الگوی حکمرانی رضوی مردم‌محور است

نیازمند فناوری نرم سیره اهل بیت(ع) هستیم

پژوهشگر مذهبی با اشاره به سخنان رهبر معظم انقلاب در دیدار اعضای کنگره جهانی امام رضا(ع) گفت: الگوی حکمرانی رضوی مردم‌محور است و برای اجرای دقیق آن باید فناوری نرم سیره اهل بیت(ع) در مدل حکمرانی را برنامه‌ریزی کنیم.

کد خبر: ۶۹۸۶۸۱

تاریخ: ۳۰ ارديبهشت ۱۴۰۳ - ۱۰:۰۰

حجت الاسلام محمدباقر ولدان به خبرنگار معارف ایران اکونومیست گفت: رهبر معظم انقلاب در دیدار اعضای کنگره جهانی امام رضا(ع) فرمودند «این می ناب معارف اهل بیت (ع) نباید در خُم باقی بماند و باید در ساغر بیاید و به کار بسته شود.» امام رضا (ع) یک الگوی جدید حکمرانی به ما ارائه دادند که اگر امروز بخواهیم با زبان روز به صورت فنی و با شیوه های درست این الگوی جدید حکمرانی رضوی را به دنیا عرضه کنیم، همواره باید بدانیم امام رضا (ع) در چه شرایط و در چه ظرف زمانی این حکمرانی را درپیش گرفتند.

وی با اشاره به شرایط آن دوران گفت: آن حضرت (ع) در شرایطی به سر می بردند که حکومت عباسی در ثبات کامل و حفظ شیعه در آن شرایط بسیار مهم بود. امام رضا (ع) از طریق گفت و گو، چه با دولت وقت و حاکمیت، چه گفت و گو با امت یا گفت و گو با سایر نظام های بین المللی عمل کردند و در واقع یک گفت و گوی تمدنی به راه انداختند و امام هشتم با این مدل گفت و گویی یک الگوی جدید حکمرانی را معرفی کردند.

افقی جدید در نگاه به سیره اهل بیت(ع)

نویسنده کتاب حکمت ولایی افزود: آنچه که از سخنان ۱۹ اردیبهشت رهبر انقلاب در دیدار اعضای هیات علمی کنگره جهانی امام رضا (ع) در واقع یک افق جدیدی بود که به روی ما گشودند. این افق تازه یک نگاه فرامتنی به سیره اهل بیت (ع) بود. البته حضرت آیت الله خامنه ای درباره الگوی جدیدی از سیره امام رضا (ع) اشاره کردند که به نظر می رسد این حرف جدید رهبر انقلاب در سیره رضوی بسیار قابل توجه فضای نخبگانی و جوانان گام دومی انقلاب است.

ولدان ادامه داد: رهبر معظم انقلاب، سیره اهل بیت(ع) را در سه بعد شخصیتی ترسیم کردند که اولین بعد، شخصیت عرشی و ولایت معنوی اهل بیت است. دومین بُعد، مساله درس ها و کلمات ایشان در مسائل زندگی است که فرمود اهل بیت(ع) از حفظ حقوق حیوانات گرفته تا نوع ارتباط با غیرمسلمانان و همزیستی مسالمت آمیز انسان ها درس هایی دادند و سومین بُعد شخصیتی در رابطه با سیاست و حکومت در سیره اهل بیت(ع) است.

وی تاکید کرد: در اینجا توجه به چند مقدمه ضروری است. یکی این که باید توجه کنیم بین نظام امامت- امت و نظام دولت- ملت یک تفاوت ماهوی برقرار است و امام رضا(ع) در واقع نظام امام- امت را که یک نظام توحیدی و فراساختاری است، برگزیدند و نظام دولت- ملت که یک نظام دیوان سالارانه است برنتابیدند که امروز اندیشه سیاسی غرب دنبال این ساختار است.

نویسنده کتاب قطب نمای راه افزود: مقدمه دوم این که رهبر انقلاب در سال ۶۳ برای کنگره امام رضا (ع) یادداشتی فرستادند و علت پذیرش ولایت عهدی از طرف امام رضا را تشریح کردند و گفتند که ماموم به دنبال چه نقشه شومی بود و امام چه حرکت زیبایی نسبت به این مساله داشتند. چون یکی از ترفندهای مامون این بود که می خواست با این محاصره، امام را که یک عنصر مردمی و قبله امیدها و مرجع سوال ها و شکوه ها بود، رنگ مردمی بودن را از امام بگیرد و بین مردم و عواطف و احساسات امام فاصله ایجاد کند.

ولدان افزود: از طرف دیگر امام رضا (ع) از آن تهدید مامون، یک فرصت ساختند که رهبر انقلاب ۶ نکته را در این زمینه بیان کردند که یکی از موارد این بود که آن حضرت از این فرصت برای ارتباط گیری با مردم استفاده کردند.

الگوی جدید حکمرانی بر اساس حضور مردم محقق می شود

این استاد حوزه اضافه کرد: امام رضا (ع) برای تحقق آرزوهای بشر بحث تشکیل جامعه اسلامی را دنبال کردند. چون آرزوی بشر، محقق نمی شود مگر با ظهور اراده الهی و چون انسان یک موجود اجتماعی است باید اراده الهی نیز در قالب جامعه اسلامی تحقق پیدا کند. بنا بر این برای تشکیل جامعه اسلامی نیز نیازمند حاکمیت اسلامی و ولایت الهی هستیم و این کاری است که امام رضا (ع) انجام دادند و الگوی جدید حکمرانی را بر اساس حضور مردم و به صحنه کشیدن مردم محقق کردند. چون در این الگوی جدید حکمرانی، مردم محور اصلی حکمرانی هستند.

