عدم امکان تفکیک ثروتمندان از نیازمندان

۹ ماه پس از پایان ثبت‌نام یارانه‌ای، دولت اعلام کرد که نمی‌تواند ثروتمندان را از نیازمندان تفکیک کرده و یارانه آنها را قطع کند!

کد خبر: ۷۰۰۴۳

تاریخ: ۲۵ دی ۱۳۹۳ - ۱۷:۵۱

ایران اکونومیست - این در حالی است که برخی مسؤولان از شناسایی ۱۰ میلیون ثروتمند خبر دادند که دولت می‌تواند به‌راحتی آنها را از لیست یارانه‌بگیران حذف کند. سه‌شنبه‌شب علی طیب‌نیا، وزیر اقتصاد به همراه معاون وزیر کار و علی عسگری رئیس سازمان امور مالیاتی در کمیسیون اقتصادی حاضر شد تا درباره عدم حذف یارانه نقدی ثروتمندان به نمایندگان این کمیسیون پاسخ دهد.

طبق گفته‌های عبدالکریم رجبی عضو کمیسیون اقتصادی مجلس، طیب‌نیا در این جلسه گفت: حذف یارانه ثروتمندان از شعارهای من هم بوده ولی رئیس‌جمهور و دولت با سرک کشیدن به حساب‌های بانکی مردم مخالف هستند ضمن آنکه رئیس مجلس هم با این موضوع مخالفت کرده است. وزیر اقتصاد همچنین گفت که اطلاعات دقیقی از دهک‌های بالای درآمدی در اختیار دولت نیست البته حذف یارانه اغنیا به وزیر کار مرتبط است.

این سخن وزیر در حالی بیان می‌شود که قانون تصریح کرده دهک‌های بالای درآمدی به‌پیشنهاد وزیر اقتصاد و وزیر کار و جمع‌بندی دولت حذف شوند. رئیس سازمان امور مالیاتی هم تأکید کرد: اگر بخواهیم فرض را به حذف یارانه افراد با درآمد بالای ۳میلیون تومان در نظر بگیریم تنها می‌توانیم یارانه ۲ تا ۳ میلیون نفر را حذف کنیم چراکه در سیستم خوداظهاری تنها همین تعداد درآمد خود را بالای ۳میلیون تومان اعلام کرده‌اند. معاون وزیر کار، تعاون و رفاه اجتماعی نیز گفت: نمی‌توانیم آمار دقیقی از دهک‌های درآمدی داشته باشیم چراکه اگر بخواهیم فرضاً بگوییم یارانه افرادی را که ۲ ماشین دارند حذف کنیم، سازمان بهزیستی معترض می‌شود که این خانواده ۲ فرزند معلول دارد، از همین رو تاکنون نتوانسته‌ایم در این حوزه ورود کنیم.

وزیر اقتصاد درباره علت عدم‌حذف یارانه ۱۰میلیون نفری که چند هفته قبل وزیر کار خبر شناسایی آنها را داده بود، به نمایندگان گفت: اطلاعات دقیقی از همین ۱۰میلیون نفر هم نداریم چراکه طبق اعلام سازمان امور مالیاتی از این گروه تنها می‌توانند ۳میلیون نفر را شناسایی کنند. معاون وزیر کار اعتراضات مردم و عدم وجود اطلاعات کافی را از علت‌های اصلی عدم حذف یارانه اغنیا اعلام کرد و گفت: فعلاً برای جلوگیری از تنش در جامعه قصد حذف را نداریم و احتمالاً طرح تشویقی برای افرادی قرار خواهیم داد که داوطلبانه از دریافت یارانه انصراف دهند. در پایان جلسه نمایندگان کمیسیون اقتصادی با مسؤولان دولتی، وزیر اقتصاد یکی از ابزارهای اصلی شناسایی دهک‌های درآمدی را پیاده‌سازی سیستم جامع مالیاتی اعلام کرده است. در نهایت نمایندگان از توضیحات وزیر اقتصاد قانع نشدند و بنا شد در جلسات آتی این موضوع با حضور طیب‌نیا مورد بررسی قرار گیرد.

