عدالتخانه شجاع

هر سال در "هفته قوه قضائیه" یک دیدار ویژه برگزار می‌شود و مسئولان قضایی به دیدار رهبر انقلاب می‌روند، دیداری که بیانات مطرح‌شده در آن حکم سند اجرایی در قوه قضاییه را دارند؛ دقیقا عین سند تحول و تعالی قوه قضاییه؛ سندی که در دیدار اخیر هم مورد اشاره رئیس قوه قضائیه بود و هم رهبر انقلاب اسلامی. عدالت، عدلیه، عدالتخانه و مرکز عدالت از مهم‌ترین کلمات و ترکیب‌های به‌کار رفته در بیانات رهبر انقلاب بود.

کد خبر: ۷۱۰۹۶۹

تاریخ: ۰۲ تير ۱۴۰۳ - ۲۱:۱۰

به گزارش ایران اکونومیست، ترکیب مهمان‌ها که کامل شد، رهبر همیشه وقت‌شناس انقلاب اسلامی زمان را غنیمت شمرده و ۵ دقیقه زودتر در میان مهمانان حاضر شدند، در میان دو پرچم پر افتخار ایران و زیر قاب عکس امام خمینی (ره) نشستند و دیدار رسما آغاز شد.

قاری روشندل پشت میکروفن دست بر کاغذ بریلی که آیات قرآن روی آن نوشته شده بود، آیات ۷۴ تا ۷۸ سوره حج و سوره اخلاص را قرائت کرد. معنی آیات به دل می‎‌نشینند. در جایی می‌فرمایند: «خدا را آن‌گونه که سزاوار اوست نشناختند، بی‌تردید خدا نیرومند و توانای شکست‌ناپذیر است» یا این‌که می‌فرمایند «همه کارها به خدا بازگردانده می‌شود» و یا در بخشی دیگر آمده است «او شما را برگزید و بر شما در دین هیچ مشقت و سختی قرار نداد» و همچنین «او سرپرست و یاور شماست؛ چه خوب سرپرست و یاوری و چه نیکو یاری‌دهنده‌ای است» همه این‌ها نشان می‌دهد خداشناسی ما از همان روزهای وحی آیات نورانی مورد تاکید بوده و بدا به حال ما که معبود نیرومند و توانای شکست‌ناپذیر را خوب نشناخته‌ایم.

پروتکل مشخص است، ابتدا رئیس قوه قضائیه باید گزارش بدهد و رهبر انقلاب پس از شنیدن گزارش، بیانات و توصیه‌ها را مطرح کنند. پرداختن به گزارش حجت‌الاسلام والمسلمین محسنی اژه‌ای باشد برای انتهای گزارش.

برترین و مهم‌ترینِ مسئولیت‌های کشور

یاد شهداء را که گرامی داشتند، از شهید آیت‌الله بهشتی تا شهید خدمت آیت‌الله رئیسی؛ فرمودند: از تلاش‌های کارکنان شریف، مدیران و قضات دستگاه قضایی بی‌اطلاع نیستم، برترین و مهم‌ترینِ مسئولیت‌های کشور را بر عهده دارید.

به فرموده رهبر انقلاب، خبر تلاش‌های بی‌وقفه‌ی تمام اجزاء دستگاه قضایی هم از جانب رئیس دستگاه به سمع و نظر ایشان رسیده است و هم در جلسات از سوی شخصیت‌ها. حتی در جایی بیان می‌کنند که کارکنان و قضات جهادی را تقویت کنید که این خود نشان از دیده شدن کارهای مهم جهادی در نزد رهبر انقلاب دارد. معلوم است جهادی‌ها آن‌قدر به چشم آمده‌اند که در فیش‌های کوچکی که رهبر انقلاب همراه خود ‌آورده‌اند نامشان و کارشان دیده شده و مورد تاکید قرار گرفته است.

از گزارش آقای محسنی اژه‌ای هم تعریف می‌کنند. به بیان ایشان کارهای انجام‌شده در قوه قضاییه باارزش بوده است.