نویسنده کتاب نظریه حکومت تربیت محور افزود: در حکمرانی مردمی باید به آگاهی و اراده مردمی توجه شود و تصویرگری برای شکوفایی توان و ظرفیت های مردم از طریق مشارکت دادن آن ها در کارهای کشوری بوجود می آید. لذا در سیره امام رضا (ع) می بینیم که به بهانه های مختلف، چه در گفتار و چه در رفتارشان مردم را به صحنه می کشیدند.

وی افزود: مثلا حضرت هنگام وداع از مدینه، دستور می دهند که مردم پشت سر آن حضرت گریه سیاسی داشته باشند و در طول مسیر از مدینه تا مرو در بزنگاه ها و به بهانه های مختلف با مردم ارتباط می گرفتند و در نیشابور، حدیث معروف سلسله الذهب (کلمه لا اله الا الله حصنی، فمن دخل حصنی امن من عذابی) را بیان کرده و «انا من شروطها» را بیان می کنند که ارتباط با ولایت شرط قبول توحید و عبودیت تلقی می شود.

این پژوهشگر مذهبی اضافه کرد: در ایام ولایت عهدی امام رضا(ع) داستان تاریخی نماز باران آن حضرت یا رسیدگی و دستگیری های امام از مردم و حتی محرومان جامعه، همه حکایتگر آن است که ثامن الائمه، حکمرانی مردمی را به عنوان الگویی جدید برگزیدند و کار به جایی رسید که بر خلاف آنچه مطلوب و مدنظر مامون در آن شرایط بود که حضرت در این عمر کوتاه امامت خود، چهره پلید و نقشه های شوم دستگاه عباسی را نقش بر آب کردند تا جایی که کسانی که می خواستند تا امام را به عنوان مشروعیت بخش حکومت در کنار خود نگه دارند، مجبور به حذف امام شدند و چاره ای ندیدند جز آن که حضرت را به شهادت رساندند.

بیشتر بخوانید

کنگره بین‌المللی "امام رضا(ع) و علوم روز" در مشهد به کار خود پایان داد

بررسی جنبه‌های سیاسی زندگی امام رضا(ع)

سفارش امام رضا (ع) به شیعیان از زبان حضرت عبدالعظیم

امام رضا (ع) زیباترین تقابل‌های سیاسی را مقابل مامون داشت

سیره اهل بیت (ع) را با زبان روز به جهانیان اعلام کنیم

ولدان افزود: امام با یک تدبیر بلند مدت، یک الگوی جدید حکمرانی را برای ما به ارمغان آوردند و کانون اصلی بیانات رهبر انقلاب نیز بر مبنای حکمرانی جدیدی بود که امام رضا (ع) برای بلند مدت ارائه فرمودند و توصیه رهبر انقلاب به کنگره جهانی حضرت رضا (ع) این بود که با زبان روز و با بیان متقن و عالمانه این بعد از شخصیت و سیره اهل بیت برای مردم و جهانیان بازگو شود.

وی تاکید کرد: منظور از زبان روز این است که باید با زبان علم با جهانیان صحبت کرد. گاهی بهترین معارف را چون در تطبیق با زبان علم، لکنت داریم، نمی توانیم معارف ناب اسلام را به جهانیان منتقل کنیم. البته باید به زبان علم و زبان رسانه توجه کنیم. چون امروز، رسانه است که حرف اول را در توسعه مفاهیم و صدور معارف انقلاب اسلامی دارد. معارف انقلاب، همان معارف اسلام ناب است و تصور می کنیم باید از همان ابزار جهانی رسانه استفاده کنیم. چون باید بتوانیم از نظر تکنولوژی (فناوری) و ایدئولوژی معارف اهل بیت را پخش کنیم.

این استاد حوزه افزود: شیوه های نشر معارف با ابزار رسانه در واقع ترجمان رابطه تکنولوژی و ایدئولوژی است. امروز غرب، ایدئولوژی خود را از طریق تکنولوژی غالب می کند و جنگ رسانه ای را راه اندازی کرده است. وقتی قرآن می فرماید « و اعدوا لهم ما استطعتم من قوه» منظور فقط قدرت و قوت نظامی نیست و یکی هم قدرت رسانه ای است. امروز باید با ابزار رسانه و زبان روز و ازطریق رسانه های پیشرفته به تبلیغ معارف اهل بیت بپردازیم.

وی ادامه داد: بیش از ۳۰۰ میلیون اسپانیولی زبان در جهان زندگی می کنند ولی آیا تا کنون فکر کرده ایم که چگونه امام رضا (ع) را به این افراد معرفی کنیم. امام هشتم فرمود اگر مردم زیبایی های سخنان ما و معارف اهل بیت را می دانستند، فطرتشان، آن ها را به پیروی از ما می کشانید. چون مردم، فطرت کمال طلب و خداجو دارند و این فطرت، ناخودآگاه به سمت اهل بیت و روش حکمرانی و زندگی اهل بیتی کشیده می شوند.

ولدان افزود: بنا بر این کوتاهی ما باعث شده که نتوانسته ایم در معرفی زیبایی های سخنان اهل بیت، زیبایی های دینی را به درستی به تصویر بکشیم و صحبت های اخیر رهبر انقلاب نیز ناظر بر همین مساله بود که ما باید در به تصویر کشیدن صحیح سیره زیبا و پرجاذبه زندگی اهل بیت، چه در بعد فردی و اجتماعی و چه در مدل حکمرانی کوشا باشیم.