رمزگشایی دانشمندان از اختلال لخته خون ناشی از واکسن کرونا

تحقیقات جدید نشان داده است پادتن‌های خطرناک فاکتور فعال‌کننده پلاکتی ۴ دخیل در لخته‌شدگی یا ترمبوز خون ناشی از واکسن و اختلالات مشابه از عفونت‌های متداول سرماخوردگی، ساختار مولکولی مشابهی دارند و این موضوع در تولید واکسن و مدیریت بیماری در آینده مهم است.

کد خبر: ۷۰۳۴۱۶

تاریخ: ۰۹ خرداد ۱۴۰۳ - ۰۰:۳۶

به گزارش گروه علم و آموزش ایران اکونومیست از سای‌تک‌ دیلی، تحقیقات جدید انجام شده در دانشگاه فلیندرز (آدلاید جنوب استرالیا) با همکاری دانشمندانی در سطح جهان، دانش موجود در باره اختلال ترومبوسیتوپنی و ترمبوز ایمنی (VITT) (اختلال در پلاکت‌های خون یا ترومبوسیت‌ها) ناشی از واکسن را افزایش داده است. این اختلال در زمان اوج همه‌گیری کرونا در سال ۲۰۲۱، به عنوان یک اختلال جدید مرتبط با واکسن‌ها به خصوص واکسن آکسفورد-آسترازنکا شناسایی شد.

در آن زمان مشخص شد ترومبوسیتوپنی و ترومبوایمنی به علت یک خودپادتن (autoantibody) به طور نامعمول خطرناک ایجاد می‌شود و یک پروتئین موسوم به فاکتور فعال‌کننده پلاکتی ۴ (PF۴) را هدف قرار می‌دهد. محققانی از کانادا، آمریکا، آلمان و ایتالیا در مطالعه‌ای جداگانه سال ۲۰۲۳ یک اختلال تقریبا مشابه را با همان پادتن خطرناک فاکتور فعال‌کنند پلاکتی توصیف کردند که در برخی موارد پس از عفونت سرماخوردگی متداول مرگبار بود.

دکتر جینگ جینگ وانگ و تام گوردون محققان دانشگاه فلیندرز پیشتر در تحقیقاتی در سال ۲۰۲۲ کد مولکولی پادتن یادشده را شکستند و یک عامل خطر ژنتیک مرتبط با یک ژن پادتن موسوم به IGLV۳.۲۱*۰۲ را شناسایی کردند.

اکنون این گروه محققان فلیندرز با همکاری یک گروه بین‌المللی از محققان کشف کردند که پادتن‌های فاکتور فعال‌کننده پلاکتی ۴ در هر دو مورد یاد شده (ناشی از واکسن و سرماخوردگی عادی) اثرهای مولکولی مشابهی دارند.

دکتر گوردون توضیح داد که این یافته‌ها با استفاده از یک رویکرد کاملا جدید برای هدف گرفتن پادتن‌های خون، یک عامل محرک مشترک را بر روی ویروس و ساختارهای واکسن مشخص کرده که موجب پادتن‌های بیماری‌زاد (pathological ) PF۴ می‌شوند.

وی خاطرنشان کرد: یافته‌های ما پیامدهای مهم بالینی دارد که درس‌های آموخته شده از قابلیت کاربرد در مورد موارد نادر لختگی خون بعد از عفونت‌های آدنوویروس (adenovirus ) یا سرماخوردگی عادی را دارند و نیز پیامدهایی برای تولید واکسن خواهد داشت.

دکتر وانگ می‌گوید این تحقیقات پیامدهایی برای بهبود ساخت واکسن خواهد داشت.

به گزارش ایران اکونومیست، در ماه مارس سال جاری میلادی (اسفند ۱۴۰۲) کمیسیون اروپا مجوز بازاریابی و فروش واکسن کرونا شرکت آسترازنکا در اتحادیه اروپا را بنا به درخواست این شرکت لغو کرد، همچنین روز هفتم ماه مه (۱۸ اردیبهشت) این شرکت اعلام کرد واکسن خود را از بازار در سطح جهان خارج می‌کند.

هر چند آسترازنکا خاطرنشان کرد این تصمیم به علت کاهش تقاضا بوده است، در رسانه‌های اجتماعی مطالبی انتشار یافت حاکی از اینکه این شرکت برای اولین بار به وجود ارتباط بین واکسن خود با لخته شدن خون اذعان کرده است. برخی از رسانه‌ها از جمله روزنامه تلگراف انگلیس هم اعلام کردند آسترازنکا برای اولین بار در اسناد دادگاهی اذعان کرده واکسن کووید این شرکت می‌تواند یک اثر جانبی نادر ایجاد کند.