حتی با مخالفین خود نیز رفتار بسیار خوبی داشت. از سوی دیگر احزاب ایران طرفداران قوی در جامعه ندارد و مردم بر اساس شخصیت‌ها و عملکردهای‌شان رای می‌دهند.

عملکرد رسانه ها در میزان مشارکت در انتخابات را چگونه دیدید ؟

رسانه درحال حاضر منجر به تصمیم‌گیری‌های مهم و حیاتی در جامعه می‌شود؛  بنابراین رسانه فقط ابزار انتقال پیام نیست. بلکه امروزه قدرت تصمیم‌گیری و تصمیم‌سازی دارد. باید به رسانه‌ها میدان داد تا خروجی آن شواهدی برای تصمیم‌سازی ‌ها ارائه کند. درحال حاضر رسانه‌ها از تصویرسازی به برندسازی رفته‌اند.  قدرت رسانه‌ برای همه حکومت‌ها ثابت شده است.

عضویت در سازمان های بین المللی که در این دولت به دست آمده است و ارتباط با کشورهای مانند عربستان نشان می‌دهد در کجا قرار داریم؛  بنابراین نباید شرایط کشور را بحرانی نشان دهیم

اخیرا شاهد استفاده از برخی واژه ها و القاب از سوی برخی جریانات بوده‌ایم که به جریان مقابل خود برخی تهمت هاب ناروا را نسبت داده اند، نظر شما چیست؟

هر بحث تبلیغاتی و مبارزات انتخاباتی استفاده از کلام و قدرت معنایی واژه‌ها را به دنبال دارد. اما در مواردی معنای واقعی بروز داده نمی‌شود و توهین و بازی با احساسات مردم را به دنبال دارد؛ چراکه در بخشی از جامعه که توانایی تحلیل این کلمات را ندارد، اثرگذاری می‌کند.  باید واژه هایی به کار برده شود که قدرت اجرا داشته باشد. عضویت در سازمان های بین المللی که در این دولت به دست آمده است و ارتباط با کشورهای مانند عربستان نشان می‌دهد در کجا قرار داریم؛  بنابراین نباید شرایط کشور را بحرانی نشان دهیم.

خطوط کلی نظام را رهبری تعیین میکند و هرجا مطابق این سیاست ها عمل کردیم، پیروز بوده‌ایم. وقتی شاخص ها وضع موجود را مثبت و رو به جلو نشان می‌دهد، بنابراین یک مدیر دولتی خوب می‌خواهیم تا برنامه های توسعه را به خوبی اجرا کند.

ارزیابی شما از عملکرد ستادهای انتخاباتی دو نامزد راه یافته به دور دوم در جذب مخاطب و آرا چگونه است ؟

در دور اول ستادهای انتخاباتی به خوبی ظاهر نشدند و بخش عمده‌ای از آنان به جنگ قدرت و تسویه حساب‌های شخصی تبدیل شدند. آن‌چه که تصور می‌کنم این است که ستادهای انتخاباتی در هر دو طیف خیلی تاثیرگذار نبودند و نمود آنچنانی در جامعه نداشتند و صرفا رسانه‌ها و مناظرات تعیین کننده بودند.

نیت خالص در ستادهای انتخاباتی بسیار حائز اهمیت است. یعنی هدف آنان فقط خدمت به مردم و اعتلای اهداف سیاسی و اقتصادی کشور باشد. چرا که نیت اگر درست نباشد به عملکرد مناسب منتهی نمی‌شود. تکنیک های تبلیغاتی در انتخاباتی نیز مهم است. یعنی به گونه ای باشد که اخلاق انتخاباتی در آن رعایت شود و از دروغ و افترا پرهیز شود. در مناظرات پیش رو نامزدها باید با قدرت فکری و اقناع بالا حاضر شوند. به گونه‌ای که مردم بدانند درد آنان دیده می‌شود و به دنبال حل آن هستند. خوشبختانه قدرت درک مردم جامعه بالاست و نمی‌شود آنان را فریب داد. ارزش‌های جامعه باید در اولویت باشد و به گونه‌ای حرف نزنیم که به این ارزش‌ها توهین شده است.

باید از ظرفیت‌های کشور برای حل مشکلات استفاده کنیم. کشورهایی مانند سنگاپور و مالزی اقتصاد خود را از درون درست کردند و سپس به قدرت مذاکراتی رسیدند

برخی از دو قطبی ها مثل حجاب دغدغه اصلی مردم نیست، به نظر شما دغدغه اصلی مردم چیست ؟

احساسی که از درد مردم داریم با ادراک آن متفاوت است و احساس اشتباه در نهایت به راهکار اشتباه ما را می‌رساند. مبانی فکری را دچار دوگانگی کردیم و همین اشتباهمان بود. به طوری که خود مردم نیز نمی‌دانند امروز مشکل اصلی آنان چیست. رویکرد درون گرایی و برون گرایی برای تحلیل جامعه مهم است. باید از ظرفیت‌های کشور برای حل مشکلات استفاده کنیم. از جمله در موضوعات اقتصادی که به جای درون زایی به سوی اقتصادی برون زا و وارداتی پیش رفته‌ایم. کشورهایی مانند سنگاپور و مالزی اقتصاد خود را از درون درست کردند و سپس به قدرت مذاکراتی رسیدند.

به نظرتان سبد آرای نامزدهایی که در دور اول بودند به سبد کدام نامزدهای دور دوم توزیع میشود؟

قطعا به میزان مساوی این آرا توزیع نمی‌شود. اما چون در دوم میزان مشارکت معمولا کاهش می‌یابد و با توجه به وضع موجود سبد رای آقای جلیلی بیشتر خواهد شد. البته ممکن است جبهه‌ای ایجاد ترسی داشته باشد و آرای خاکستری را مجبور به رای دهی کنند. آرای خاکستری در دور اول انتخابات زیاد بود که به رای دهی نرسید. اما ممکن است ۱۲ درصد از آرای خاکستری در دور دوم انتخابات شرکت داشته باشد.

نظرتان درباره این اسامی چیست ؟

پزشکیان: سالم

جلیلی:  سالم و پاکدست

نظرتان درباره این شعارها چیست؟

برای ایران: جنبه شعاری دارد

یک جهان فرصت، یک ایران جهش:  نقشه راه دولت

سخن آخر ؟

باید نقش ارتباطات استراتژیک رسانه را به شکل مستمر و سالیانه بهبود ببخشیم. نباید از تکنیک‌های غربی استفاده کنیم؛ چرا که این نادرست است. با بهبودبخشی نقش رسانه، جامعه به قدرت تحلیل بالایی می‌رسد و با هیجانات مردم بازی نمی‌شود. این‌گونه نامزدی نمی‌تواند شعاری دهد که قابل عملی شدن نیست و اعتماد مردم به نظام نیز کاهش نمیابد؛ بنابراین باید از واقعیات سخن گفت و مانند این دوره خیلی از شعارها و سخنان ستادها احساسی گفته نشود. برای مثال در این دوره اگر چهره‌های دیگر اصلاحات مانند آقای جهانگیری حضور داشت، شاید اقبال به آقای پزشکیان وجود نداشت اما چون درحال حاضر ایشان حضور دارند، برخی از افراد از این طریق خواهان رسیدن به قدرت شده‌اند.