کتاب‌هایی که از امام (ره) می‌گویند

زندگی و مبارزات امام خمینی (ره) ظرفیتی ارزشمند برای تولید آثاری ماندگار در حوزه نشر است، موضوعی که تاکنون نیز از نظر نویسندگان مغفول نمانده و باعث نگارش آثار خواندنی متعددی برای همه نسل‌ها شده است.

کد خبر: ۷۰۵۶۲۶

تاریخ: ۱۴ خرداد ۱۴۰۳ - ۰۸:۴۲

به گزارش ایران اکونومیست، نویسندگان بسیاری در کشور از ابتدای انقلاب تاکنون به جنبه های مختلف زندگی، سیره، اخلاقیات و مبارزات بنیانگذار انقلاب اسلامی پرداخته‌اند، حاصل این تلاش‌ها برای انتقال تمام ابعاد زندگی امام (ره) کتاب های فراوانی است که در بازار نشر وجود دارد تا نسل های بعد از فضائل و برکات آن شخصیت برجسته محروم و بی بهره نمانند.

در زیر مروری داریم بر تعدادی از این آثار مکتوب که سال ها ماندگار خواهند بود.

مهر و قهر: گلچینی از لطافت‌ها و صلابت‌ها در زندگی امام خمینی (ره)

در مقدمه این کتاب آمده است: «در دید اهل معرفت، همه چیز، مظهر رحمت خداست و مهر او، هر چیز حتی غضبش را فرا می گیرد؛ چنان که در قرآن کریم و برخی دعاها مثل آغاز دعای کمیل نیز بیان شده است که رحمت خداوندی، فراگیر است و بر غضبش سبقت می گیرد؛ زیرا غضب و خشونت الهی نیز در مجموعه نظام هستی به سود بشر است و نظیر چاقوی جراح، سبب سلامتی مجموعه پیکر انسان می باشد.

در این مجال و مقال به مهربانی ها و صلابت های امام بزرگوارمان، گذری دوباره می کنیم؛ باشد تا سرمشق مبلغان بلکه مسئولان بلند پایه نظام اسلامی قرار گیرد.

بخشی از محتوای کتاب: (خدا حافظ خانم) آقای عیسی جعفری: در آخرین شبی که امام در منزل بودند و می خواستند ایشان را به بیمارستان ببرند، من و دکتر کنار امام ایستاده بودیم. خانم داشتند می آمدند.

سر پله ها که رسیدند امام فرمودند: «خدا حافظ، شما دیگر زحمت نکشید.» ایشان ظاهراُ متوجه نشدند. یکبار دیگر امام فرمودند: خدا حافظ، شما نیایید. و بار سوم در حالیکه دست به سینه مبارکشان گرفته بودند خیلی مؤدبانه فرمودند: خداحافظ خانم!، امام همیشه با احترام و خیلی مؤدب با همسرشان صحبت می کردند، همانطور که با همه مردم مؤدب بودند. (این جا آب نیست؟)

خانم صدیقه مصطفوی: هیچ وقت از خانم حتی یک لیوان آب نخواستند. همیشه خودشان اقدام می کردند و اگر هم در شرایطی بودند که نمی توانستند، می گفتند: آب این جا نیست؟ ولی هیچ وقت نمی گفتند آب به من بدهید، حتی از ما که دختر هایشان بودیم نیز نمی خواستند. (تا خانم نمی آمدند غذا نمی خوردند) مرحوم حاج سید احمد آقا خمینی: مادر ما اگر سر سفره نمی نشستند، امام غذا نمی خوردند. منتظر می ماندند، و لو اینکه همه سر سفره حاضر باشند و وقتیکه والده مان می آمدند آقا شروع به خوردن غذا می کردند.

(تقسیم بچه داری) خانم فاطمه طباطبایی: خانم تعریف می کردند که چون بچه هایشان شبها خیلی گریه می کردند و تا صبح بیدار می ماندند، امام شب را تقسیم می کرده بودند، یعنی مثلاُ دو ساعت خودشان از بچه نگهداری می کردند و خانم می خوابیدند و دو ساعت خود می خوابیدند و خانم، بچه ها را نگهداری می کرد. روزها بعد از تمام شدن درس، امام ساعتی را به بازی با بچه ها اختصاص می دادند تا کمک خانم در تربیت بچه ها باشند. (می توانم به این قسمت بیام؟) خانم صدیقه حدیده چی: امام، خانم شان را در خانه به شکلی آزاد می گذاشتند و به او احترام می کردند که مثلاُ روزی که خانم مهمان خصوصی داشتند، می آمدند از ایشان اجازه می گرفتند و می پرسیدند "امروز می توانم به این قسمت بیایم و غذا بخورم؟ " یا "می توانم بیایم و داخل حیاط قدم بزنم؟"

مهر و قهر نوشته محمدرضا سبحانی‌نیا و سعیدرضا علی‌عسکری در ۳۸۴ صفحه در سال ۸۴ منتشر شده است.