در مورد شخص رئیس عباراتی به کار بردند که از آن با عنوان نکته مهم و فضیلت یاد کردند. رهبر انقلاب تصریح کردند: آقای محسنی چون به مدت طولانی در قوه قضاییه کار کرده است، قوه قضاییه را می‌شناسد، اجزاء، جوانب و خصوصیات آن را می‌داند.

عدالت و عبور از خط قرمز قانون

قوه قضائیه را با نام اصلی یعنی عدلیه و دادگستری خطاب قرار دادند و فرمودند، مساله در قوه قضاییه عدالت است. ۷ آیه و روایت هم با محوریت عدالت از قرآن و احادیث خواندند، یکی از همین روایت‌ها بالای سر ایشان نصب شده بود که به نقل از رسول خدا(ص) می‌فرماید: «هر گاه قضاوت می‌کنید، عادلانه قضاوت کنید».

همه توجه به تامین عدالت در اختلافات و تظلّمات است، باید به مساله رعایت عدالت توجه کرد. به فرموده امام سجاد(ع) اشاره کردند و عنوان داشتند: قوه ‌قضائیه باید به‌گونه‌ای عمل کند که دشمنان خود را از ظلم و جور مصون بدانند و دوستان نزدیک از جانب‌داری غیرعادلانه مأیوس باشند. نکته‌ها در این بخش نهفته است و مسئله‌ای بسیار مهم را تبیین می‌کنند. تفسیر فرموده امام سجاد(ع) به اینجا ختم می‌شود که عدالت در برخورد با دوست و دشمن «امنیت روحی و روانی مردم» را تامین خواهد کرد.

عدالتخانه شجاع

حالا واژه شجاعت را هم در کنار عدالت می‌گذارند. فرمایشات بسیار صریح هستند. بیانات این‌گونه مطرح می‌شوند: همه‌ی سعی قوه‌ی باشجاعت، باید معطوف به ایجاد عدالت باشد. «باید با شجاعت وارد شد» و «بدون ملاحظه» عدالت را اجرا کرد.

جملات بالا از مهم‌ترین بخش‌های بیانات رهبر انقلاب اسلامی در دیدار اخیر بود. تامین امنیت روحی و روانی مردم، ورود شجاعانه و اجرای بدون ملاحظه عدالت مواردی هستند که این روزها قوه قضاییه به آن‌ها عمل کرده و شجاعت در اجرای عدالت را سرلوحه کار خود قرار داده است.

افکار عمومی باید قوه قضائیه را عدالتخانه و مرکز عدالت تشخیص دهند

برنامه داشته باشید، موضوع نگران‌کننده این است که اسناد خوب تهیه‌شده برای قوه قضائیه تاثیری بر شاخص‌ها نداشته‌اند، آراء دادگاه‌های بدوی که در دادگاه‌های تجدیدنظر نقض می‌شوند کم نشده‌اند، گزارش‌ها و شکایت‌های رسیده به سازمان بازرسی کل کشور کم نشده است، کثرت پرونده‌ها روی قضات فشار وارد می‌کند و بخشی از ضعف در صدور آراء به دلیل فشار زیاد روی قاضی است، ارتقا دادن دانش قضات با استفاده از ظرفیت دانشگاه علوم قضایی منجر به کاهش مشکلات دستگاه قضایی می‌شود، افکار عمومی باید قوه قضائیه را عدالتخانه و مرکز عدالت تشخیص دهند تا حدی که حتی کسی که حکم علیه او صادر می‌شود و ناراضی است در دلش می‌گوید با عدالت با من رفتار شد، در رسیدگی به پرونده‌های دارای متهم بازداشتی و یا پرونده‌های زندانی‌دار سرعت لازم مشاهده نمی‌شود و باید زودتر تکلیف فرد را روشن کرد، بعضی قضات در احکام خود به مبانی حقوق بشری غرب استناد می‌کنند که این مبانی نادرست است و قاضی ما به غیر از قانون داخلی به مورد دیگری نمی‌تواند استناد کند؛ این‌ها موارد مطروحه از سوی رهبر انقلاب در جهت توصیه در بهبود اوضاع در امور قضایی در دستگاه قضایی بودند که همچون سندی بالادستی به مسئولان قضایی ابلاغ شده که باید مورد توجه ویژه قرار گیرند.

