دیوان کیفری بین‌المللی حکم بازداشت نتانیاهو و گالانت را اجرا خواهد کرد؟

«کریم خان» دادستان کل دیوان کیفری بین‌المللی درخواست حکم بازداشت نخست‌وزیر و وزیر جنگ رژیم صهیونیستی را صادر کرده است؛ اقدامی که توجه جامعه جهانی را به سمتی سوق داده که اگر این دادخواست توسط دیوان کیفری بین‌المللی اجرایی شود، چه معنایی برای مقامات ارشد صهیونیستی به عنوان متحدان نزدیک آمریکا خواهد داشت؟

کد خبر: ۶۹۹۹۹۶

تاریخ: ۰۱ خرداد ۱۴۰۳ - ۱۲:۲۹

به گزارش ایران اکونومیست، روز دوشنبه دادستان دیوان کیفری بین‌المللی در لاهه برای «بنیامین نتانیاهو» نخست‌وزیر رژیم صهیونیستی و «یوآو گالانت» وزیر جنگ این رژیم به دلیل ارتکاب جنایات جنگی علیه ملت فلسطین درخواست حکم بازداشت کرد.

روزنامه گاردین در گزارشی می‌نویسد: «اتهاماتی که دادستان مذکور علیه نتانیاهو و گالانت عنوان می‌کند، مربوط به رفتار آنها در جریان جنگ غزه است که از جمله این موارد می‌توان به استفاده از گرسنگی علیه غیرنظامیان به عنوان ابزار جنگی، هدایت حملات علیه جمعیت غیرنظامی باز هم به عنوان جنایت جنگی، کشتار و نابودی به عنوان جنایت علیه بشریت و قتل تحت عنوان جنایت جنگی اشاره کرد.»

آیا حکم بازداشت علیه نتانیاهو و گالانت توسط قضات دیوان کیفری بین‌المللی صادر خواهد شد؟

گاردین در پاسخ به این پرسش می‌نویسد: «نه لزوما. اکنون دادخواست نامبرده شده به یکی از شعبات مقدماتی دیوان کیفری بین‌المللی ارسال می‌شود و هیاتی متشکل از سه قاضی درباره آن تصمیم‌گیری خواهند کرد. در حال حاضر این شعبه شامل قضاتی از رومانی، بنین و مکزیک می‌باشد. اینکه آیا حتما دادخواست کریم خان تصویب می‌شود یا خیر، معلوم نیست اما کارشناسان حقوقی تاکید می‌کنند که شواهد مربوطه به اندازه کافی معتبر و قابل پذیرش هستند که قضات بخواهند حکم بازداشت مقامات اسرائیلی را صادر کنند.»

«ایوا ووکوشیچ» کارشناس موسسات حقوقی بین‌المللی در دانشگاه اوترخت هلند می‌گوید: «این پیگرد قضایی پوچ نیست. آنها در این مرحله‌ و چنین پرونده مهمی که همه به آن چشم دوخته‌اند، اقدام بی‌موردی انجام نخواهند داد؛ بنابراین معتقدم که قضات در مورد این دادخواست به توافق خواهند رسید.»

روزنامه انگلیسی گاردین هم‌چنین تاکید می‌کند احتمالا طی روزهای آینده فشار سیاسی جهانی علیه این سه قاضی وارد خواهد شد.

اگر حکم بازداشت صادر شود، چه معنایی برای متهمان خواهد داشت؟

گاردین می‌نویسد: «دیوان کیفری بین‌المللی خودش مستقلا نیروی پلیس یا ساز و کارهای اجرایی ندارد اما حکم بازداشت می‌تواند متهمان را به طور جدی در راستای سفرهای خارجی محدود کند. هم‌چنین لازم به ذکر است که ۱۲۴ عضو ایالتی دیوان کیفری بین‌المللی موظف به اجرای این حکم و دستگیری متهمان هستند و حتی شاید کشورهای غیرعضو هم برای دستگیری متهمان تحت فشار قرار بگیرند. البته کشورهای قدرتمند غیرعضو مثل ایالات متحده، روسیه و چین از مواجه با چنین فشارهایی خودداری خواهند کرد و برای مثال افرادی نظیر نتانیاهو و گالانت همچنان قادر خواهند بود به آمریکا سفر کنند.»