امام خمینی (ره) برای نسل سوم

محبوبیت و عظمت شخصیت تاریخی امام خمینی، رضوان الله علیه، در عصر حاضر از ایشان چهره‌ای محبوب در سراسر عالم ساخته است. فاصلة نسل جوان از درک معرفتی این شخصیت بزرگ نویسنده را بر آن داشته است تا به پژوهش دربارة ایشان بپردازد و پس از سال‌ها تلاش در این زمینه بتواند اثری جاودانه در این موضوع ارائه کند.

امام خمینی برای نسل سوم در ۴۳۱ صفحه نوشته سیدعلی قادری توسط پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی در سال ۹۱ منتشر شده است.

نویسنده به خوبی توانسته است با بیان گوشه‌های از افکار و فعالیت‌های سیاسی و اجتماعی امام خمینی(س)، از زمان استبداد رضاخان تا پیروزی انقلاب اسلامی ایران و پس از آن، و حوادث مهم حیات مبارکشان شناختی مطلوب از ابعاد سیاسی، اجتماعی، اخلاقی و فکری به‌جامانده از ایشان برای نسل سوم ارائه دهد تا این نسل بتواند به مثابة یک الگو پیرامون شخصیت آن حضرت معرفت پیدا کنند. بیان و توصیف آثار علمی ایشان از دیگر ویژگی‌های این کتاب است.

امام خمینی (ره) و خودآگاهی تاریخی

رویکرد متعالی به انقلاب اسلامی ایران که مبتنی بر دیدگاه‌های رهبر کبیر انقلاب، رضوان الله علیه، است خصوصیت متمایز این اثر می‌باشد. نویسنده معتقد است که ذات انقلاب اسلامی با تمام تحولات تاریخی غربی تفاوت ماهوی دارد و لذا نمی‌توان با همان الگوی معرفتی به تحلیل این جریان تاریخ‌ساز نشست. بنابراین بررسی جایگاه تاریخی انقلاب اسلامی و نقش آن در حال و آیندة جهان با عینک غربی، جز دوری از حقیقت آن، ثمری در پی نخواهد داشت. بنابراین بهترین نوع نگاه مبتنی بر هندسة معرفتی امام خمینی، رحمت الله، است که نویسنده در این کتاب سعی در تببین آن دارد.

کتابی که در پیش رو دارید قسمتی از مجموعه مباحث استاد طاهرزاده در رابطه با «جایگاه تاریخی انقلاب اسلامی» و نقش آن در حال و آینده ی جهان است.

نویسنده با اعتقاد به این که دنیای مدرن دیگر جایی در عالم ندارد، به انقلاب اسلامی به عنوان روح معنویِ این عصر که هرگز کهنه نمی شود،نظر دارد و خواننده را متوجه این امر مهم می کند که در عصر گسترش عالَم غربی که سعی دارد سایر ملل را بی عالَم و بی تاریخ کند، انقلابی متولد شده که در جوهر و ماهیت خود، تحولی است بیرون از حوزه فکر و تمدن غربی، و بر همین اساس تذکر می دهد آن انقلاب را با عینک غربی ننگریم که هرگز به حقیقت آن آگاهی نمی یابیم. زیرا به گفته میشل فوکو: «وقتی ایرانیان از حکومت اسلامی حرف می زنند، وقتی جلوی گلوله در خیابان ها، آن را فریاد می زنند،... و با این کار شاید خطر یک حمام خون را به جان می خرند... به نظر من به واقعیتی می اندیشند که به ایشان بسیار نزدیک است... چون کوششی است برای این که سیاست، یک بُعد معنوی پیدا کند»

امام خمینی و خودآگاهی تاریخی در ۲۱۶ صفحه نوشته اصغر طاهرزاده در سال ۱۳۸۸ توسط نشر لب المیزان منتشر شده است.

پابه‌پای آفتاب

زندگی شخصی امام خمینی‌، قدس سرّه الشریف، به‌ عنوان‌ بزرگ‌ترین‌ شخصیت معاصر، می‌بایست در تمام ابعادش مورد پژوهش قرار گیرد تا بتوان آن گونه که باید از سیرة عملی ایشان الگو گرفت.