توجه ویژه به زندانیان

رهبر انقلاب اسلامی همواره به موضوع زندان و زندانی توجه ویژه داشته‌اند. ایشان علاوه‌بر موضوع مطروحه در مورد سرعت رسیدگی به پرونده‌های زندانی‌دار در بخش مهمی از بیانات خود نسبت به زندانیان مالی و زندانیانی که مشکلات لاینحل دارند، اشاره کردند. بیانات دقیق در مورد افرادی که روز به روز بدهی آن‌ها بیشتر و مدت زندانی بودن آن‌ها طولانی‌تر می‌شود به جایی ختم شد که، ایشان فرمودند: بنده در برخی موارد اجازه استفاده از وجوهات برای ساخت مسجد را نمی‌دهم اما می‌شود از وجوهات برای این منظور {زندانیانی که مشکل آن‌ها به گونه‌ای است که باید تا آخر عمر در زندان بمانند} استفاده کرد.

بازدیدهای مفید رئیس دستگاه قضا

حرکت میدانی رئیس دستگاه قضا در بازدید از استان‌ها و همچنین بازدیدهای مردمی از مهم‌ترین نکاتی بود که در دیدار سال ۱۴۰۳ مورد استقبال رهبر انقلاب اسلامی قرار گرفت. رهبر انقلاب با اعتقاد بر این‌که دیدارهای مفید باید ادامه‌دار باشند، فرمودند: این دیدارها مفید و لازم است و نشانه مردمی بودن و میدانی بودن. این دیدارها باعث می‌شود از مشکلات مطلع شد اما باید نتیجه این بازدیدها هم پیگیری شود و به نتیجه برسد در غیر این‌صورت مردم با رفتن رئیس قوه قضاییه برای حل یک مشکل امیدوار می‌شوند اما اگر مشکل حل نشود همین امیدواری به ناامیدی بدل می‌شود.

دشمن‌شاد نباشید

رهبر معظم انقلاب اسلامی در پایان فرمایشات خود گریزی هم به انتخابات زدند که این روزها بازار برنامه‌های تلویزیونی و برنامه‌های استانی‌اش داغ داغ است. در یک نکته‌ی بسیار کلیدی با بیان این‌که حرف دشمن‌پسند از لسان نامزدها خارج نشود، به نامزدها توصیه کردند که اظهارات شما موجب نشود یک نامزد برای غلبه بر رقیبش حرف دشمن‌پسند بزند که این امر جایز نیست.

دلِ محزون؛ دِینِ بزرگ

پیش از بیانات رهبر انقلاب اسلامی، حجت‌الاسلام والمسلمین محسنی اژه‌ای رئیس دستگاه قضایی در ابتدای صحبت‌های خود با دلی محزون از شهید آیت‌الله رئیسی رئیس پیشین دستگاه قضایی یاد کرد و از دین بزرگ به شهید آیت‌الله بهشتی سخن گفت. حجت‌الاسلام والمسلمین محسنی اژه‌ای از همه مسئولین عالی تقدیر و تشکر کرد و به تلاش‌های همکاران خود شهادت داد.

ابلاغ سند به‌روز شده‌ی تحول و تعالی

سه ماه از ابلاغ سند به‌روز شده‌ی تحول و تعالی می‌گذرد، سندی که هم مورد توجه رهبر انقلاب بود و هم مورد گزارش رئیس قوه قضاییه. آقای محسنی اژه‌ای از پیش‌بینی کردن اموری نظیر نظارت، پیگیری و ضمانت اجرایی در سند صحبت کرد و از وظیفه همه همکاران قضایی برای عمل کردن بر اساس رهنمودهای رهبر انقلاب و سند تحول و تعالی سخن به میان آورد. از هماهنگی با سایر قوا، تشکیل کارگروه‌هایی برای اجرای سند و همچنین هماهنگی‌هایی که برای توفیق اجرای سند لازم است هم سخن گفت.