«بنیامین نتانیاهو» و «یوآو گالانت»

رژیم صهیونیستی عضو دیوان کیفری بین‌المللی نیست و صلاحیت این دیوان را به رسمیت نمی‌شناسد، اما دولت فلسطین در سال ۲۰۱۵ به این نهاد پیوست. ایالات متحده یکی از موسسان دیوان کیفری بین‌المللی بوده، اما کنگره این کشور هرگز اساسنامه رم را تصویب نکرده است.

با این حال، حدود ۱۲۴ کشور در سراسر جهان، از جمله همه کشورهای عضو اتحادیه اروپا و همه کاندیداها، بجز اوکراین و ترکیه، اساسنامه رم را امضا و تصویب کرده‌اند. اگر حکمی علیه نتانیاهو و گالانت صادر شود، می‌تواند توانایی رهبران صهیونیستی را جهت سفر به خارج به شدت پیچیده کند.

آیا انتظار صدور دادخواست‌های بیشتر برای دستگیری مقامات صهیونیستی وجود دارد؟

کریم خان روز دوشنبه در بیانیه‌ای صراحتا اعلام کرد که دادخواست‌های بیشتری می‌تواند ارائه شوند.

گفته شده است که دفتر او به تحقیق و تفحص بیشتر در زمینه «خشونت‌های جنسی و حملات هوایی و بمباران» که از سوی رژیم صهیونیستی علیه فلسطینیان انجام شده، ادامه می‌دهد.

تفاوت میان «دیوان کیفری بین‌المللی» و «دیوان بین‌المللی دادگستری» چیست؟

دیوان کیفری بین‌المللی (ICC) وظیفه دارد افراد را به اتهام «جنایات جنگی» مورد محاکمه قرار دهد اما دیوان بین‌المللی دادگستری (ICJ) مسئولیت حقوقی دولت‌ها و ملت‌ها را در نظر می‌گیرد. برای مثال، آفریقای جنوبی بر اساس کنوانسیون نسل‌کشی، شکایتی را علیه رژیم صهیونیستی در دیوان بین‌المللی دادگستری ثبت کرده است.

اهمیت سیاسی حکم بازداشت توسط دیوان کیفری بین‌المللی چیست؟

گاردین در رابطه با اهمیت سیاسی این دادخواست می‌نویسد: «اگر این دادخواست‌ها توسط قضات دیوان کیفری بین‌المللی اجرایی شوند، یکی از مهم‌ترین لحظات تاریخی این دیوان از زمان تاسیس آن در سال ۲۰۰۲ خواهد بود زیرا این اولین باری می‌شود که دیوان کیفری بین‌المللی به دنبال پاسخگو کردن متحد نزدیک ایالات متحده است.»

پاسخ احتمالی به صدور حکم بازداشت چیست؟

گاردین در پایان این گزارش و در پاسخ به چنین پرسشی می‌نویسد: «اسرائیل و حامیانش شدیدا واکنش نشان خواهند داد. در نتیجه، حزب جمهوری‌خواه ایالات متحده تحریم‌هایی را علیه اعضای دیوان کیفری بین‌المللی اعمال خواهد کرد. چنین تحریم‌هایی توسط دولت دونالد ترامپ اعمال شد و گروهی متشکل از ۱۲ سناتور جمهوری‌خواه در اوایل ماه جاری میلادی نامه‌ای به خان نوشتند و به دفتر او هشدار دادند که اگر اسرائیل را هدف قرار دهید، ما هم شما را هدف قرار خواهیم داد.»