مجموعه ۶ جلدی پابه‌پای آفتاب توانسته است با جمع‌آوری خاطراتی ناب از نزدیکان امام(س) اثری بسیار مفید در این عرصه بر جای گذارد. اهل بیت و بستگان، اعضای دفتر ایشان در قم، نجف، پاریس و تهران، گروه پزشکی و معالج، و همچنین یاران، شاگردان و دوستان ایشان از جمله افرادی‌اند که با ایشان ارتباط نزدیک داشته‌اند و توانسته‌اند لحظات زیبا و شنیده‌نشده‌ای را دربارة ایشان بیان کنند که از تنوع و تازگی بسیار جذابی برخوردار هستند. تنوع افرادی که خاطرات خویش را بیان می‌کنند یکی دیگر از خصوصیات این کتاب است.

ویرایش اول پا به پای آفتاب در سال ۱۳۷۳ و در قالب چهار جلد منتشر شد. ویرایش دوم این مجموعه نیز با ۶ مجلد در سال ۱۳۸۱ به چاپ رسید. مجموعه ۶ جلدی پا به پای آفتاب، با محوریت بررسی سیره نظری و علمی امام خمینی(ره) از دیدگاه نزدیکان و یاران ایشان تدوین و منتشر شده است. قسمتی از این مجموعه، شامل خاطرات خانواده امام خمینی(ره) از کودکی تا رحلت ایشان است.

خاطرات اعضای دفتر امام در قم، نجف، پاریس و جماران، خاطرات یاران، دوستان و شاگردان امام و خاطرات تیم پزشکی امام از زمان ورود ایشان به تهران در سال ۱۳۵۷ تا رحلت از موضوعات مهم مطرح شده در مجموعه ۶ جلدی پا به پای آفتاب هستند.

اطلاعات و خاطرات مندرج در این مجموعه از آرشیو صداوسیما، روزنامه های کثیرالانتشار و مصاحبه های اختصاصی با نزدیکان و دوستان امام خمینی(ره) گردآوری شده اند. مجموعه خاطراتی که در پا به پای آفتاب می خوانید به شش فصل تقسیم شده است: ۱. به روایت اهل بیت و بستگان ۲. به روایت اعضای دفتر و کارکنان بیت ۳. به روایت یاران، شاگردان و دوستان ۴. خاطرات پراکنده ۵. به روایت گروه پزشکی ۶. و ... حکایت همچنان باقیست.

پابه پای آفتاب در ۳۶۸ توسط امیررضا ستوده توسط نشر پنجره در سال ۱۳۸۸ چاپ شده است.

حدیث بیداری

این مهم است که سیر زندگانیِ شخصیت تاریخ‌ساز بزرگی چون حضرت امام خمینی، رضوان الله علیه، چگونه طی شده است که در نهایت ایشان به یک رهبر بزرگ جهانی تبدیل شده‌اند و توانسته‌اند موجب بیداری بشریت در عصر نو گردند.

حدیث بیداری مروری است بر مهم‌ترین وقایع زندگانی حیات با برکت ایشان. جریان قیام و مبارزات ایشان و رهبری ایشان در دوران انقلاب اسلامی بخش‌هایی از زندگی ایشان است که کتاب حاضر به آن‌ها پرداخته است. از تولد تا استقرار در قم، تبعید به ترکیه، تبعید به عراق، مهم‌ترین رویدادهای سیاسی از ۱۵ خرداد تا پیروزی انقلاب، سفر امام خمینی(س) به پاریس، بازگشت به ایران و... از عناوین این کتاب هستند.

کتاب حاضر زندگی نامه حضرت امام خمینی (ره) را از تولد تا رحلت بیان می کند.

حدیث بیداری نوشته حمید انصاری در ۲۴۹ صفحه در سال ۱۳۹۲ توسط موسسه چاپ و نشر عروج روانه بازار کتاب شده است.

حکایت‌های تلخ و شیرین

در مجموعه سه جلدی حکایت‌های تلخ و شیرین که در یک مجلد به چاپ رسیده، سخنان و خاطرات نقل شده امام خمینی(ره) گردآمده است. این گفته ها که افزون بر ۳۰۰ نکته است درباره وقایع دوران مبارزات حضرت امام(ره) با نظام شاهنشاهی و به منظور آگاهی مردم ایران ایراد شده است. در لابه لای کتاب تصاویری از صحنه های مختلف قبل از انقلاب، دوران انقلاب و جبهه های جنگ تحمیلی به چاپ رسیده است که این مطالب پیش از این در رسانه های جمعی منتشر شده است.

