شهید جمهور در حوزه موسیقی چه کرد؟

از عدالت فرهنگی تا اجرای صدها کنسرت در یک ماه

فعالیت حدود سه‌ساله دولت سیزدهم به‌خصوص در حوزه فرهنگ و هنر جزو دوران‌ پررونق به حساب می‌آید و بر این اساس اعضای این دولت اقدامات بسیار موثری را در حوزه موسیقی انجم دادند که مروری کوتاه بر آن خواهیم داشت.

کد خبر: ۷۰۳۸۶۷

تاریخ: ۰۹ خرداد ۱۴۰۳ - ۱۹:۱۸

به گزارش ایران اکونومیست، به نقل از ایمنا، فعالیت حدود سه ساله دولت سیزدهم به‌خصوص در حوزه فرهنگ و هنر جزو دوران پررونق به حساب می‌آید و بر این اساس مجموعه دولت و در رأس آن شخص آیت‌الله شهید سید ابراهیم رئیسی و وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی اقدامات فراوانی را در حوزه فرهنگ و هنر از جمله حوزه موسیقی به سرانجام رساندند.

یکی از مهم‌ترین اقدامات در دولت سیزدهم، تصویب سند ملی موسیقی توسط شورای عالی انقلاب فرهنگی برای نخستین بار بود که این امر اتفاق بسیار مهمی برای برطرف کردن تناقض‌ها و تعارضات موجود در زمینه موسیقی بود تا تصمیمات ریز و درشتی که در این حوزه گرفته می‌شود مبنای نظر قرار گیرد.

این سند در قالب مصوبه شماره ۲۳۶ جلسه ۸۹۵ به تاریخ تصویب دهم بهمن ۱۴۰۲ و شماره ابلاغ ۲۵۰۹۲ به تاریخ دوازدهم اسفند ۱۴۰۱ به نام «سند ملی موسیقی جمهوری اسلامی ایران» به وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، سازمان صدا و سیما، حوزه هنری سازمان تبلیغات اسلامی، دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم، مرکز مدیریت حوزه‌های علمیه، شورای هنر شورای عالی انقلاب فرهنگی و دبیرخانه شورای عالی انقلاب فرهنگی ابلاغ شد.

مروری بر مجوزهای موسیقی در ۲ سال اخیر

یکی از مهم‌ترین مصادیق توجه یک دولت به حوزه موسیقی، آمار صدور مجوز تک‌آهنگ‌ها و برگزاری کنسرت‌ها است و بر این اساس در همان ۱۵ روز نخست استقرار دولت سیزدهم، دفتر موسیقی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی مجوز ۱۴۲ تک‌آهنگ و ۱۵ آلبوم را صادر کرد؛ این آمارها در ماه‌های بعد نیز افزایش پیدا کرد که آمارها و مجوزهای صادره در سایت این دفتر قابل مشاهده است.

بر اساس آماری، مجوزهای صادر شده در سال ۱۴۰۱ بدین شرح بوده است؛ تعداد اجراهای تهران برای سالن بیش از ۱۲۰۰ نفر، ۶۰۶ اجرا و در کل کشور ۳۹۱۳ و در سه ماهه اول سال ۱۴۰۲، تعداد اجراهای صحنه‌ای موسیقی ۲۹۲ اجرا بوده است؛ همچنین صدور مجوز برای آلبوم‌های موسیقی از ابتدای سال ۱۴۰۱ تا پایان بهار ۱۴۰۲، ۱۷۰ آلبوم بوده است و در یک نگاه اجمالی می‌توان گفت که در این مدت بیش از ۴۳۷۵ مجوز فقط برای کنسرت و آلبوم موسیقی صادر شده است؛ هر چند در این مدت انتقادهایی مطرح شده بود که تنها کنسرت‌های پاپ، مجوز دریافت کردند اما آمارها در ماه‌های اخیر نشان می‌دهد که سایر گونه‌های موسیقی؛ سنتی، اقوام و تلفیقی نیز اجراهایی را داشتند؛ هر چند این آمار در تولید آلبوم موسیقی قابل توجه است.

در سه ماهه اول سال ۱۴۰۲، ۲۹۲ اجرای صحنه‌ای مجوز دریافت کرده و تعداد دفعات این برنامه‌ها به ۷۷۶ نوبت اجرا در کشور رسید، همچنین در مدت یاد شده، ۷۰ آلبوم موسیقی مجوز دریافت کرده‌اند و برای ۹۴۰ تک آهنگ و سه آلبوم تصویری موسیقی نیز در این مدت از دفتر موسیقی مجوز انتشار صادر شده است.

در سه ماهه دوم سال ۱۴۰۲ نیز ۷۰۵۴ آلبوم موسیقی مجوز دریافت کرده‌اند و برای ۹۰۰ تک آهنگ و ۳۸ نماهنگ نیز در این مدت از دفتر موسیقی مجوز انتشار صادر شده است.

در پاییز سال ۱۴۰۲ نیز ۱۳۹۷ نوبت اجرا در کشور برگزار شد و از سویی ۵۹ آلبوم موسیقی مجوز دریافت کرده‌اند و برای ۹۸۶ تک آهنگ مجوز انتشار صادر شده است؛ همچنین در زمستان سال ۱۴۰۲ نیز ۱۲۵۴ نوبت اجرای کنسرت برگزار شده و ۱۰۰ آلبوم موسیقی و ۱۱۳۷ تک‌آهنگ مجوز گرفتند.