اشتباهات پی‌درپی
نمایندگان کمیسیون اقتصادی مجلس از توضیحات مسؤولان دولتی، درباره قطع یارانه نقدی قانع نشدند اما باید قانع می‌شدند! وزیر اقتصاد و سایر مسؤولان با وجود اینکه سخنان سابق خود را نقض کردند اما اخیرا اظهارات درستی را بیان می‌کنند: نمی‌توان ثروتمندان را از نیازمندان تفکیک کرد چراکه درصد خطای این کار بسیار زیاد است. البته دولتی‌ها در آن زمانی که موضوع ثبت‌نام یارانه نقدی مطرح بود همواره از حذف ثروتمندان و برخورد با آنهایی که ثروتمند هستند و یارانه می‌گیرند سخن می‌گفتند و حتی کار به تهدید و تطمیع نیز کشیده شد اما مسؤولان آن موقع نمی‌دانستند که هیچ معیاری برای اینکه کسی را متهم(!) به ثروتمند بودن کنند وجود ندارد.

فرم ثبت‌نام یارانه نقدی نه‌تنها هیچ اطلاعات اقتصادی تازه‌ای را در اختیار مسؤولان قرار نمی‌داد بلکه بر ابهامات اطلاعات اقتصادی خانوارها هم می‌افزود. برنامه‌ریزی دولت برای شناسایی درآمدها بود و هیچ اطلاعات هزینه‌ای را دریافت نمی‌کرد. به معنای بهتر برنامه دولت کسب اطلاعات «درآمدمحور» بود و اطلاعات «هزینه‌محور» را نادیده می‌گرفت. به همین علت بسیاری از متقاضیان در ثبت‌نام یارانه‌ای ابهامات فراوانی داشتند. این طرح از همان ابتدا محکوم به شکست بود و «وطن‌امروز» بارها و بارها به همین موضوع اشاره کرد که طرح تفکیک ثروتمندان از نیازمندان به علت نبود اطلاعات جامع اقتصادی خانوارها درصد خطای بالایی دارد و دولت نمی‌تواند به‌راحتی این کار را کند و حتی در صورت اجرای آن تبعات فراوانی دارد.

«وطن‌امروز» حتی مثال‌های بسیاری به میان آورد و نوشت که اگر دولت درآمد بالای ۲ میلیون‌تومان برای هر خانوار را معیار حذف یارانه نقدی قرار دهد باز هم نمی‌تواند ثروتمندان را از نیازمندان تفکیک کند چراکه اولا تعداد خانوارها مساوی نیست و امکان دارد خانواری ۱۰ عضوی باشد و دیگری دو عضوی، ثانیا امکان دارد در یک خانوار بیمار لاعلاجی وجود داشته باشد که درصد زیادی از درآمدها برای آن بیماری هزینه شود. آیا دولت توانسته آمار هزینه‌ای خانوارها را هم به دست آورد؟ قطعا پاسخ منفی است چراکه دولت در پایش اطلاعات درآمدی خانوارها هم موفق عمل نکرد و هر روز هر مسؤولی یک ادعایی می‌کند. از یک طرف روحانی اعلام می‌کند ثروتمندان و نیازمندان تفکیک‌پذیر نیستند از طرف دیگر وزیر کار اعلام می‌کند ۱۰ میلیون نفر شناسایی شده‌اند و ما می‌دانیم مثلا چه کسی سه بار به خارج کشور رفته یا خانه بالای ۸۰۰ میلیون‌تومانی دارد!

روز دیگر وزیر اقتصاد اعلام می‌کند که قابل تفکیک نیست و رئیس امور مالیاتی می‌گوید همان دو، سه میلیونی که قابل شناسایی هستند به‌خاطر آن است که در فرم خوداظهاری درآمد خود را بالای ۳ میلیون اعلام کرده‌اند! همه این اظهارات در حالی است که پیش‌بینی اظهارات امروز اصلا سخت نبود و مسؤولان با کمی بررسی متوجه می‌شدند که وارد شدن به مقوله حذف یارانه نقدی و شناسایی ثروتمندان عملا غیرممکن و نشدنی است و تبعات دارد. هم‌اکنون وزیر اقتصاد یک اشتباه دیگر را مرتکب شد و آن اینکه اعلام کرد به علت عدم دسترسی به اطلاعات حساب بانکی، ثروتمندان از نیازمندان قابل تفکیک نیستند. این سخنان نیز در همان مسیر اظهارات ناپخته گذشته است چراکه با این اطلاعات نیز درصد خطای شناسایی ثروتمندان بالاست و دولت باید فکر دیگری در این باره بکند. دولت یا باید به همه یارانه بدهد یا به هیچ‌کس یارانه ندهد!