در معرفی این کتاب آمده است: «تاریخ معلم انسان‌هاست، اگر با صداقت و حقیقت همراه باشد. امام خمینی در طول عمر با برکت خود، اتفاقات و رخدادهای زیادی را ملاحظه و مشاهده کردند که بیان آنها، آگاهی‌های لازم برای مردم بویژه جوانان را فراهم می‌آورد. آشنایی با تاریخ معاصر و نقش شخصیت‌ها و جریان‌های مختلف در آنها، حاوی درس‌ها و عبرت‌های زیادی برای ادامه راه انقلاب و ممانعت از افتادن به دام توطئه‌های رنگارنگ دشمنان است.

از ویژگی‌های برجسته این اثر می‌توان به بیان خاطره‌ای حوادث و وقایع تاریخ معاصر، ارائه توضیحات لازم بصورت پاورقی و انتخاب تصاویر و طرحهای مناسب و مرتبط با خاطره‌ها اشاره کرد.»

حکایت‌های تلخ و شیرین گردآوری شده توسط مساجد شش‌گانه جنوب تهران در ۳۶۳ توسط موسسه فرهنگی هنری قدر ولایت در سال ۹۱ منتشر شده است.

در سایه آفتاب

در سایه آفتاب یادها و یادداشت‌هایی از زندگی امام خمینی (ره) به قلم محمد حسن رحیمیان است که در اوایل دهه ۶۰ در ماهنامه پاسدار اسلام به چاپ می‌رسید: «عظمت شخصیت حضرت امام به‌سان کوهی بود بسیار بزرگ که قلّهٔ رفیعش در ورای ابرهای طبیعت سر به آسمان معنویت و عبودیت حق ساییده بود و با پیوند به سرچشمهٔ لایزال هستی وجودش از زلال معرفت سیراب گردیده بود و از گسترهٔ پیرامونش چشمه‌سارهای حکمت جاری شده بود و تشنه‌کامان آب حیات را سرمست شوق وصال می‌نمود.

نه قلّهٔ سر به فلک‌کشیدهٔ عرفانش در دسترس و دید محجوب ما بود و نه گام‌های لنگ آگاهی ما را توان پیمودن دامنهٔ گستردهٔ کمالاتش و نه اندیشهٔ قاصر ما را توان نفوذ در ژرفای وجودش… عظمت شخصیت امام و عمق و گستردگی آن حتی برای نزدیک‌ترین افراد و برجسته‌ترین شاگردان ایشان قابل دسترسی و شناخت دقیق نبود و کسی را هم یارای چنین ادعایی نیست. با این همه، هرکس متناسب با درک و ظرفیت خویش و از بُعد ظاهری و اثباتی قطره‌ای از دریای حکمت و فرزانگی امام را چشیده است و با جمع‌آوری این قطره‌هاست که جویبارهایی از آن دریای فضیلت برای تشنه‌کامان تاریخ و نسل‌های آینده جاری می‌شود.»

مولف این کتاب مدت ۲۵ سال از عمر خود را در جوار امام خمینی، قدس السره، گذرانده و در این مجال گوشه ای از مشاهدات خود را بازگو کرده است. این کتاب در قالب خاطرات، شخصیت و زوایای گوناگون وجود امام را به تصویر کشیده، برخی استفتائاتشان را در خود جای داده و سخنان و نامه های ایشان با مردم و مسئولین زمان خود را در برگرفته است.

در سایه آفتاب سال ۱۳۹۷ توسط انتشارات سوره مهر چاپ شده است.

روزشمار زندگی امام خمینی نوشته علی اکبر رنجبر کرمانی، سه دیدار با مردی که از فراسوی باور ما می‌آمد نوشته نادر ابراهیمی، عصر امام خمینی نوشته احمدرضا حاجتی، الگوی رهبری امام خمینی نوشته عباس شفیعی، کلمات قصار: پندها و حکمت‌ها/ امام خمینی(س) از موسسه تنظیم ونشر آثار امام خمینی(س)، جهاد اکبر یا مبارزه با نفس از موسسه تنظیم ونشر آثار امام خمینی(س)، مدح خورشید از مرکز نشر انقلاب اسلامی، خمینی نامه محمدتقی بهلول نوشته احمد مقیمی، مهربان‌تر از نسیم اثر محمدرضا بایرامی، سیری در ساحل نوشته محمدتقی مصباح یزدی، روح‌الله به روایت داستان‌نویسان اثر اسماعیل ساغری از دیگر آثاری است که در مورد زندگی و سیره امام در بازار کتاب موجود هستند.