تعطیلی واحدهای تولیدی با اقدام قضایی؛ صفر عدد

همواره یکی از مشکلات عمده در مواجهه با واحدهای تولیدی، تعطیلی آن‌ها با اقدام قضایی است. رئیس عدلیه در این دیدار با اعلام آمار صفر کارخانه تعطیل‌شده با اقدام قضایی در سالی که گذشت، عنوان کرد: در سال گذشته با هماهنگی‌ای که با سایر قوا داشتیم، هیچ واحد تولیدی که در شرف ورشکستگی بود و یا مسائل بانکی داشت، با حکم قضایی تعطیل نشد.

پیگیری حقوق عامه

پیگیری صدور اسناد زمین‌هایی که بعضا تا ۴۰ سال هم مشکل داشته‌اند و مردم مناطقی را در کشور گرفتار کرده بودند، پیگیری مسائل و مشکلات حقوقی جزیره آشوراده، پیگیری پرونده کثیرالشاکی پتروشیمی گلستان که ۹۰ هزار سهامدار درگیر آن بودند، حضور در گمرکات، بنادر و سازمان اموال تملیکی و سر و سامان دادن به مسائل و مشکلات آن‌ها، آزادسازی صدها هکتار از سواحل دریاها و رودخانه‌ها، حضور در مساجد و حسینیه‌ها به جهت دیدارهای چهره به چهره با مردم و فعال‌تر شدن واحد مردمی قوه قضائیه از نکات برجسته گزارش رئیس عدلیه نزد رهبر معظم انقلاب اسلامی بود. آمار بالای ۴۰۰ هزار ملاقات مردمی از دیگر نکات ویژه گزارش حجت‌الاسلام والمسلمین محسنی اژه‌ای بود.

توسعه فناوری‌های جدید

«تا رسیدن به نقطه مطلوب فاصله داریم»، این جمله را زمانی که گزارش رئیس عدلیه در مورد توسعه فناوری‌های جدید تمام شد به زبان آورد. بیان این جمله در گزارش نزد رهبر انقلاب نشان می‌دهد با وجود این‌که برای ارائه خدمات بهتر به مردم ۲۵ سامانه الکترونیکی در حال خدمت‌رسانی به مردم هستند و برخی از این سامانه‌ها حتی در تحقق درآمدهای بانک مرکزی و سازمان امور مالیاتی کمک‌حال دولت هستند، رئیس قوه قضاییه باز هم دنبال ارائه خدمت گسترده‌تر و با دامنه دربرگیری بیشتری است تا جایی‌که این امکانات بتواند برای افراد کم‌درآمد مطابق سیاست در پیش گرفته‌شده، رایگان و یا با تخفیف اعمال خدمات کند.

رئیس قوه قضائیه همچنین در گزارش قرائت‌شده به پیشرفت حاصل از برگزاری دادگاه‌های الکترونیک اشاره کرد و در رابطه با منافع آن گفت: اعزام متهم از زندان به دادسرا یا دادگاه هزینه‌ها و مشکلاتی دارد که با توجه به سامانه‌های در نظر گرفته‌شده، در حال حاضر امور پرونده‌ها به صورت الکترونیکی انجام شده و دیگر نیازی به حضور متهم در دادگاه یا دادسرا نیست. همچنین با راه‌اندازی سامانه‌های مورد اشاره، افراد در داخل و خارج از کشور می‌توانند در دادگاه‌های برگزار شده به صورت برخط حاضر شده و از مراجعه به مراجع قضایی بپرهیزند.

تحول دیپلماسی قضایی

متحول شدن دیپلماسی قضایی با توجه به فعالیت‌ها و اقدامات خوب ستاد حقوق بشر، اقدام‌های حقوق بشری صورت گرفته در مورد غزه و نشست‌هایی با موضوعات قضایی در سطح بین‌المللی چه در داخل و چه در خارج، از مظاهر مهم گزارش رئیس قوه قضاییه نزد رهبر انقلاب بودند.