عدالت فرهنگی که در جشنواره موسیقی فجر رقم خورد

سی‌وهشتمین جشنواره موسیقی فجر ۲۸ بهمن تا سوم اسفند ۱۴۰۱ به دبیری بهزاد عبدی با حضور ۲۱۲۶ هنرمند در بخش‌های استان‌ها، پژوهش، رقابتی، جایزه باربَد، غیررقابتی (ارکسترال، کلاسیک، ردیف دستگاهی، نواحی، هنرستان‌های موسیقی، پاپ)، جشنواره جشنواره‌ها، جایزه ترانه، جایزه موسیقی و رسانه، سرود و بین‌الملل برگزار شد که در این دوره حضور هنرمندان جوان امیدوارکننده بود.

از سویی یکی از اقدامات بر زمین مانده در عرصه موسیقی، آوردن هنر به محله‌های پایین شهر بود و بر این اساس در جریان برگزاریِ سی‌ونهمین جشنواره موسیقی فجر، سالن فرهنگسرای بهمن در جنوب شهر، به عنوان یکی از سالن‌های اصلیِ این جشنواره در بخش موسیقی پاپ معرفی شد؛ این سالن در جنوب شهر قرار دارد و در طول برگزاری سی و نهمین جشنواره موسیقی فجر، میزبان مهم‌ترین چهره‌های موسیقی پاپ ایران و البته مخاطبانی از جنوب شهر بود و قیمت بلیت‌های این اجراها هم در پایین‌ترین سطح ممکن بود.

راه‌اندازی دفتر سرود اداره کل موسیقی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی

از دیگر اقدامات انجام شده در دولت سیزدهم راه‌اندازی دفتر سرود اداره کل موسیقی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی بود که در تیرماه ۱۴۰۱ با مدیریت حامد جلیلی با هدف ساماندهی، توانمندسازی، استعدادیابی، هویت بخشی و حمایت از گروه‌های عرصه سرود کل کشور راه‌اندازی شد و آئین اختتامیه نخستین جشنواره ملی و بین‌المللی سرود فجر تیر و رویداد سرود «روایت سرباز» و دومین جایزه هنری بنیاد رودکی نیز دی ماه همان سال به مناسبت سومین سالگرد شهادت سردار حاج قاسم سلیمانی با مشارکت وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی برگزار شد.

همچنین در سی و هشتمین جشنواره موسیقی فجر، بخش «سرود» با هدف توسعه و ارتقای این هنر، برای نخستین بار پس از پیروزی انقلاب اسلامی به صورت رسمی وارد بخش مسابقه جشنواره شد و با گرامیداشت یاد مرحوم اسفندیار قره‌باغی ملقب به نغمه‌خوان انقلاب، ۱۰ گروه سرود، به اجرا پرداختند.

همچنین شانزدهمین دوره جشنواره موسیقی نواحی ایران نیز همان‌طور که وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی وعده داده بود، به صورت جشنواره‌ای در نقاط مختلف کشور برگزار شد.

آذر سال ۱۴۰۰ چهار جشن ایرانی «چله‌نشینی و شب یلدا»، «چهارشنبه‌سوری»، «مهرگان» و «سده»، به همراه «موسیقی نواحی ایران» به عنوان میراث زنده ناملموس جاده ابریشم ثبت شدند و اواخر بهمن همان سال، سه پرونده مقام حقانی (موسیقی شرق مازندران)، مقام کتولی (موسیقی شرق مازندران و گلستان) و رقص کرمانجی چولیستک (رقص محلی خراسان رضوی و خراسان شمالی) در حوزه موسیقی نواحی ایران، در فهرست ملی میراث فرهنگی ناملموس کشور ثبت شد.

توجه ویژه دولت سیزدهم به هنرمندان موسیقی

همچنین در این دوره، ایران صاحب آرشیو ملی هنر شد که شامل آرشیوی از آثار در حوزه هفت هنر کشور است؛ به طور مثال ۶۰ هزار فایل موسیقی در این آرشیو فهرست و ذخیره شده که اطلاعات کامل به‌وجودآورندگان این آثار است.

دوره‌های پانزدهم و شانزدهم جشنواره ملی موسیقی جوان نیز در دو سال اخیر بدون توقف برگزار شد که در شانزدهمین دوره این جشنواره، یک هزار و ۷۹۲ نفر متقاضی حضور در این رویداد شدند که از این میان ۶۵۲ نفر از بانوان بودند.

از دیگر موارد قابل توجه تکریم هنرمندان پیشکسوت به خصوص هنرمندان موسیقی در دولت سیزدهم بود که مورد توجه قرار گرفت؛ چهار هنرمند؛ علیرضا افتخاری، علی جهاندار (خواننده)، محمدجلیل عندلیبی و محمدسعید شریفیان (آهنگساز) در نخستین روزهای آغاز به کار دولت نشان درجه یک هنری گرفتند.

وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی در جریان سفرهای استانی خود به تکریم هنرمندان حوزه موسیقی در مناطق گوناگون کشور پرداخت، در همین راستا، اسماعیلی ۲۶ مردادماه ۱۴۰۱ در سفر به استان اصفهان و شهرستان شهرضا، ضمن دیدار با حسینعلی شبانپور هنرمند خودآموخته ۸۶ ساله و پدر شهید محمودرضا شعبانپور، دستور اهدای درجه یک هنری به این هنرمند پیشکسوت عرصه شعر و موسیقی و آواز را داد و مقرر شد که وی در فهرست طرح مستمری تکریم هنرمندان صندوق اعتباری هنر قرار گیرد.